Tổng thống Mỹ bảo vệ thỏa thuận với Iran, Lãnh tụ Tối cao có quyết định quan trọng?
Tổng thống Donald Trump bác chỉ trích về thỏa thuận chưa hoàn tất giữa Mỹ với Iran, trong lúc dự thảo 60 ngày hé lộ nhiều nhượng bộ lớn từ 2 phía.
Chủ nhân Nhà Trắng chỉ trích những người phản đối thỏa thuận hòa bình đang được đàm phán với Iran, khẳng định tiến trình này diễn ra "có trật tự và mang tính xây dựng". Tuy vậy, Tổng thống Donald Trump vẫn yêu cầu các nhà đàm phán Mỹ "không vội vàng" đạt thỏa thuận.
Tổng thống Donald Trump hôm 24-5 (giờ Mỹ) nhấn mạnh thỏa thuận mà chính quyền của ông đang theo đuổi với Iran sẽ hoàn toàn khác thỏa thuận hạt nhân dưới thời Tổng thống Barack Obama năm 2015. Tổng thống Donald Trump từng đơn phương rút Mỹ khỏi văn kiện này trong nhiệm kỳ đầu.
"Thỏa thuận của chúng tôi hoàn toàn ngược lại nhưng chưa ai nhìn thấy nó hay biết gì về nó. Nó thậm chí còn chưa được đàm phán xong. Vì vậy, đừng nghe những kẻ thất bại, những người chỉ trích điều mà họ chẳng biết gì" – Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Ảnh bìa báo New York Post ngày 24-5 (giờ địa phương).
Nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố "thời gian đứng về phía chúng tôi" và cảnh báo lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ tiếp tục có hiệu lực đầy đủ cho đến khi thỏa thuận được hoàn tất, chứng nhận và ký kết. "Cả 2 bên phải dành thời gian và làm cho đúng. Không được có sai sót!" - ông nói thêm.
Trang Axios đưa tin thỏa thuận đang định hình là một bản ghi nhớ kéo dài 60 ngày, có thể gia hạn nếu 2 bên cùng đồng ý.
Theo đó, eo biển Hormuz sẽ được mở lại không thu phí, Iran sẽ gỡ thủy lôi đã triển khai tại đây. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran và miễn trừ một số lệnh trừng phạt đã áp đặt, cho phép Tehran tự do bán dầu ra thị trường quốc tế.
Dự thảo được cho là còn bao gồm cam kết Iran không theo đuổi vũ khí hạt nhân, đồng thời tiếp tục đàm phán về việc đình chỉ làm giàu uranium và xử lý kho uranium làm giàu cấp độ cao.
New York Post dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ cho rằng các nhà đàm phán Washington tin rằng Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã "đồng ý về nguyên tắc" với khung thỏa thuận. Tuy nhiên, cách thức cụ thể để thực hiện vẫn đang được đàm phán.
Quan chức này cho biết thỏa thuận có thể cần thêm vài ngày để được phía Iran phê chuẩn cuối cùng, ngay cả khi 2 bên thống nhất được câu chữ.
"Vấn đề không chỉ xoay quanh việc xử lý kho uranium đã làm giàu mà còn ở chỗ Iran sẽ giải thích điều đó thế nào với phe cứng rắn và dư luận trong nước, đồng thời vẫn đáp ứng những yêu cầu mà Mỹ đặt ra" - quan chức này nói.
Theo quan chức Mỹ, nguyên tắc về nới lỏng trừng phạt có thể hiểu là nếu không xử lý uranium làm giàu cấp độ cao, Iran sẽ không nhận được nhượng bộ thực chất. Tehran sẽ không được tiếp cận các tài sản bị phong tỏa cho đến khi thỏa thuận cuối cùng được ký kết.

Theo các quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã đồng ý "về nguyên tắc" từ bỏ uranium như một phần của thỏa thuận hòa bình với Mỹ. Ảnh: AOL
Iran vẫn chưa công khai bình luận về các điều khoản được tiết lộ. Trước đó, Tehran nói trọng tâm đàm phán là chấm dứt xung đột, còn chi tiết hạt nhân chưa được thảo luận ở giai đoạn này.
Hãng tin Fars cũng bác cách nói rằng eo biển Hormuz sẽ đơn giản được "mở lại", nhấn mạnh tuyến hàng hải này vẫn do Iran quản lý.
Bản ghi nhớ còn được cho là đề cập việc chấm dứt chiến sự giữa Israel và Hezbollah tại Lebanon. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu được cho là đã nêu quan ngại với Tổng thống Donald Trump về điều khoản này và một số nội dung khác trong dự thảo.











