Tổng thống Zelensky nêu điều kiện tiếp cận kho vũ khí dành cho xuất khẩu của Ukraine

Tổng thống Volodymyr Zelensky thị sát cuộc tập trận của binh sĩ Ukraine cùng với các thiết bị quân sự, trong đó có hệ thống đánh chặn tên lửa Patriot, tại một địa điểm ở Đức, ngày 11/6/2024. Ảnh: Reuters/TTXVN

Euronews dẫn lời Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố tối 28/4: “Việc xuất khẩu vũ khí của Ukraine sẽ trở thành hiện thực, chúng tôi đã phê duyệt toàn bộ chi tiết ở cấp độ cơ quan nhà nước. Hiện tại, những loại vũ khí của chúng tôi, vốn đã được thử nghiệm trong chiến trường hiện đại, đang nhận được sự quan tâm từ các đối tác có đủ năng lực bảo vệ hiệu quả chủ quyền quốc gia và an toàn cho người dân của họ".

Tổng thống Zelensky nêu rõ rằng Ukraine sẽ mở cửa xuất khẩu vũ khí cho các quốc gia từng ủng hộ Kiev, dưới hình thức “thỏa thuận thiết bị bay không người lái”. Đây là những thỏa thuận đặc biệt liên quan đến cả sản xuất và cung ứng thiết bị bay không người lái, tên lửa, đạn dược cùng các loại vũ khí, trang thiết bị quân sự và phần mềm khác đang có nhu cầu cao, đồng thời “chia sẻ chuyên môn và trao đổi công nghệ cần thiết cho Ukraine”.

Nhà lãnh đạo Ukraine cũng nói rằng trong ngày 28/4, ông đã phê duyệt các lĩnh vực hợp tác liên chính phủ và việc phát triển cơ chế cấp phép tự động cho doanh nghiệp trong xuất khẩu vũ khí.

Ông nêu bật: “Quy trình đã hoàn toàn rõ ràng: ở cấp độ liên quốc gia, dựa trên nguyên tắc có đi có lại, chúng tôi xác định khuôn khổ hợp tác an ninh thông qua các thỏa thuận liên quan”.

Sau đó, quá trình này tiếp tục ở cấp độ các cơ quan nhà nước và nhà sản xuất. Để thuận lợi hóa xuất khẩu, Kiev sẽ đơn giản hóa các thủ tục hành chính, duy trì mức độ kiểm soát xuất khẩu phù hợp và triển khai cơ chế hoạt động thiết thực cho các công ty.

Hiện có khoảng 800 nhà sản xuất vũ khí đang hoạt động tại Ukraine và nhiều trong số đó đã tăng công suất đến mức tạo ra sự dư thừa đáng kể. Theo các báo cáo gần đây nhất, Ukraine hiện đang sản xuất hơn 4 triệu thiết bị bay không người lái (UAV) mỗi năm và có thể tăng gấp đôi con số đó nếu được cấp đủ kinh phí.

Các nhà sản xuất vũ khí trong một năm trở lại đây đã đề nghị ông Zelensky dỡ bỏ hạn chế đối với việc bán các thiết bị quân sự sản xuất nội địa, đặc biệt là thiết bị bay không người lái, để tạo ra nhiều doanh thu hơn. Trong hơn nửa năm, Kiev đã nỗ lực thực hiện cái mà họ gọi là "xuất khẩu có kiểm soát" vũ khí.

Ngày 28/4, ông Zelensky nói rằng với cơ cấu xuất khẩu rõ ràng, các công ty Ukraine "sẽ có cơ hội thực sự để thâm nhập thị trường của các nước đối tác". Nhưng ông đồng thời nhấn mạnh quân đội Ukraine sẽ được ưu tiên tuyệt đối. "Năng lực sản xuất dư thừa ở Ukraine đối với một số loại vũ khí nhất định đạt tới 50% và đây là kết quả trực tiếp của việc đầu tư nhà nước vào ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine kết hợp với sự hợp tác của chúng tôi cùng các đối tác", nhà lãnh đạo Ukraine lưu ý.

Một điều kiện khác là chỉ những quốc gia đã ủng hộ Ukraine kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022, mới có cơ hội nhận được một phần kho vũ khí đã được thử nghiệm trên chiến trường của nước này. Ông Zelensky xác nhận đã chỉ thị Bộ Ngoại giao cùng các cơ quan tình báo và Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) lập danh sách những quốc gia không được nhập khẩu vũ khí Ukraine.

Tổng thống Zelensky xác nhận rằng Kiev đã áp dụng mô hình "thỏa thuận thiết bị bay không người lái" trong hợp tác với các nước ở Trung Đông, Vịnh Ba Tư, châu Âu và Kavkaz. Ông thừa nhận các điều khoản phải có lợi cho Ukraine, cần có cơ chế giám sát rõ ràng, và nguồn thu từ xuất khẩu phải phục vụ cho việc tự vệ của Ukraine.

Gần đây, Ukraine đã ký thỏa thuận hợp tác quốc phòng 10 năm với ba quốc gia vùng Vịnh, bao gồm phương tiện không người lái hoạt động trên và dưới mặt nước, tác chiến điện tử và công nghệ đánh chặn.