Tổng thống Myanmar thăm Việt Nam: Mở rộng hợp tác giữa hai nước trên cả khuôn khổ song phương và đa phương

Đại sứ Việt Nam tại Myanmar Nguyễn Anh Đức trình Quốc thư lên Tổng thống Min Aung Hlaing. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Myanmar)

Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống nước Cộng hòa Liên bang Myanmar Min Aung Hlaing và Phu nhân sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 4-6/9. Nhân dịp này, Đại sứ Việt Nam tại Myanmar Nguyễn Anh Đức đã trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam về ý nghĩa của chuyến thăm và những dấu ấn nổi bật trong quan hệ hai nước thời gian qua.

Xin Đại sứ chia sẻ mục đích, ý nghĩa cũng như kỳ vọng về chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing và Phu nhân?

Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing và Phu nhân thăm chính thức Việt Nam từ ngày 04-6/9/2026. Đây là chuyến thăm chính thức Việt Nam đầu tiên của Tổng thống Min Aung Hlaing kể từ sau khi Myanmar hoàn tất Tổng tuyển cử (01/2026) và thành lập Chính phủ mới (4/2026), đồng thời là hoạt động trao đổi đoàn ở cấp cao nhất giữa hai bên kể từ năm 2019.

Đại sứ Việt Nam tại Myanmar Nguyễn Anh Đức. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Myanmar)

Chuyến thăm có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống, Đối tác hợp tác toàn diện, tăng cường tin cậy chính trị giữa hai nước, thúc đẩy mở rộng hợp tác giữa hai nước trên cả khuôn khổ song phương và đa phương.

Ngoài ra, trong bối cảnh ASEAN đang nỗ lực nâng cao hiệu quả phối hợp và hỗ trợ Myanmar tìm kiếm giải pháp lâu dài cho vấn đề Myanmar, việc Việt Nam đón Tổng thống Min Aung Hlaing thăm chính thức thể hiện vai trò chủ động, tích cực và có trách nhiệm của Việt Nam, đóng góp vào nỗ lực chung của ASEAN vì mục tiêu hòa bình, ổn định, phát triển bền vững của Myanmar và khu vực cũng như thúc đẩy tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Trong bối cảnh cả hai nước Việt Nam và Myanmar đang bước vào giai đoạn phát triển mới, tôi tin tưởng chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Myanmar sẽ thành công tốt đẹp, tạo động lực mới đưa quan hệ Đối tác hợp tác toàn diện Việt Nam-Myanmar ngày càng phát triển thực chất, hiệu quả, mạng lại lợi ích cho nhân dân hai nước.

Trải qua thăng trầm lịch sử, quan hệ giữa Việt Nam và Myanmar luôn gắn bó, thủy chung và ngày càng phát triển mạnh mẽ, sâu sắc, thực chất. Trong thời gian qua, quan hệ giữa hai nước có những điểm sáng gì và đâu là những lĩnh vực hợp tác còn nhiều dư địa để khai thác, thưa Đại sứ?

Việt Nam và Myanmar là hai nước Đông Nam Á lục địa có quan hệ hữu nghị truyền thống, hiện đều là thành viên ASEAN và là Đối tác hợp tác toàn diện của nhau. Nhân dân hai nước dành tình cảm tốt đẹp và sự ủng hộ, giúp đỡ nhau trong giai đoạn đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây và phát triển đất nước hiện nay. Myanmar là một trong những nước có quan hệ rất sớm với ta.

Năm 1947, ta đặt Cơ quan thường trú tại Yangon, sau đó là Cơ quan đại diện chính phủ năm 1948, Tổng lãnh sự quán năm 1957 và chính thức nâng cấp lên quan hệ ngoại giao cấp Đại sứ vào năm 1975.

Trải qua hơn 50 năm thăng trầm lịch sử, quan hệ hai nước đạt được nhiều bước phát triển tích cực trên tất cả các lĩnh vực. Trước khi xảy ra biến động chính trị tại Myanmar năm 2021, hợp tác song phương phát triển mạnh mẽ cả về chính trị, kinh tế-đầu tư, quốc phòng an ninh, văn hóa giáo dục và phối hợp tại các diễn đàn khu vực và quốc tế.

