Tổng điều tra kinh tế năm 2026: Cơ sở quan trọng phục vụ công tác quản lý, hoạch định chính sách

Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã có cuộc trao đổi với ông Phan Quốc Hùng - Trưởng Thống kê tỉnh về kết quả đạt được trong kỳ điều tra này.

▪ So với kỳ TĐTKT năm 2021, kỳ điều tra năm 2026 có sự thay đổi nào đáng chú ý, thưa ông?

- Tỉnh Gia Lai sau sáp nhập có diện tích lớn thứ hai cả nước; số lượng, quy mô lao động… của các cơ quan, đơn vị, thành phần kinh tế có sự thay đổi lớn, đồng nghĩa với phạm vi và nhóm đối tượng cần thu thập thông tin tăng lên nhiều so với kỳ trước.

Điểm mới tiếp theo là Ban Chỉ đạo TĐTKT Trung ương điều chỉnh thời gian thực hiện và rút ngắn thời gian công bố kết quả sớm 7 tháng so với kế hoạch ban đầu.

Phương pháp điều tra kỳ này cũng có sự thay đổi lớn khi Trung ương yêu cầu tăng cường khai thác dữ liệu hành chính trong các khâu chuẩn bị và xử lý số liệu.

Ngành thống kê đẩy mạnh điều tra điện tử thay thế các phương pháp điều tra truyền thống; bổ sung các chỉ tiêu phản ánh mức độ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, thương mại điện tử; tăng cường điều tra các cơ sở kinh doanh trực tuyến, các mô hình kinh doanh mới và thực hiện giám sát trực tuyến TĐTKT theo thời gian thực trên toàn quốc.

Điều tra viên thu thập thông tin tại một cơ sở kinh doanh ở phường Diên Hồng. Ảnh: T.S

▪ Để đạt được mục tiêu đề ra đòi hỏi cách làm khoa học, bài bản cùng sự quyết tâm rất lớn…

- Trước yêu cầu rút ngắn thời gian thực hiện, Ban Chỉ đạo TĐTKT năm 2026 của tỉnh đã điều chỉnh phương án và kế hoạch thực hiện kịch bản TĐTKT phù hợp với tình hình mới.

Tỉnh đã tổ chức tập huấn, huy động 2.742 điều tra viên và 613 giám sát viên tham gia các giai đoạn điều tra; phối hợp chặt chẽ với ngành thuế cùng các địa phương nhằm bảo đảm dữ liệu thu thập đầy đủ, chính xác và đúng thời gian quy định.

Điều đặc biệt của kỳ điều tra này là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong toàn bộ quy trình. Lần đầu tiên, trí tuệ nhân tạo được sử dụng để hỗ trợ xác định mã ngành kinh tế, bản đồ số được áp dụng để theo dõi tiến độ điều tra theo thời gian thực, dữ liệu được kết nối trực tiếp với hệ thống thuế và đăng ký kinh doanh.

Điều đó giúp rút ngắn thời gian thu thập, xử lý thông tin và công bố kết quả sơ bộ, bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương.

▪ Kết quả sơ bộ của TĐTKT phản ánh thực trạng phát triển của các thành phần kinh tế trên địa bàn tỉnh ra sao, thưa ông?

- Kết quả sơ bộ cho thấy có sự thay đổi về nhiều mặt của các thành phần kinh tế trên địa bàn tỉnh. Tính đến ngày 31-12-2025, toàn tỉnh có 13.367 doanh nghiệp (DN) đang hoạt động, trong đó có 49 DN nhà nước, hầu như không biến động trong cả giai đoạn 2020-2025; khu vực DN ngoài nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ lực với 13.250 DN, chiếm 99,1% số DN trên địa bàn và tăng 41,3% so với năm 2020.

Ngoài ra, còn có 68 DN có vốn đầu tư nước ngoài, tăng 51,1%. Thực tế này phản ánh khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ, phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Đồng thời cho thấy tiềm năng, lợi thế và môi trường đầu tư kinh doanh của tỉnh ngày càng hấp dẫn các nhà đầu tư.

Xét về cơ cấu ngành nghề, lĩnh vực sản xuất kinh doanh có sự chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng khu vực dịch vụ với 8.810 DN, chiếm 65,9% tổng số DN và tăng 49,2%.

Điều này thể hiện sự phát triển, quá trình mở rộng thị trường, nhu cầu tiêu dùng cùng sự phát triển của hệ thống dịch vụ, phù hợp với mục tiêu phát triển thương mại, logistics và dịch vụ chất lượng cao theo quy hoạch tỉnh.

Khu vực công nghiệp và xây dựng có 4.268 DN, chiếm 31,9% số DN, tăng 27,4%. Đáng chú ý, số DN công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 38,4%, trong khi DN sản xuất và phân phối điện tăng 64,9%, phản ánh hiệu quả từ các chính sách thu hút đầu tư vào chế biến sâu nông - lâm sản cũng như phát triển năng lượng tái tạo và công nghiệp chế biến - những lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng của tỉnh.

Trong khi đó, số lượng DN khu vực nông - lâm nghiệp tăng 39,6%, chiếm 2,2% số DN trên địa bàn tỉnh, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ...

Ngoài ra, đến ngày 31-12-2025, toàn tỉnh có 405 HTX, tăng 9,4% so với kỳ TĐTKT năm 2021 và 160.953 cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể phi nông - lâm nghiệp và thủy sản, tăng 3,1%.

Đặc biệt, quá trình TĐTKT, chúng tôi nhận thấy công tác chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trong các thành phần kinh tế, ngày càng nhiều DN và hộ kinh doanh ứng dụng công nghệ số trong quản trị, sản xuất kinh doanh, thanh toán và cung cấp dịch vụ.

Hiện Thống kê tỉnh tiếp tục rà soát, kiểm tra, đối chiếu, xác minh và hoàn thiện cơ sở dữ liệu, bảo đảm đến tháng 12-2026 sẽ công bố chính thức kết quả của cuộc TĐTKT, đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý, điều hành, nghiên cứu và hoạch định chính sách phát triển KT-XH của Đảng và Nhà nước cùng các đối tượng sử dụng thông tin thống kê.

▪Xin cảm ơn ông!