Tổng thống Zelensky trả huân chương cao quý nhất của Ba Lan giữa căng thẳng lịch sử
Tổng thống Volodymyr Zelensky trả lại huân chương cao quý nhất của Ba Lan sau khi bị tước danh hiệu, làm gia tăng căng thẳng ngoại giao giữa hai đồng minh về vấn đề lịch sử Thế chiến II.
Tổng thống Volodymyr Zelensky đăng hình ảnh chiếc huân chương được gửi trả từ một bưu điện ở Kiev. Ảnh chụp màn hình
Theo Financial Times ngày 21/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã quyết định trả lại Huân chương Đại bàng Trắng, phần thưởng cấp nhà nước cao quý nhất của Ba Lan, sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tước danh hiệu này trong bối cảnh tranh cãi liên quan đến lịch sử thời Thế chiến II.
Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, ông Zelensky cho biết sẽ không tranh cãi về quyết định của phía Ba Lan, nhưng đồng thời nhấn mạnh Ukraine xứng đáng nhận được sự tôn trọng lớn hơn từ quốc gia láng giềng.
“Chúng tôi tin rằng Huân chương Đại bàng Trắng được trao năm 2023 là dành cho nhân dân Ukraine và quân đội Ukraine. Tôi tin rằng tương lai sẽ chứng minh sự tôn trọng mà người Ukraine xứng đáng nhận được”, ông Zelensky viết.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng đăng hình ảnh chiếc huân chương được gửi trả từ một bưu điện ở Kiev. Ông đồng thời chỉ ra rằng một số nhân vật gây tranh cãi trong lịch sử như lãnh đạo phát xít Italy Benito Mussolini, Nữ hoàng Nga Catherine II hay cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroder vẫn giữ được phần thưởng này.
Căng thẳng giữa Kiev và Vácsava bùng phát từ tháng trước khi Tổng thống Zelensky đổi tên một đơn vị lực lượng đặc nhiệm Ukraine thành “Những anh hùng UPA”, tức Quân đội Nổi dậy Ukraine.
UPA được nhiều người Ukraine xem là lực lượng đấu tranh cho nền độc lập dân tộc, song tại Ba Lan tổ chức này vẫn là chủ đề nhạy cảm do vai trò trong vụ thảm sát Volhynia thời Thế chiến II. Theo các ước tính lịch sử, khoảng 100.000 người Ba Lan đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công diễn ra trên vùng lãnh thổ nay thuộc Ukraine.
Sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Ukraine năm 2022, Ba Lan từng là một trong những đồng minh tích cực nhất của Kiev, cung cấp viện trợ quân sự và tiếp nhận hàng triệu người tị nạn Ukraine.
Tuy nhiên, tranh cãi liên quan đến UPA đã tác động tiêu cực lên quan hệ song phương và đe dọa ảnh hưởng tới hội nghị quốc tế về tái thiết Ukraine sau chiến tranh dự kiến diễn ra tại thành phố Gdansk của Ba Lan trong thời gian tới.
Việc ông Zelensky chủ động trả lại huân chương được cho là có thể giúp Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tránh rơi vào tình thế khó xử. Dù từng chỉ trích Ukraine không tôn trọng “sự nhạy cảm lịch sử” của Ba Lan, ông Tusk vẫn nhiều lần kêu gọi hai bên hạ nhiệt căng thẳng và tránh tạo lợi thế cho Nga.
Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha gọi quyết định của Tổng thống Nawrocki là một “sai lầm chiến lược” chỉ mang lại lợi ích cho Moskva. Ông cũng tuyên bố sẽ trả lại huân chương của Ba Lan mà mình nhận được vào năm 2022.
Trước đó, Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov đã tới Vácsava nhằm tìm cách hạ nhiệt căng thẳng nhưng không đạt kết quả, khi phía Ba Lan tiếp tục yêu cầu Kiev hủy bỏ việc sử dụng tên gọi UPA cho đơn vị đặc nhiệm.
Sau quyết định của Tổng thống Nawrocki, nhiều quan chức Ukraine khác cũng tuyên bố từ bỏ các phần thưởng do Ba Lan trao tặng. Ông Budanov cho biết sẽ trả lại Huân chương Công trạng nhận được năm 2025. Ba cựu tổng thống Ukraine gồm Leonid Kuchma, Viktor Yushchenko và Petro Poroshenko cũng thông báo từ bỏ Huân chương Đại bàng Trắng từng được trao trong nhiệm kỳ của họ.
