Top 10 môn võ Trung Quốc: Tuyệt học của Hoắc Nguyên Giáp xếp dưới Lý Tiểu Long

1.Vịnh Xuân quyền

Nhiều người biết đến Vịnh Xuân quyền thông qua phim ảnh truyền hình. Những cái tên như Diệp Vấn và Lý Tiểu Long đã góp phần phát dương quang đại môn võ này, khiến nó trở nên nổi tiếng đến mức hầu như ai cũng biết.

Về xuất xứ của Vịnh Xuân quyền có rất nhiều cách lý giải khác nhau. Có thuyết cho rằng nó bắt nguồn từ một ni cô tên Chu Hồng Mai tại một am nhỏ thuộc Thiếu Lâm, bà đã kết hợp đặc điểm của phụ nữ để sáng tạo nên. Một thuyết khác cho rằng đây là môn võ được hình thành trong các tổ chức phản Thanh phục Minh thời kỳ đầu.

Lại có ý kiến nói nó bắt nguồn từ điện Vịnh Xuân của chùa Thiếu Lâm, từ đó mà có tên gọi. Khi ấy, tổng giáo đầu Chí Thiện truyền lại cho đệ tử Tô Tam Nương, rồi tiếp tục truyền cho Hoàng Hoa Bảo.

Trong các giả thuyết, cách nói cuối cùng được xem là đáng tin cậy hơn: từ Hoàng Hoa Bảo truyền cho Lương Tán, rồi đến Trần Hoa Thuận.

2 nhân vật nổi tiếng nhất của Vịnh Xuân Quyền là Diệp Vấn và đệ tử Lý Tiểu Long

Chính Trần Hoa Thuận là người thực sự phát triển và quảng bá Vịnh Xuân quyền. Ông có rất nhiều đệ tử, trong đó có Diệp Vấn. Khoảng thập niên 1970, Diệp Vấn thành lập “Hiệp hội Thể thao Vịnh Xuân”, đưa môn võ này lan rộng ra toàn thế giới. Đệ tử nổi tiếng nhất của ông là Lý Tiểu Long.

Cứ như vậy, qua nhiều thế hệ, nhờ ảnh hưởng của các nhân vật này, môn võ chú trọng kỹ thuật tay đã được truyền bá rộng rãi khắp toàn cầu.

2.Thái Cực Quyền

Thái Cực quyền là môn võ quen thuộc, thường được giảng dạy trong trường học và phổ biến tại công viên, quảng trường, nơi nhiều người lớn tuổi luyện tập. Đây được xem là “quốc bảo” của Trung Quốc, kết hợp triết học phương Đông, học thuyết âm dương trong Kinh Dịch, cùng khí công và y học cổ truyền, tạo nên hệ thống quyền pháp có chiều sâu.

Đặc trưng của Thái Cực là tư tưởng “mềm – cứng hài hòa”, giúp phù hợp với nhiều đối tượng. Theo Kinh Dịch, “Thái Cực” mang ý nghĩa tối thượng, tuyệt đối. Vì vậy, Thái Cực quyền cũng có thể hiểu là đạt đến cảnh giới cao nhất.

Nguồn gốc của môn võ này còn gây tranh cãi, với các giả thuyết liên quan đến Trình Linh Tẩy, Hồ Kính Tử, Lý Đạo Tử, Hứa Tuyên Bình, rồi tới Trần Vương Đình và giả thuyết phổ biến nhất là Trương Tam Phong.

Thái Cực Quyền là môn võ phổ biến khắp Trung Quốc

3.Bát Quái Chưởng

Đây là một môn quyền pháp bắt nguồn từ Đạo gia, chủ yếu dùng để tu dưỡng thân tâm và tự vệ. Môn võ này chú trọng sự phối hợp giữa tay và bộ pháp, còn được gọi là “Bát đại chưởng” và “Bát bộ pháp”. Đặc trưng nổi bật là di chuyển linh hoạt theo vòng tròn, xoay người, đổi hướng liên tục.

Về nguồn gốc, theo các nghiên cứu có căn cứ, nó được Đổng Hải Xuyên sáng lập vào thời Hàm Phong (nhà Thanh), tại Hà Bắc.

