Tổng thống Trump đánh giá về Iran, tiết lộ cách can dự vào đàm phán hạt nhân với Tehran
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ tham gia 'gián tiếp' vào vòng đàm phán hạt nhân căng thẳng thứ hai giữa Iran và Washington, dự kiến diễn ra tại Geneva từ ngày 17/2.
Phát biểu với phóng viên trên chuyên cơ Air Force One, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc thảo luận vào hôm 17/2 có ý nghĩa rất quan trọng, Iran là một đối tác đàm phán rất cứng rắn và ông sẽ tham gia các cuộc đàm phán hạt nhân với Tehran một cách gián tiếp”.(Trong ảnh: Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN)
Kênh Al Jazeera của Qatar ngày 17/2 cho biết những phát biểu của Tổng thống Donald Trump được đưa ra khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lên đường tới thành phố Geneva của Thụy Sĩ để dự các cuộc gặp chuẩn bị trước thềm đàm phán gián tiếp với Mỹ.
Căng thẳng tại khu vực Vùng Vịnh vẫn ở mức cao trước các cuộc thương lượng then chốt, trong bối cảnh Mỹ triển khai tàu sân bay thứ hai tới khu vực, còn Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Khamenei cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Iran cũng sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến tranh khu vực.
Phát biểu với phóng viên trên chuyên cơ Air Force One, Tổng thống Trump nói các cuộc thảo luận vào hôm 17/2 có ý nghĩa rất quan trọng.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết: “Tôi sẽ tham gia các cuộc đàm phán đó, một cách gián tiếp. Và chúng sẽ rất quan trọng. Iran là một đối tác đàm phán rất cứng rắn”.
Khi được hỏi về triển vọng đạt được một thỏa thuận, Tổng thống Trump cho rằng Iran đã rút ra bài học từ hậu quả của lập trường cứng rắn hồi tháng Sáu năm ngoái, khi Mỹ tham gia cùng Israel trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày nhằm vào Iran và ném bom ba cơ sở hạt nhân của nước này.
Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ về chương trình hạt nhân của Tehran đang diễn ra và đã khiến tiến trình này bị trật bánh.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump gợi ý rằng lần này Tehran có động lực để đàm phán.
“Tôi không nghĩ họ muốn phải gánh chịu những hậu quả của việc không đạt được thỏa thuận”, nhà lãnh đạo Mỹ nói.
Bất chấp những nhận định của Tổng thống Trump về việc Iran muốn đạt thỏa thuận, các cuộc đàm phán vẫn đối mặt với nhiều trở ngại lớn.
Washington yêu cầu Tehran từ bỏ việc làm giàu uranium trên lãnh thổ của mình và tìm cách mở rộng phạm vi đàm phán sang các vấn đề ngoài hạt nhân, như kho tên lửa của Iran.
Nhưng Tehran, khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ nhằm mục đích hòa bình, cho biết họ chỉ sẵn sàng thảo luận về việc hạn chế chương trình này để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt. Iran cũng tuyên bố sẽ không chấp nhận mức làm giàu uranium bằng 0 và năng lực tên lửa của họ không phải là chủ đề đàm phán.
Ngoại trưởng Araghchi, người đến Geneva sớm hơn trong ngày 16/2, cho biết ông có mặt tại đây “với những ý tưởng thực chất nhằm đạt được một thỏa thuận công bằng và bình đẳng”.
Ông Araghchi viết trên nền tảng mạng xã hội X: “Điều không nằm trên bàn đàm phán là sự khuất phục trước các mối đe dọa”.
Nhà ngoại giao hàng đầu của Iran cũng đã gặp Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), ông Rafael Grossi, tại Geneva để tiến hành một vòng thảo luận kỹ thuật.
Tehran đã đình chỉ hợp tác với cơ quan giám sát của Liên hợp quốc sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân của nước này.
IAEA đã kêu gọi Iran trong nhiều tháng qua làm rõ số phận kho dự trữ 440 kg uranium làm giàu ở mức cao sau các đòn không kích của Israel và Mỹ, đồng thời cho phép nối lại đầy đủ các cuộc thanh tra, bao gồm tại ba địa điểm then chốt đã bị ném bom: Natanz, Fordow và Isfahan.
Tehran đã cho phép các thanh sát viên IAEA tiếp cận một số địa điểm không bị hư hại, nhưng chưa cho phép thanh tra viên tới các địa điểm khác, với lý do có nguy cơ rò rỉ phóng xạ.
Phóng viên Resul Serdar của Al Jazeera, đưa tin từ Tehran rằng bầu không khí tại thủ đô Iran trước thềm đàm phán là “lạc quan”.
“Các quan chức ở đây nói rằng phái đoàn Iran tại Geneva bao gồm đầy đủ các nhóm kinh tế, pháp lý, chính trị và kỹ thuật được trao toàn quyền. Điều này cho thấy phía Iran sẵn sàng đưa ra những nhượng bộ nghiêm túc, đặc biệt liên quan đến chương trình hạt nhân của mình”, phóng viên Serdar nói.
Tuy nhiên, phóng viên Serdar lưu ý rằng các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang tăng cường triển khai quân sự quy mô lớn trong khu vực và xu hướng này vẫn tiếp diễn.
Về phía Iran, theo ông, họ cũng không “lùi bước”, khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tiến hành các cuộc tập trận quân sự tại eo biển Hormuz ở Vùng Vịnh vào ngày 16/2.
Iran đã nhiều lần đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải quốc tế then chốt và là tuyến xuất khẩu dầu mỏ của các quốc gia Arab vùng Vịnh, để trả đũa bất kỳ cuộc tấn công nào.
Động thái này sẽ bóp nghẹt khoảng 1/5 lưu lượng dầu toàn cầu và đẩy giá dầu thô tăng vọt.
Iran cũng đe dọa tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực nếu bị tấn công, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến tranh lan rộng.
“Sự leo thang quân sự này đang diễn ra song song với các nỗ lực ngoại giao. Các quốc gia trong khu vực cũng đang tăng cường ngoại giao, bởi họ có những mối quan ngại và nỗi lo của riêng mình”, ông Serdar nói.