Đặc biệt, quan hệ kinh tế - thương mại được coi là điểm sáng trong quan hệ hai nước, trong đó Việt Nam đã vươn lên trở thành đối tác thương mại lớn thứ 9 và là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 7 của Myanmar năm 2020, với kim ngạch thương mại song phương đạt gần 1 tỷ USD và 25 dự án với tổng vốn đầu tư gần 2,2 tỷ USD. Một số doanh nghiệp lớn của Việt Nam hoạt động kinh doanh thành công, đóng góp đáng kể cho phát triển kinh tế của Myanmar, tiêu biểu như liên doanh Viettel/Mytel, THACO, BIDV… Hai nước đều đã thành lập Hội hữu nghị Việt Nam-Myanmar và Hội hữu nghị Myanmar-Việt Nam, tạo cầu nối giao lưu nhân dân hai nước.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hội kiến Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing, ngày 16/8, trong khuôn khổ chuyến thăm Myanmar, đồng chủ trì Kỳ họp lần thứ 10 Ủy ban hỗn hợp về hợp tác song phương. (Nguồn: TTXVN)

Sau năm 2021, hợp tác hai nước tạm thời bị gián đoạn, tuy nhiên một số lĩnh vực vẫn tiếp tục được duy trì. Mặc dù gặp nhiều khó khăn, một số doanh nghiệp của Việt Nam vẫn tiếp tục bám trụ, hoạt động kinh doanh tại Myanmar; trao đổi thương mại song phương duy trì khoảng 500 triệu USD/năm.

Ngay sau khi Myanmar xảy ra trận động đất ngày 28/3/2025, Việt Nam đã nhanh chóng cử đội cứu hộ, cứu nạn hơn 100 người cùng trang thiết bị vật tư y tế, đồ thiết yếu và viện trợ 300.000 USD hỗ trợ Myanmar khắc phục hậu quả. Trước đó, tháng 8/2024, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam hỗ trợ cho Hội Chữ thập đỏ Myanmar 200.000 USD giúp khắc phục hậu quả bão Mocha.

Tại các diễn đàn đa phương khu vực, quốc tế, Việt Nam đóng góp có trách nhiệm vào việc giải quyết vấn đề Myanmar. Đặc biệt trên cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, trong đó là Chủ tịch luân phiên năm 2021, Việt Nam phát huy vai trò làm cầu nối truyền tải quan điểm, tiếng nói của các nước ASEAN tới Hội đồng Bảo an. Tại ASEAN, Việt Nam tham gia tích cực, cùng các nước ASEAN khuyến khích, hỗ trợ Myanmar đối thoại, giải quyết tranh chấp trên cơ sở Hiến chương ASEAN và Đồng thuận 5 điểm, giúp Myanmar hội nhập trở lại với gia đình ASEAN.

Hiện nay, quan hệ hai nước bước sang giai đoạn mới. Mới đây, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã thăm chính thức Myanmar, đồng chủ trì Kỳ họp lần thứ 10 Ủy ban Hỗn hợp về hợp tác song phương Việt Nam-Myanmar (25-26/8). Chuyến thăm diễn ra thành công, góp phần củng cố quan hệ hai nước trong bối cảnh mới; duy trì kênh tiếp xúc cấp cao; thúc đẩy hợp tác thiết thực trên nhiều lĩnh vực, qua đó duy trì vai trò và đóng góp của Việt Nam vào ổn định khu vực.