Đổng Hải Xuyên là người sáng tạo ra Bát Quái Chưởng

Khi còn làm việc tại phủ Túc Vương, không ai biết ông là cao thủ. Một ngày, quản gia trong phủ tự cho mình võ công vô địch nên muốn biểu diễn. Hôm đó rất đông người đến xem, Đổng Hải Xuyên không chen vào được nhưng lại phải mang trà cho vương gia. Trong lúc cấp bách, ông thi triển tuyệt kỹ: một tay cầm khay, một tay cầm ấm trà, nhẹ nhàng nhảy vọt đến trước mặt vương gia, khiến mọi người kinh ngạc.

Theo yêu cầu của đám đông, ông biểu diễn võ công và được ca ngợi là “thần nhân”. Khi được hỏi tên môn võ, ông nhanh trí gọi đó là “Bát Quái chưởng”.

4. Thiếu Lâm Quyền

Thiếu Lâm Tự từ lâu đã giữ vị thế “thái sơn bắc đẩu” trong giới võ thuật Trung Quốc. Thiếu Lâm quyền mang phong cách mạnh mẽ, uy lực, đề cao công phu cứng.

Thiếu Lâm Tự có nguồn gốc từ thời Bắc Ngụy, còn quyền pháp được cho là phát triển từ “Thập bát La Hán” trong hệ thống mười tám ban võ nghệ. Nhiều người tin rằng môn này do Bồ Đề Đạt Ma sáng lập, một cao tăng từ Ba Tư hoặc Ấn Độ, khi đến Tung Sơn đã sáng tạo ra.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng Thiếu Lâm quyền chỉ thực sự hình thành sau thời Đường, khi chùa nổi danh thiên hạ và bắt đầu huấn luyện tăng binh phục vụ quân đội.

Thiếu Lâm quyền mang phong cách mạnh mẽ, uy lực

5.Tiệt Quyền Đạo (Jeet Kune Do)

Đây là môn võ do huyền thoại võ thuậtLý Tiểu Long sáng lập. Môn võ này kết hợp nhiều yếu tố từ những gì Lý Tiểu Long từng học như Vịnh Xuân, quyền Anh, đấu kiếm… Tiệt Quyền Đạo chủ yếu được dùng trong thực chiến tự do, đặc biệt là các tình huống giao đấu đường phố. Lối đánh của nó không chỉ độc đáo trong phạm vi Trung Quốc mà còn nổi bật trên toàn thế giới. Suốt cuộc đời, Lý Tiểu Long không ngừng tìm tòi, học hỏi từ nhiều môn võ khác nhau, dung hợp tinh hoa của “trăm nhà”, từ đó hình thành nên Tiệt Quyền Đạo.

Môn võ này cũng phản ánh cảnh giới tinh thần của ông: đỉnh cao của võ thuật là sự tự do biểu đạt bản thân, dám đối mặt với đối thủ và với chính mình.

Lý Tiểu Long là người sáng tạo Tiệt Quyền Đạo

6.Nam quyền

Tên gọi của môn này là dễ hiểu nhất trong số các môn kể trên, đơn giản là quyền pháp của miền Nam, mang tính tổng hợp của nhiều hệ phái. Như đã nói trước đó, Thiếu Lâm quyền nổi tiếng với sự cứng rắn và giữ vị thế hàng đầu trong thời gian dài. Ở miền Nam Trung Quốc cũng có một trung tâm tương tự, đó là Nam Thiếu Lâm tại Phúc Kiến, nơi được xem là cái nôi của nhiều môn võ như Vịnh Xuân, Nam quyền và các hệ phái khác.

Đặc điểm nổi bật của Nam quyền là đòn thế ngắn và nhanh. Do người miền Nam Trung Quốc xưa thường có vóc dáng nhỏ, nên môn võ này chú trọng hạ bàn vững chắc, tận dụng sự linh hoạt và ổn định, đề cao kỹ thuật và lực khéo léo hơn là sức mạnh thuần túy.

Đặc điểm nổi bật của Nam quyền là đòn thế ngắn và nhanh

7.Trường quyền

Trường quyền là một hệ phái võ thuật có ảnh hưởng lớn trong giới võ học Trung Quốc, quen thuộc với nhiều người. Đây là nội dung quan trọng trong các giải đấu và biểu diễn cấp quốc gia, đồng thời cũng xuất hiện trong chương trình học võ ở trường phổ thông. Dù phát triển mạnh sau thời kỳ hiện đại, Trường quyền vẫn có vị thế cao trong hệ thống võ thuật.

