Tổng Thư ký LHQ cảnh báo giới hạn quyền lực siêu cường và nguy cơ phân mảnh toàn cầu

Điểm lại tình hình thế giới hiện nay, người đứng đầu Liên hợp quốc cảnh báo các “đường đứt gãy” địa chính trị đang sâu sắc hơn bao giờ hết. Ông khẳng định, thực tiễn đã chứng minh sức mạnh quân sự, kinh tế hay công nghệ đơn lẻ không thể bảo đảm an ninh và ổn định, vì vậy các quốc gia cần duy trì đối thoại và cơ chế ra quyết định chung để ứng phó với những thách thức có tính xuyên biên giới.

Đánh giá về các điểm nóng, ông Guterres yêu cầu chấm dứt ngay lập tức các hành động quân sự và bảo đảm viện trợ tại Dải Gaza, cảnh báo các hoạt động định cư ở Bờ Tây đang đe dọa giải pháp hai nhà nước. Liên quan đến xung đột tại Ukraine, ông Guterres chỉ ra rằng các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng và dân sự đang gây nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu.

Về các nguy cơ công nghệ mới, Tổng Thư ký Guterres đặc biệt lưu ý sự phát triển vượt tầm kiểm soát của trí tuệ nhân tạo (AI) và các hệ thống vũ khí tự hành gây sát thương. Ông kêu gọi thiết lập cơ chế quản trị AI toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh Mỹ và Trung Quốc thiết lập cơ chế đối thoại về AI, nhằm tăng cường minh bạch, xây dựng lòng tin và hợp tác trong lĩnh vực này.

Tại phiên thảo luận, người đứng đầu Liên hợp quốc chỉ trích sự bất bình đẳng trong ứng phó biến đổi khí hậu khi các tập đoàn dầu khí thu lợi nhuận khổng lồ nhưng đóng góp tài chính cho các nước đang phát triển vẫn rất hạn chế. Bên cạnh đó, ông kêu gọi cải tổ cấu trúc Hội đồng Bảo an, nhấn mạnh việc thiếu vắng đại diện thường trực của châu Phi là điều không thể chấp nhận trong thế giới hiện đại.

Đây là lần cuối ông Guterres tham dự phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng LHQ trên cương vị Tổng Thư ký, trước khi kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 31/12 tới. Ông nhấn mạnh rằng trong bối cảnh thế giới đang trải qua giai đoạn nhiều bất ổn, hợp tác quốc tế vẫn là yếu tố cần thiết để giải quyết các thách thức chung.