Tổng thống Iran cảm ơn Giáo hoàng Leo XIV vì 'lập trường đạo đức'; Israel gia tăng hoạt động quân sự ở Trung Đông

Tình hình Trung Đông xuất hiện nhiều diễn biến mới trong bối cảnh đàm phán Mỹ-Iran vẫn đình trệ.

Tổng thống Iran cảm ơn Giáo hoàng Leo XIV vì “lập trường đạo đức”

Ngày 16-5, Tổng thống Iran - ông Masoud Pezeshkian đã cảm ơn Giáo hoàng Leo XIV vì lập trường của người đứng đầu Giáo hội Công giáo đối với các cuộc không kích gần đây của Mỹ nhằm vào Iran, theo hãng thông tấn Fars.

Ông Pezeshkian nói rằng Giáo hoàng đã đưa ra lập trường “đạo đức, hợp lý và công bằng” phản đối các cuộc tấn công mà nhà lãnh đạo Iran cho là được tiến hành dựa trên những cái cớ sai lệch, vi phạm luật pháp quốc tế và có sự hậu thuẫn của Israel.

Tổng thống Iran - ông Masoud Pezeshkian. Ảnh: WANA

Tổng thống Iran cũng nhắc đến Tổng thống Mỹ Donald Trump và phát ngôn của ông Trump về việc “phá hủy nền văn minh lịch sử của Iran và đưa nước Tehran về thời kỳ đồ đá”.

Ông Pezeshkian gọi những phát ngôn đó là nguy hiểm, cho rằng chúng xuất phát từ “ảo tưởng về quyền lực tuyệt đối” và cách tiếp cận dựa trên “sự kiêu ngạo, bắt nạt và bạo lực không kiềm chế”.

Ông Pezeshkian cũng nói rằng các chính sách của Mỹ và Israel không chỉ đe dọa Iran mà còn đe dọa luật pháp quốc tế, các giá trị nhân văn và giáo lý tôn giáo.

Giáo hoàng Leo XIV, Mỹ và Israel chưa bình luận về phát ngôn của tổng thống Iran.

Iran dự định thu phí tàu qua eo biển Hormuz

Ngày 16-5, ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của quốc hội Iran, nói rằng Iran đã chuẩn bị một cơ chế để quản lý hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz theo tuyến đường được chỉ định và sẽ sớm công bố kế hoạch này.

Theo ông Azizi, chỉ các tàu thương mại và những quốc gia hợp tác với Tehran mới đủ điều kiện sử dụng cơ chế này. Ông nói thêm rằng Iran sẽ thu phí đối với các dịch vụ chuyên biệt được cung cấp theo cơ chế trên.

Trong diễn biến liên quan, phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc ngày 16-5 cảnh báo rằng bất kỳ quốc gia nào đồng bảo trợ cho dự thảo nghị quyết do Mỹ hậu thuẫn về eo biển Hormuz sẽ phải “chia sẻ trách nhiệm quốc tế” đối với các hậu quả nếu Washington gây ra một đợt leo thang quân sự mới.

Viết trên mạng xã hội X, phái bộ Iran cáo buộc Mỹ lợi dụng danh sách các nước đồng bảo trợ để tạo ra “hình ảnh giả tạo” về sự ủng hộ rộng rãi của cộng đồng quốc tế đối với các hành động phi pháp và chủ nghĩa phiêu lưu quân sự.

“Không một cái cớ chính trị hay sự che đậy ngoại giao nào có thể miễn trừ trách nhiệm cho họ” - tuyên bố nêu rõ.

Theo kênh Al Jazeera, Mỹ, Bahrain và các quốc gia vùng Vịnh đang bảo trợ cho một dự thảo nghị quyết kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công của Iran và khôi phục tự do hàng hải tại vùng biển Vịnh.

Cùng ngày, đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin rằng các nước châu Âu đã tiến hành đàm phán với Tehran liên quan việc cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

“Sau hoạt động qua lại của các tàu từ các nước Đông Á, đặc biệt là Trung Quốc, Nhật và Pakistan, hôm nay chúng tôi nhận được thông tin cho thấy các nước châu Âu cũng đã bắt đầu đàm phán với lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo” để xin phép đi qua, truyền hình nhà nước Iran đưa tin mà không nêu tên các quốc gia đã liên hệ.

UAE: Rời OPEC là “lựa chọn chiến lược mang tính chủ quyền”

Ngày 16-5, Bộ trưởng Năng lượng các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) - ông Suhail Al Mazrouei viết trên X rằng quyết định của nước này về việc rời OPEC và OPEC+ là một lựa chọn chiến lược mang tính chủ quyền, dựa trên tầm nhìn kinh tế dài hạn và năng lực năng lượng của UAE.

Ông Al Mazrouei cho biết quyết định này được đưa ra sau quá trình đánh giá toàn diện về chính sách sản xuất quốc gia và năng lực trong tương lai.

“Quyết định này hoàn toàn dựa trên lợi ích quốc gia của UAE, vai trò của nước này với tư cách là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy và cam kết đối với sự ổn định của thị trường” - ông viết.

Vị bộ trưởng nhấn mạnh động thái này không xuất phát từ các cân nhắc chính trị và cũng không phản ánh bất kỳ sự chia rẽ nào giữa UAE với các đối tác.

“Các quyết định của UAE mang tính chủ quyền, chiến lược và được định hướng bởi lợi ích quốc gia, chứ không phải những suy đoán từ bên ngoài” - bài đăng nêu rõ.

Israel gia tăng hoạt động quân sự ở Trung Đông

Tòa nhà ở TP Gaza sau khi trúng không kích của Israel ngày 15-5. Ảnh: Omar AL-QATTAA / AFP

Ngày 16-5, quân đội Israel thông báo đã bắt đầu không kích các địa điểm được cho là của Hezbollah ở miền nam Lebanon, chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn được gia hạn thêm 45 ngày.

Thông báo này cũng được đưa ra không lâu sau khi quân đội Israel ban hành lệnh sơ tán bắt buộc đối với 9 thị trấn tại Lebanon.

Cùng ngày, Israel tuyên bố đã tiêu diệt người đứng đầu cánh quân sự của Hamas tại Gaza - ông Izz al-Din al-Haddad.

Trong một tuyên bố đăng trên Telegram, quân đội Israel cho biết ông al-Haddad đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công nhằm vào TP Gaza hôm 15-5. Hamas đã xác nhận vụ việc.

Hãng thông tấn nhà nước Syria SANA ngày 16-5 đưa tin rằng một lực lượng Israel gồm 4 xe quân sự đã tiến vào làng Saida al-Hanout ở vùng nông thôn phía nam tỉnh Quneitra của Syria giáp với Cao nguyên Golan mà Israel đang kiểm soát và khám xét nhiều ngôi nhà, nhưng không có vụ bắt nào được ghi nhận.

Trong một vụ việc khác, 3 xe tăng Israel đã tiến về khu vực quanh Tell al-Dreiyat ở ngoại ô làng al-Muallaqa, phía nam Quneitra, trước khi rút lui.