Diễn biến mới nhất cho thấy những bất đồng lịch sử kéo dài giữa hai nước vẫn có thể nhanh chóng trở thành vấn đề ngoại giao, bất chấp mối quan hệ hợp tác chặt chẽ được xây dựng kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát.
Tin nóng
Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ngày 20/6 tuyên bố đứng sau vụ tấn công gần thành phố Manbij thuộc tỉnh Aleppo, miền Bắc Syria, khiến 2 binh sĩ quân đội Syria thiệt mạng.
Tối 20/6, khoảng 500 người đã tham gia cuộc biểu tình tại quảng trường Habima ở thủ đô Tel Aviv (Israel) nhằm phản đối Thủ tướng Benjamin Netanyahu, tập trung vào việc chính phủ xử lý cuộc xung đột với Iran cũng như việc chưa thành lập một ủy ban điều tra nhà nước độc lập về cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023.
Khi bom đạn của Mỹ và Israel bắt đầu dội xuống Iran vào cuối tháng 2, Trung Quốc đối mặt với khả năng rất thực tế, rằng một chính quyền thân thiện khác với Bắc Kinh có thể sụp đổ.
Sevom Khordad là một trong những hệ thống phòng không nội địa nổi tiếng nhất của Iran. Tổ hợp này từng gây chấn động thế giới khi bắn hạ máy bay không người lái trinh sát chiến lược RQ-4 Global Hawk của Mỹ năm 2019, trở thành biểu tượng cho tham vọng xây dựng lá chắn phòng không tự chủ của Tehran.
Theo Financial Times, Chính phủ Anh vừa công bố ba mẫu tên lửa tấn công tầm xa nguyên mẫu dành cho Ukraine, được phát triển hoàn toàn không sử dụng linh kiện của Mỹ nhằm giảm sự phụ thuộc vào các quy định kiểm soát xuất khẩu và phê duyệt sử dụng từ Washington.
Đoạn clip ghi lại khoảnh khắc mái của một ngôi đền đang xây dựng bất ngờ đổ sập khiến 7 người tử vong và ít nhất 25 người khác bị thương.
Tin mới
Khi những người dân Lebanon trở về quê hương và cố gắng hàn gắn cuộc sống, họ phải đối mặt với nỗi đau khi chứng kiến cộng đồng của mình gần như bị xóa sổ.
Căng thẳng tại Bolivia lên đỉnh điểm trong cuối tuần này khi Tổng thống Rodrigo Paz chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, cho phép các lực lượng an ninh và quân đội tiến hành giải tỏa các chướng ngại vật của người biểu tình – những rào chắn đã làm tê liệt nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này trong suốt 50 ngày qua và cướp đi sinh mạng của ít nhất 14 người.
Trong bối cảnh dịch Ebola chủng Bundibugyo lây lan chưa thể kiểm soát với tỉ lệ tử vong cao báo động, Moderna, Đại học Oxford đang chạy đua phát triển vaccine cứu người.
Ngày 21/6, tờ The Observer của Anh đưa tin, Thủ tướng Keir Starmer dự kiến từ chức vào ngày 22/6 và công bố lộ trình rời cương vị lãnh đạo. Tuy nhiên, một nguồn tin từ chính phủ Anh khẳng định ông Starmer vẫn tập trung thực hiện nhiệm vụ điều hành đất nước.
Từ bản ghi nhớ ký vội vã đến vòng đàm phán thứ hai hỗn loạn, thỏa thuận Mỹ - Iran là hành trình 'vạn sự khởi đầu nan' và dự báo nhiều gian nan phía trước.
Tổng thống Ukraine tuyên bố các biện pháp 'trừng phạt' tầm xa của Kiev đã vươn tới vùng Tyumen của Nga, cách biên giới Ukraine hơn 2.000 km.
Bộ trưởng phụ trách vận tải biển Ấn Độ, ông Sarbananda Sonowal, ngày 20/6 cho biết ba tàu chở dầu treo cờ Ấn Độ, vận chuyển hơn 860.000 tấn dầu cùng 94 thủy thủ người Ấn Độ đã đi qua eo biển Hormuz an toàn và đang trên đường về Ấn Độ.
Ngày 20/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky yêu cầu người dân nước này đặc biệt chú ý tới các cảnh báo không kích trong bối cảnh Nga đang chuẩn bị cho một đợt tấn công quy mô lớn.