Tổng thống lâm thời Venezuela bất ngờ muốn 'hợp tác cùng phát triển' với Mỹ

Ngày 3/1/2026, lực lượng Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn ở thủ đô Caracas của Venezuela nhằm bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro như một mục tiêu chiến lược.

Sáng hôm sau, tức ngày 4/1/2026 theo giờ địa phương, Tòa án Tối cao Venezuela đã chỉ định Phó tổng thống Delcy Rodríguez tiếp nhận vai trò Tổng thống lâm thời.

Động thái này nhằm để đảm bảo hoạt động liên tục của chính quyền sau khi ông Maduro bị đưa ra khỏi nước và dự kiến đối mặt với cáo buộc tại tòa án liên bang ở New York.

Trong hơn một ngày đầu sau khi nhậm chức, bà Rodríguez, 56 tuổi, kiêm Bộ trưởng Dầu mỏ trong chính quyền trước đây, ban đầu từ chối vai trò mới, khẳng định ông Maduro vẫn là tổng thống hợp pháp và mô tả cuộc tấn công của Mỹ là hành động “xâm lược”.

Tuy nhiên, đến ngày 5/1/2026, bà phát đi thông điệp hòa hoãn hơn trên mạng xã hội cá nhân, kêu gọi xây dựng mối quan hệ “hợp tác và cùng phát triển” với chính quyền Mỹ.

Trong thông điệp gửi tới Tổng thống Mỹ Donald Trump và thế giới, bà Rodríguez nhấn mạnh Venezuela “khát vọng được sống mà không chịu sự đe dọa từ bên ngoài” và mong muốn Mỹ phối hợp với Caracas trong một chương trình nghị sự nhằm thúc đẩy phát triển chung theo khuôn khổ luật pháp quốc tế.

Bà khẳng định quyền của Venezuela về chủ quyền, hòa bình và phát triển, đồng thời nhắc lại rằng lập trường này cũng từng được ông Maduro theo đuổi trước kia.

Lời kêu gọi này diễn ra giữa bối cảnh căng thẳng gia tăng sau khi Mỹ tiến hành chiến dịch mà Washington mô tả là nhằm thực thi pháp luật và chống buôn lậu ma túy, trong khi chính quyền Venezuela phản đối mạnh mẽ là hành vi xâm phạm chủ quyền quốc gia.

Sự chuyển biến trong tuyên bố của bà Rodríguez được đánh giá là dấu hiệu nỗ lực đưa quan hệ song phương vào một hướng mềm dẻo hơn sau ngày biến động lớn tại Caracas.

Chiến dịch quân sự ngày 3/1/2026 được Mỹ tiến hành với quy mô lớn, huy động khoảng 150 máy bay từ 20 căn cứ và là một trong những hành động quân sự gây tranh cãi nhất trong nhiều thập kỷ ở khu vực Mỹ Latin.

Không quân Mỹ triển khai nhiều loại khí tài hiện đại như máy bay chiến đấu F-22, F-35 Lightning II với khả năng tàng hình và cảm biến tiên tiến, trực thăng vận tải CH-47 Chinook cỡ lớn chở lực lượng đặc nhiệm, cùng nhiều loại UAV trinh sát tàng hình khiến không quân Venezuela gần như mất khả năng phản ứng hiệu quả.

Sau chiến dịch, cả phía Washington và Caracas đều tìm cách kiểm soát thông tin và lập luận theo hướng có lợi cho mình.

Mỹ nhấn mạnh chiến dịch là nhằm thi hành các cáo buộc buôn bán ma túy và bảo đảm an ninh khu vực, trong khi chính quyền Venezuela trước đó gọi đây là hành động “bắt cóc” vị tổng thống đang tại vị.

Trong bối cảnh đó, lời kêu gọi hợp tác của bà Rodríguez được nhiều nhà quan sát đánh giá là nỗ lực chuyển hướng khỏi đối đầu thuần túy.

Chính quyền lâm thời kêu gọi Mỹ và Venezuela xây dựng chương trình hợp tác dựa trên luật pháp quốc tế với mục tiêu hỗ trợ phát triển kinh tế, hòa bình và tôn trọng chủ quyền.

Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh Washington cho biết họ có thể tiến hành thêm hành động nếu các lãnh đạo còn lại của Venezuela không hợp tác với yêu cầu của Mỹ liên quan tới chống tội phạm ma túy và cải tổ nền kinh tế, bao gồm lĩnh vực dầu mỏ, vốn là trụ cột kinh tế của Venezuela.

Động thái của bà Rodríguez cũng được theo dõi sát bởi các chính phủ và tổ chức quốc tế.

Một số nước lên án hành động quân sự và kêu gọi giải quyết tranh chấp thông qua đối thoại và ngoại giao, trong khi Mỹ và một số đối tác nhấn mạnh việc hợp tác để tái thiết chính trị và kinh tế Venezuela.

Vấn đề này dự kiến tiếp tục là tâm điểm tranh luận tại các diễn đàn quốc tế, trong đó Liên hợp quốc và Hội đồng Bảo an có thể được triệu tập để thảo luận về tình hình pháp lý và chủ quyền quốc gia.

Trong nước, phản ứng đối với lời kêu gọi hợp tác với Mỹ vẫn chia rẽ. Một bộ phận người dân nghĩ về cơ hội chấm dứt xung đột, ổn định chính trị và tái thiết nền kinh tế.

Tuy nhiên số đông phản đối can thiệp từ bên ngoài và yêu cầu tôn trọng hoàn toàn chủ quyền của Venezuela. Việc cân bằng giữa nhu cầu phát triển và bối cảnh chính trị phức tạp hiện là thử thách lớn đối với lãnh đạo lâm thời trong những ngày tới.

Việt Hùng