Trương Quyền được đưa vào các giải đấu thể thao

Môn võ này bắt nguồn từ miền Bắc Trung Quốc và được cải tiến từ nền tảng truyền thống, kết hợp với các yếu tố hiện đại. Trường quyền mang tính biểu diễn cao, phù hợp thi đấu và cũng có giá trị tự vệ. Ngày nay, nhiều chương trình võ thuật dành cho thiếu nhi thuộc hệ Trường quyền, cho thấy sự phổ biến rộng rãi và khả năng phù hợp với nhiều lứa tuổi.

8. Mê Tung Quyền

Mê Tung Quyền, còn có tên là Yến Thanh Quyền, Mê Tông Quyền, Mê Tung nghệ hay Luyện thủ quyền, là một môn võ có nguồn gốc chưa rõ ràng. Có truyền thuyết cho rằng môn này do nhân vật Yến Thanh trong Lương Sơn Bạc sáng tạo dựa trên “Yến Thanh thập bát phiên”. Lại có nguồn cho rằng môn võ này xuất phát từ một nhánh của Thiếu Lâm Quyền.

Có giả thuyết cho rằng môn võ này xuất xứ từ hai vùng Yên Châu (Hà Bắc) và Thanh Châu (Sơn Đông). Do không xác định được nguồn gốc cụ thể, nó còn được gọi là Mê Tông Quyền; đồng thời, vì kỹ pháp đặc biệt nên tên gọi này càng phổ biến. Về sau, môn võ này được Quách Vu Tường phát triển và truyền bá rộng rãi.

Ngoài ra, có ý kiến cho rằng môn này do Hoắc Nguyên Giáp sáng tạo, nhưng tên gọi “Mê Tung Quyền” chỉ thực sự phổ biến sau bộ phim “Đại Hiệp Hoắc Nguyên Giáp” năm 1981

Lý Liên Kiệt thủ vai Hoắc Nguyên Giáp

Đây được xem là một trong những môn võ mang tính “sát thủ”. Chính vì chiêu thức rất hiểm độc, nên người muốn học phải có tâm tính thuần chính, phẩm hạnh ngay thẳng, và thường phải chính thức bái nhập môn phái mới được truyền dạy.

Phong cách ra đòn của Hoắc Nguyên Giáp có thể nói là xuất chiêu đã như “đòn sát thủ”, khí thế lập tức bùng lên. Trong khoảnh khắc, thế công dồn dập như dời non lấp biển ập tới, nhắm thẳng vào điểm yếu của đối phương.

9. Hình Ý quyền

Hình Ý quyền được phát triển vào thời Đạo Quang (nhà Thanh) bởi võ sư người Hà Bắc là Lý Lạc Năng, dựa trên nền tảng của Tâm Ý quyền trước đó. “Hình” và “ý” trong tên môn võ biểu thị sự thống nhất cao độ giữa bên trong và bên ngoài, khi đạt được trạng thái này thì mới xem là luyện thành môn võ.

Về nguồn gốc, có nhiều giả thuyết đáng chú ý. Có nguồn cho rằng Hình Ý Quyền xuất phát từ Bồ Đề Đạt Ma. Lại có nguồn cho rằng môn võ này do Nhạc Phi sáng tạo.

Hình Ý quyền hướng đến cảnh giới “thiên nhân hợp nhất”

Dù do ai sáng lập, mục tiêu cuối cùng của Hình Ý quyền vẫn là hướng đến cảnh giới “thiên nhân hợp nhất”, nơi nội tâm và hành động hòa làm một, đó chính là thành tựu cao nhất của môn võ.

10.Bát Cực quyền

Đơn giản mà mạnh mẽ, “Bát Cực” mang ý nghĩa một khi ra tay có thể chấn động khắp “cửu châu bát hoang”, cho thấy uy lực vô cùng lớn. Chỉ qua tên gọi cũng có thể thấy đây là một môn võ thiên về sức mạnh.

Bát Cực quyền chủ yếu sử dụng lối đánh cự ly gần

Bát Cực quyền chủ yếu sử dụng lối đánh cự ly gần, đòn thế ngắn nhưng ra tay cực nhanh, cực mạnh và dứt khoát. Đúng như câu “ngắn gọn mà tinh nhuệ”, môn võ này đề cao sự bất ngờ và hiệu quả tức thì, lấy yếu tố xuất kỳ bất ý để giành chiến thắng, mang lại cảm giác kịch tính trong từng đòn đánh.

Sơn Tùng