Tổng thống Nga Putin thăm Trung Quốc: Nơi hội tụ dòng chảy ngoại giao toàn cầu

Chưa đầy bốn ngày sau khi chuyên cơ “Air Force One” chở Tổng thống Mỹ Donald Trump rời thủ đô Bắc Kinh khép lại chuyến thăm lịch sử, thảm đỏ tại Quảng trường Thiên An Môn lại được trải ra để đón một vị khách đặc biệt khác: Tổng thống Vladimir Putin.

Hợp tác ở mức độ cao chưa từng có

Đây là lần thứ 25 Tổng thống Putin thăm Trung Quốc, đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 25 năm Hiệp ước láng giềng hữu nghị hợp tác và 30 năm quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược. Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai nước dự kiến ra Tuyên bố chung về tiếp tục củng cố quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược, cùng khoảng 40 văn kiện hợp tác trong nhiều lĩnh vực được ký kết.

Phát biểu trước khi đến Bắc Kinh, Tổng thống Putin thể hiện rõ sự vui mừng và tin tưởng vào kết quả tốt đẹp của chuyến thăm. Ông nói: “Tôi rất vui được một lần nữa tới thăm Bắc Kinh theo lời mời của người bạn lâu năm, thân thiết của tôi – Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Việc thường xuyên trao đổi các chuyến thăm lẫn nhau và tiến hành các cuộc đàm phán cấp cao Nga – Trung là một phần quan trọng, không thể thiếu trong những nỗ lực chung nhằm phát triển toàn diện quan hệ giữa hai nước, khai thác một cách thực chất tiềm năng thực sự to lớn của mối quan hệ này”.

Người đứng đầu Điện Kremlin nhắc lại cách đây 25 năm, Nga và Trung Quốc đã ký kết Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác, đặt nền tảng cho việc hình thành và phát triển mối quan hệ tốt đẹp chưa từng có giữa hai nước như hiện nay.

“Hiện nay, quan hệ Nga – Trung đã đạt tới một mức độ chưa từng có. Tính chất đặc biệt của mối quan hệ này thể hiện ở bầu không khí thấu hiểu và tin cậy lẫn nhau, ở sự sẵn sàng hợp tác trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, tiến hành đối thoại tôn trọng, hỗ trợ lẫn nhau trong những vấn đề liên quan đến lợi ích cốt lõi của hai nước, bao gồm bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn quốc gia. Sự gắn kết chiến lược chặt chẽ giữa Nga và Trung Quốc đóng vai trò ổn định quan trọng trên trường quốc tế. Đồng thời, chúng ta không liên kết để chống lại bất kỳ ai, mà cùng làm việc vì hòa bình và thịnh vượng chung”, Tổng thống Vladimir Putin nói.

Về phía Trung Quốc, nước chủ nhà cũng thể hiện sự vui mừng khi đón tiếp nhà lãnh đạo Nga. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn cho biết, trong những năm gần đây, dưới sự chỉ đạo chiến lược của Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Vladimir Putin, quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược giữa Trung Quốc và Nga trong kỷ nguyên mới đã phát triển lành mạnh, ổn định và sâu rộng trên nhiều lĩnh vực, mang lại lợi ích thiết thực cho hai nước và nhân dân hai nước, đồng thời đóng góp quan trọng vào việc duy trì ổn định chiến lược toàn cầu và đề cao công bằng, chính nghĩa quốc tế. Hai bên sẽ tận dụng cơ hội từ chuyến thăm này để tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa và nâng cao quan hệ song phương, nhằm mang lại sự ổn định và năng lượng tích cực hơn cho thế giới.

Thông điệp tới thế giới

Mối quan hệ tốt đẹp ở mức “chưa từng có” giữa hai nước vừa dựa trên những nền tảng tốt đẹp từng được xây dựng trong lịch sử, vừa dựa trên mối quan hệ gắn bó trong những năm gần đây. Cách đây 76 năm, ngày 14/2/1950, Hiệp ước hữu nghị, đồng minh và tương trợ lẫn nhau đã được ký kết giữa Liên Xô và Trung Quốc, mở ra khoảng một thập kỷ hợp tác hết sức tốt đẹp giữa hai nước.

Trải qua những biến động của lịch sử, hiện quan hệ hai nước được xây dựng và phát triển sâu rộng, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nga, kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt khoảng 240 tỷ USD. Các giao dịch gần như được thực hiện hoàn toàn bằng đồng nội tệ của hai nước.

Trong bối cảnh nền kinh tế Nga tiếp tục đối mặt với áp lực lớn từ các lệnh trừng phạt kéo dài của phương Tây, cùng những biến động của thị trường năng lượng quốc tế do tình hình Trung Đông, Trung Quốc hiện là một trong những đối tác kinh tế quan trọng nhất của Nga. Hợp tác năng lượng là một trong những trụ cột. Tháng 9/2025, Nga và Trung Quốc ký kết thỏa thuận xây dựng đường ống dẫn khí đốt “Power of Siberia 2”, khi hoàn thành sẽ mang lại lợi ích to lớn cho cả hai nước.

Không chỉ có ý nghĩa với quan hệ song phương, chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Putin cũng truyền tải thông điệp quan trọng tới cộng đồng quốc tế. Việc Trung Quốc tiếp đón nhà lãnh đạo Nga ngay sau khi đón nhà lãnh đạo Mỹ củng cố thông điệp rằng chính sách ngoại giao của Trung Quốc là nhất quán, đồng thời cũng chứng tỏ quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược Trung - Nga vẫn là nền tảng trong chính sách đối ngoại của cả hai nước.

Trung Quốc đã đón tiếp cả bốn nhà lãnh đạo thuộc Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc chỉ trong nửa năm (Tổng thống Pháp Macron tháng 12/2025, Thủ tướng Anh Keir Starmer tháng 1/2026, Tổng thống Trump và Tổng thống Putin tháng 5/2026). Các cuộc đón tiếp quan trọng trên đã nâng cao vị thế của Bắc Kinh như là nơi hội tụ của dòng chảy ngoại giao thế giới, đồng thời chứng tỏ vai trò ngày càng quan trọng của Trung Quốc trong nền chính trị toàn cầu.

Có thể nói, các động thái ngoại giao chỉ trong vòng một tuần lễ qua của ba cường quốc Mỹ, Trung, Nga đã phần nào cho thấy xu hướng thế giới đang vận hành theo một thế trận cân bằng năng động và có kiểm soát. Trong đó, Trung Quốc đang có lợi thế để đứng ở vị trí trung tâm, vừa tìm kiếm quan hệ “ổn định chiến lược” với Mỹ để duy trì an ninh, bảo vệ chuỗi cung ứng công nghệ, thúc đẩy tăng trưởng và thịnh vượng về kinh tế, vừa củng cố mối quan hệ đối tác hợp tác chiến lược với Nga để duy trì an ninh năng lượng và củng cố cấu trúc đa cực trên thế giới.