Tổng thống Trump nói Mỹ sẽ rời Iran 'khá nhanh' và quay lại nếu cần

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters)

Khi cuộc chiến đã bước sang tuần thứ 5 và đang chịu áp lực phải tìm lối thoát trong bối cảnh giá xăng tăng cao, nhà lãnh đạo Mỹ dự kiến có bài phát biểu vào 9h sáng nay (giờ Việt Nam) để trình bày về hướng đi sắp tới.

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Reuters, ông Trump cho biết một phần bài phát biểu của ông sẽ bày tỏ sự bất bình với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), vì điều mà ông cho là liên minh này thiếu hỗ trợ Mỹ thực hiện các mục tiêu tại Iran.

Rạn nứt trong mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương trở nên sâu sắc trong nhiệm kỳ thứ 2 của Tổng thống Trump, sau khi các đồng minh châu Âu từ chối đề nghị của ông về việc hỗ trợ đảm bảo tuyến vận chuyển dầu an toàn qua eo biển Hormuz.

Ông cho biết ông “hoàn toàn” đang cân nhắc việc rút Mỹ khỏi NATO - tổ chức hiệp ước được Thượng viện Mỹ phê chuẩn năm 1949. Trước đây, ông Trump từng nhiều lần đề cập khả năng rút lui và đã gây áp lực thành công buộc các nước thành viên NATO tăng chi tiêu quốc phòng.

“Họ không phải là bạn khi chúng tôi cần. Chúng tôi chưa bao giờ đòi hỏi họ nhiều… đây là con đường một chiều”, ông Trump nói.

Hạt nhân và thay đổi chế độ

Tổng thống Trump và các quan chức cấp cao của Mỹ đã đưa ra nhiều mốc thời gian khác nhau cho việc kết thúc chiến tranh. Ngày 31/3, ông nói Mỹ có thể chấm dứt chiến dịch quân sự chống Iran trong vòng 2-3 tuần. Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với Reuters, ông từ chối đưa ra thời hạn cụ thể.

“Tôi không thể nói chính xác… chúng tôi sẽ rút ra khá nhanh”, ông Trump nói, đồng thời cho biết sau khi rút quân, “chúng tôi sẽ quay lại để thực hiện các đòn đánh điểm” vào các mục tiêu Iran khi cần.

Cuộc chiến đã lan rộng khắp Trung Đông, khiến hàng nghìn người thiệt mạng và đẩy giá năng lượng tăng vọt, làm dấy lên lo ngại về lạm phát toàn cầu.

Một cuộc thăm dò do Reuters/Ipsos thực hiện cuối tuần qua cho thấy 2/3 người Mỹ tin rằng Washington nên nhanh chóng chấm dứt cuộc chiến Iran, ngay cả khi không đạt được các mục tiêu mà chính quyền Tổng thống Trump đề ra.

Tổng thống Trump cho biết ông từng hy vọng đạt được thỏa thuận với Iran sau làn sóng không kích đầu tiên khiến Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và nhiều quan chức cấp cao Iran thiệt mạng. Ông Mojtaba Khamenei đã thay thế cha mình làm lãnh tụ tối cao Iran, trong khi Tổng thống và ngoại trưởng Iran vẫn giữ nguyên như trước khi xung đột nổ ra.

Ông Trump nói rằng ban lãnh đạo Iran hiện nay là “những con người hoàn toàn khác”.

“Tôi không cần thay đổi chế độ, nhưng chúng tôi đã có điều đó do thương vong của chiến tranh. Chúng tôi đã có nó. Vì vậy, chúng tôi có thay đổi chế độ và điều quan trọng nhất là họ sẽ không có vũ khí hạt nhân. Họ cũng không muốn có”, ông nói.

Nhà Trắng cho biết các cuộc đàm phán hậu trường với Iran đang diễn ra, trong khi Tehran vẫn phủ nhận. Một nguồn tin cho biết, Phó Tổng thống JD Vance gần đây vẫn liên lạc với các bên trung gian ở Pakistan về cuộc xung đột.

Theo nguồn tin, theo chỉ đạo của Tổng thống Trump, ông Vance đã phát tín hiệu riêng rằng tổng thống sẵn sàng chấp nhận một lệnh ngừng bắn nếu các yêu cầu nhất định của Mỹ được đáp ứng.

“Chúng tôi đã có thay đổi chế độ hoàn toàn. Tôi đang đứng trước khả năng rất lớn là chúng tôi sẽ đạt được một thỏa thuận vì họ không muốn bị tấn công thêm nữa”, ông nói.

Đầu tháng này, Tổng giám đốc cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc Rafael Grossi cho biết, gần một nửa lượng uranium của Iran được làm giàu tới mức 60%, nghĩa là chỉ còn một bước ngắn tới cấp độ vũ khí, và số nhiên liệu này được lưu trữ dưới khu hầm ngầm tại Isfahan và khả năng vẫn còn ở đó.

Khu phức hợp này là mục tiêu duy nhất dường như không bị thiệt hại nghiêm trọng trong các cuộc tấn công hồi tháng 6/2025 của Israel và Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran.

Tuy vậy, ông Trump khẳng định mục tiêu ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân đã đạt được.

Về lượng uranium làm giàu, ông nói: “Nó nằm quá sâu dưới lòng đất, tôi không quan tâm đến điều đó. Chúng tôi sẽ luôn theo dõi bằng vệ tinh”.

Tổng thống Mỹ cũng nhận định Iran hiện “không có khả năng” phát triển vũ khí hạt nhân.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) ước tính rằng khi Israel tiến hành các cuộc tấn công đầu tiên vào tháng 6/2025, Iran sở hữu 440,9 kg uranium làm giàu ở mức 60%. Nếu tiếp tục làm giàu, lượng này đủ để sản xuất vật liệu nổ cho khoảng 10 vũ khí hạt nhân, theo tiêu chuẩn đánh giá của IAEA.

Bình Giang