TP. Đồng Nai: Thanh tra phát hiện nhiều bất thường trong hồ sơ mua nhà ở xã hội

Phát hiện nhiều hồ sơ có thông tin chưa phù hợp

Chung cư nhà ở xã hội tại dự án iD Junction có tên thương mại là iD Town có nhiều bất thường trong hồ sơ mua nhà. Ảnh: Văn Dũng

Thanh tra TP. Đồng Nai vừa ban hành kết luận thanh tra về việc chấp hành các quy định pháp luật trong công tác kiểm tra nghiệm thu công trình xây dựng, cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng, chứng chỉ hành nghề xây dựng và việc triển khai Chương trình phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) cùng các dự án NƠXH trên địa bàn tỉnh Đồng Nai (nay là TP. Đồng Nai).

Đối với lĩnh vực NƠXH, Đoàn thanh tra đã kiểm tra việc thực hiện quy định pháp luật tại 3 dự án gồm: Chung cư NƠXH thuộc dự án Khu dân cư theo quy hoạch tại phường Long Thành do Công ty Cổ phần Long Thành Riverside làm chủ đầu tư; dự án NƠXH thuộc Khu dân cư Thái Thành - Thuận Lợi do Công ty TNHH Bất động sản Thuận Lợi Thái Thành làm chủ đầu tư; và dự án NƠXH tại khu đất 1,4ha phường Long Bình Tân (nay là phường Long Hưng) do Công ty Cổ phần Chương Dương Homeland làm chủ đầu tư.

Qua thanh tra, cơ quan chức năng phát hiện hàng trăm hồ sơ đăng ký mua NƠXH có thông tin, tài liệu liên quan đến quá trình tham gia BHXH và điều kiện thu nhập chưa đúng với thực tế, không thống nhất với dữ liệu do cơ quan thuế và cơ quan BHXH cung cấp cho Đoàn thanh tra.

Từ kết quả này, Thanh tra TP. Đồng Nai kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan và chủ đầu tư của 3 dự án tổ chức kiểm tra, rà soát toàn bộ các hồ sơ có dấu hiệu vi phạm để xử lý theo quy định.

Đồng thời, Sở Xây dựng được yêu cầu triển khai đầy đủ các nhiệm vụ được giao nhằm chấn chỉnh công tác xét duyệt đối tượng mua, thuê mua NƠXH; tăng cường tính công khai, minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong quá trình thực hiện chính sách.

Dự án nhà ở xã hội Long Bình Tân (tên thương mại là Ecco Residence) ở phường Long Bình Tân, TP. Biên Hòa (nay là phường Long Hưng, TP. Đồng Nai). Ảnh: Báo và PTTH Đồng Nai

Thanh tra cũng kiến nghị, trong quá trình rà soát nếu phát hiện vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì phải kịp thời chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định.

Đối với các chủ đầu tư, cơ quan thanh tra đề nghị UBND thành phố yêu cầu chủ động phối hợp với Sở Xây dựng và các cơ quan chức năng để xử lý các hồ sơ có thông tin về nơi làm việc, quá trình tham gia BHXH và điều kiện thu nhập không phù hợp với dữ liệu xác minh.

Đối với các trường hợp đã ký hợp đồng mua NƠXH tại 3 dự án nêu trên, Thanh tra yêu cầu nghiêm túc phối hợp với cơ quan quản lý và chủ đầu tư để cung cấp, bổ sung các tài liệu chứng minh điều kiện mua nhà theo quy định.

Trường hợp sau khi rà soát xác định không đủ điều kiện hoặc không thuộc đối tượng được mua NƠXH thì hợp đồng mua bán sẽ bị vô hiệu; người mua phải bàn giao lại căn hộ cho chủ đầu tư. Nếu không tự nguyện thực hiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ tổ chức cưỡng chế thu hồi theo quy định của pháp luật.

Kiến nghị hoàn thiện quy định về xác định đối tượng mua nhà ở xã hội

Thanh tra kiến nghị hoàn thiện quy định về xác định đối tượng mua nhà ở xã hội. Ảnh: Văn Dũng

Bên cạnh việc chỉ ra các tồn tại trong quá trình xét duyệt hồ sơ, Thanh tra TP. Đồng Nai cũng kiến nghị hoàn thiện một số quy định của pháp luật liên quan đến chính sách nhà ở xã hội do còn bộc lộ nhiều bất cập trong thực tiễn.

Theo kết luận thanh tra, quy định hiện hành về xác định điều kiện nhà ở của người đăng ký mua NƠXH vẫn còn khoảng trống. Mặc dù pháp luật quy định việc xác định người chưa có nhà ở căn cứ vào thông tin về quyền sở hữu nhà ở trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại địa phương nơi có dự án, nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã có nhà ở trên đất nhưng chưa đăng ký hoặc chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Do đó, việc chỉ dựa trên dữ liệu giấy chứng nhận để xác định điều kiện về nhà ở chưa phản ánh đầy đủ thực trạng và có thể dẫn đến sai lệch trong quá trình xét duyệt đối tượng.

Thanh tra cũng chỉ ra bất cập trong quy định về xác định điều kiện thu nhập của người đăng ký mua NƠXH.

Theo quy định hiện hành, thu nhập bình quân hằng tháng được xác định dựa trên bảng tiền lương, tiền công do cơ quan, đơn vị hoặc doanh nghiệp nơi người lao động làm việc xác nhận. Tuy nhiên, pháp luật hiện chưa có hướng dẫn cụ thể thế nào là "thu nhập thực nhận", trong khi trên thực tế nhiều người lao động có thể làm việc tại nhiều đơn vị hoặc có thêm các nguồn thu nhập khác ngoài tiền lương.

Việc chỉ căn cứ vào xác nhận của đơn vị sử dụng lao động vì vậy chưa phản ánh đầy đủ thu nhập thực tế của người đăng ký mua nhà ở xã hội.

Ngoài ra, kết luận thanh tra cũng cho rằng hiện chưa có quy định bắt buộc các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp phải thực hiện xác nhận thu nhập cho người lao động khi có nhu cầu mua NƠXH. Điều này có thể dẫn đến tình trạng một số đơn vị từ chối xác nhận hoặc người lao động phải tìm đến đơn vị khác để hoàn thiện hồ sơ, ảnh hưởng đến tính minh bạch và thống nhất trong công tác xét duyệt.

Từ những tồn tại nêu trên, Thanh tra TP. Đồng Nai kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, hoàn thiện các quy định liên quan nhằm bảo đảm việc xác định đúng đối tượng thụ hưởng chính sách NƠXH, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa việc lợi dụng chính sách an sinh để trục lợi.