Thời gian tới, hai bên cần tranh thủ khai thác tốt những tiềm năng và thế mạnh, trong đó: (i) Tiếp tục củng cố tin cậy chính trị thông qua tăng cường tiếp xúc, trao đổi đoàn các cấp, các bộ ngành, hợp tác kênh đảng, nghị viện và giao lưu nhân dân; (ii) đẩy mạnh hợp tác kinh tế, coi đây là trụ cột quan trọng trong hợp tác song phương, trong đó ưu tiên các lĩnh vực nhiều tiềm năng như nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản, chế biến nông sản và các hàng thiết yếu, viễn thông, sản xuất xe điện; tổ chức diễn đàn doanh nghiệp, hội chợ, triển lãm để các doanh nghiệp hai nước có điều kiện nghiên cứu thị trường, tìm hiểu cơ hội hợp tác, đầu tư; tạo thuận lợi hơn nữa về các thủ tục cấp phép, đầu tư, thanh toán quốc tế, xuất nhập khẩu;

(iii) Tăng cường hợp tác văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân, kết nghĩa địa phương, hợp tác giáo dục - đào tạo, mở thêm đường bay trực tiếp giữa hai nước...; (iv) tham vấn, phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực, quốc tế, nhất là cơ chế tiểu vùng Mê Công và ASEAN.

Đại sứ Nguyễn Anh Đức chào xã giao ông Aung Kyaw Hoe, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch quốc gia, Đầu tư và Quan hệ kinh tế đối ngoại. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Myanmar)

Xin Đại sứ chia sẻ thêm về những cơ hội cũng như thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam đang và sẽ đầu tư, kinh doanh tại Myanmar?

Sau giai đoạn biến động chính trị năm năm qua, Myanmar đã tổ chức tổng tuyển cử (tháng 12/2025-1/2026), thành lập Chính phủ mới. Chính phủ hiện nay đang nỗ lực thúc đẩy tiến trình hòa bình, hòa giải dân tộc, phục hồi và phát triển kinh tế, đẩy mạnh quan hệ đối ngoại, hội nhập trở lại với khu vực và quốc tế. Thực hiện Kế hoạch 100 ngày đầu của Chính phủ mới, Myanmar đạt được những kết quả tích cực, góp phần duy trì ổn định và thúc đẩy phát triển trong thời gian tới.

Cùng với đó, Myanmar vẫn là thị trường tiềm năng về thương mại và đầu tư cho các doanh nghiệp Việt Nam. Với diện tích đất đai rộng lớn, tài nguyên phong phú (rừng, biển, khoáng sản), dân số khá đông (hơn 51 triệu người), lao động trẻ, Myanmar được coi là nước giàu tiềm năng thiên nhiên và nguồn lực con người. Nước này vẫn đang trong giai đoạn đầu của quá trình tái hòa nhập vào kinh tế khu vực và thế giới. Nhiều ngành sản xuất còn chưa phát triển, chưa tự sản xuất được nhiều loại hàng hóa tiêu dùng thiết yếu. Hàng hóa Việt Nam tương đối phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng Myanmar.

Bên cạnh đó, sau giai đoạn biến động chính trị và ảnh hưởng nặng nề của trận động đất năm 2025, Myanmar đang có nhu cầu tái thiết, cải thiện cơ sở hạ tầng, phục hồi và phát triển kinh tế, rất cần nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài.

Cùng với sự cải thiện về môi trường chính trị, tiềm năng và triển vọng hợp tác tại thị trường Myanmar, các doanh nghiệp Việt Nam còn có điều kiện rất thuận lợi khi Chính phủ và người dân Myanmar trong nhiều năm qua rất có thiện cảm với con người và hàng hóa Việt Nam. Chính phủ Myanmar hiện nay tiếp tục coi trọng củng cố quan hệ hữu nghị và rất muốn đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư với Việt Nam.

Bên cạnh những cơ hội và thuận lợi đó, thách thức hiện nay đối với các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh với Myanmar cũng không ít, trong đó có vấn đề an ninh, an toàn, hạn chế, yếu kém của nền kinh tế cũng như các bất cập về chính sách nhập khẩu, thanh toán, chuyển lợi nhuận và thủ tục hành chính. Theo đó, một mặt các doanh nghiệp Việt Nam cần tranh thủ cơ hội, thuận lợi hiện nay để tìm kiếm khả năng đầu tư, hợp tác với Myanmar, đồng thời cần nghiên cứu, tìm hiểu toàn diện, bảo đảm lợi ích và hoạt động hiệu quả, lâu dài tại Myanmar.