Tổng thống Donald Trump mở 'kỷ nguyên siêu trí tuệ', giới công nghệ phản ứng ra sao?

Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh chính thức thay thế thuật ngữ AI bằng SI.

Tổng thống Donald Trump mở "kỷ nguyên siêu trí tuệ"

Ngày 29/9, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp "Inaugurating the Era of Super Intelligence" (Mở ra kỷ nguyên siêu trí tuệ), yêu cầu các cơ quan thuộc nhánh hành pháp Mỹ, trong phạm vi pháp luật cho phép, sử dụng Siêu trí tuệ - "Super Intelligence" (SI) thay cho Trí tuệ nhân tạo - "Artificial Intelligence" (AI) trong công văn, website, báo cáo, tài liệu chính sách và các văn bản không mang tính luật định.

Nhà Trắng cho rằng năng lực của các hệ thống AI tiên tiến đã phát triển vượt xa cách hiểu về trí tuệ nhân tạo khi thuật ngữ này được đặt ra cách đây nhiều thập kỷ.

Tuy nhiên, sắc lệnh chưa tạo ra một định nghĩa pháp lý mới cho SI. Theo văn bản, trong phạm vi áp dụng của sắc lệnh, "Super Intelligence" và "SI" hiện vẫn được hiểu theo định nghĩa AI trong luật liên bang Mỹ. Trong vòng 60 ngày, Trợ lý Tổng thống về Khoa học và Công nghệ phải trình đề xuất về định nghĩa liên bang mới cho SI, đồng thời xem xét việc sửa đổi, mở rộng hoặc thay thế định nghĩa AI hiện hành.

Như vậy, chính quyền liên bang đã thay đổi cách gọi trước, còn ranh giới pháp lý giữa AI và SI vẫn đang được xây dựng.

Trong nghiên cứu AI, "siêu trí tuệ" thường được dùng để chỉ một hệ thống có năng lực nhận thức vượt con người trên hầu hết các lĩnh vực quan trọng. Việc chính quyền liên bang dùng SI như một thuật ngữ thay thế AI vì thế đặt ra câu hỏi về cách khái niệm này sẽ được định nghĩa và sử dụng trong chính sách Mỹ.

Các ông lớn công nghệ cam kết tự kiểm soát

Cùng ngày 29/9, Tổng thống Donald Trump gặp lãnh đạo nhiều công ty công nghệ lớn tại Nhà Trắng và công bố "Thỏa thuận Nhà Trắng về Siêu trí tuệ", có tên chính thức là "Cam kết chung về trách nhiệm đối với các hệ thống AI tiên tiến" (Joint Commitment on Frontier Responsibilities).

Sáu doanh nghiệp ký cam kết gồm Google, Anthropic, Meta, OpenAI, xAI và Nvidia. Văn bản tập trung vào các hệ thống AI tiên tiến, đề nghị doanh nghiệp xây dựng nhiều lớp kiểm soát trong quá trình phát triển và triển khai mô hình.

Các biện pháp gồm kiểm soát nội bộ để theo dõi năng lực và mức độ phù hợp của mô hình; một nhóm nội bộ giám sát việc thực hiện; đánh giá độc lập từ bên ngoài; và một cơ chế giám sát độc lập ở cấp hội đồng quản trị.

Cam kết cũng đề cập việc ngăn các hệ thống truy cập những hệ thống bên ngoài ngoài phạm vi được cho phép.

Đây là cam kết tự nguyện, không phải đạo luật hay quy định liên bang có chế tài xử phạt. Tổng thống Donald Trump mô tả thỏa thuận là một cam kết có tính "ràng buộc về đạo đức".

Giới công nghệ vẫn gọi là AI

Dù Tổng thống Donald Trump thúc đẩy thuật ngữ "Siêu trí tuệ", AI vẫn là cách gọi phổ biến trong ngành công nghệ.

Theo Axios, một số lãnh đạo công nghệ vẫn sử dụng "AI" sau cuộc gặp tại Nhà Trắng. Jensen Huang, CEO Nvidia, có lúc dùng "AI" rồi tự sửa thành "SI", cho biết ông cần làm quen với cách gọi mới. Một số lãnh đạo cho rằng SI có thể được sử dụng trong bối cảnh làm việc với chính quyền liên bang, nhưng chưa có dấu hiệu thay thế AI trong giao tiếp thông thường.

Khảo sát YouGov được Axios dẫn lại cho thấy 53% người được hỏi lựa chọn AI -  "Artificial Intelligence", trong khi 9% lựa chọn SI - "Super Intelligence".

Bang California thậm chí tiếp tục sử dụng thuật ngữ AI. Ngày 30/9, Thống đốc Gavin Newsom ký sắc lệnh yêu cầu các cơ quan bang tiếp tục gọi công nghệ này là AI - "Artificial Intelligence", đồng thời ký các quy định mới về việc sử dụng AI trong môi trường lao động.

Các quy định mới yêu cầu người sử dụng lao động thông báo khi AI liên quan đến sa thải hàng loạt, không được chỉ dựa vào AI để đưa ra quyết định kỷ luật hoặc sa thải, đồng thời hạn chế việc sử dụng dữ liệu sinh trắc học để suy đoán cảm xúc của người lao động.

Sự khác biệt trong cách gọi và quản lý cho thấy SI - "Super Intelligence" hiện chưa trở thành thuật ngữ thống nhất tại Mỹ. Ở cấp liên bang, SI đang được sử dụng thay cho AI trong phạm vi nhánh hành pháp, nhưng định nghĩa pháp lý mới vẫn chưa được xác lập. 

Chính quyền Mỹ có 60 ngày để trình đề xuất, qua đó xác định phạm vi và ý nghĩa pháp lý của thuật ngữ này trong tương lai.