Tổng thư ký Liên Hợp Quốc kêu gọi cơ chế kiểm soát AI toàn cầu trong bài phát biểu cuối nhiệm kỳ

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) António Guterres ngày 22/9 sử dụng bài phát biểu cuối cùng trước Đại hội đồng LHQ để kêu gọi các nhà lãnh đạo tăng cường quản trị trí tuệ nhân tạo (AI), chấm dứt xung đột, hành động mạnh hơn với biến đổi khí hậu và cải tổ các thể chế quốc tế.

Ông Guterres, người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 31/12 sau 10 năm đứng đầu LHQ, nhấn mạnh AI đang phát triển nhanh hơn khả năng quản lý những rủi ro mà công nghệ này tạo ra.

Ông kêu gọi các quốc gia dẫn đầu lĩnh vực AI chia sẻ thông tin về những nguy cơ an toàn mới, hợp tác trong thử nghiệm và đánh giá, đồng thời xây dựng các biện pháp bảo vệ chung.

Tổng thư ký LHQ cũng đề xuất một khuôn khổ đa phương về quản lý rủi ro AI, đi kèm cơ chế giám sát độc lập và đáng tin cậy.

Ông cảnh báo các quyết định liên quan đến sinh mạng con người không nên được giao hoàn toàn cho máy móc.

Ông Guterres từ lâu thúc đẩy quản trị AI ở cấp độ quốc tế. Năm 2023, LHQ thành lập một cơ quan cố vấn gồm 39 thành viên, quy tụ đại diện chính phủ, giới học thuật và các công ty công nghệ nhằm nghiên cứu những vấn đề liên quan đến AI.

Lời kêu gọi của ông được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc cũng đang thảo luận về các vấn đề an toàn AI.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 20/9 cho biết Washington đã đề xuất một cơ chế thông báo về các sự cố an toàn AI để Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình xem xét trong cuộc gặp tại Washington.

Bên cạnh AI, ông Guterres dành phần lớn bài phát biểu cho các cuộc xung đột và những thách thức đối với hệ thống quốc tế.

Về Trung Đông, ông kêu gọi giảm leo thang, đối thoại, chấm dứt giao tranh, bảo đảm viện trợ nhân đạo và khôi phục đầy đủ quyền tự do hàng hải theo luật pháp quốc tế. Ông tiếp tục ủng hộ giải pháp 2 nhà nước cho Israel và Palestine.

Về biến đổi khí hậu, Tổng thư ký LHQ kêu gọi các quốc gia gây ô nhiễm phải chịu trách nhiệm nhiều hơn và tăng nguồn lực hỗ trợ những nước chịu ảnh hưởng nặng nề.

Ông đồng thời thúc đẩy cải tổ Hội đồng Bảo an và các thể chế quốc tế để phản ánh tốt hơn tương quan của thế giới hiện nay.

Khép lại bài phát biểu cuối cùng trước Đại hội đồng trên cương vị Tổng thư ký, ông Guterres khẳng định sẽ tiếp tục thúc đẩy hòa bình và bảo vệ các giá trị của Hiến chương LHQ sau khi rời nhiệm sở vào cuối năm nay.