TP.HCM: 17,2 triệu m³ bùn nạo vét kênh rạch sẽ đổ ở đâu?
Từ chỉnh trang kênh rạch, chống ngập đến xử lý nước thải, TP.HCM đang đẩy nhanh 19 dự án hạ tầng kỹ thuật trọng điểm, nhưng nhiều nút thắt vẫn cần tháo gỡ.
TP.HCM đang đẩy các dự án hạ tầng kỹ thuật trọng điểm, nhằm giải quyết các vấn đề thoát nước, chống ngập, môi trường và chỉnh trang đô thị. Chioa sẻ tại tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn chiều 13.8, theo ông Nguyễn Văn Hoan, Phó Trưởng phòng Phát triển đô thị, Sở Xây dựng TP.HCM, sau sắp xếp địa giới hành chính, Thành phố hiện có 19 dự án.

Ông Nguyễn Văn Hoan, Phó Trưởng phòng Phát triển Đô thị, Sở Xây dựng TP.HCM, phát biểu tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn chiều 13.8. Ảnh: T.D.
Trong số đó, 8 dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư và dự án đầu tư; 2 dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư, đang hoàn thiện thủ tục phê duyệt dự án; 9 dự án còn lại đang lập hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư.
Một công trình đáng chú ý là dự án nạo vét, cải tạo môi trường bờ Bắc kênh Đôi, tổng mức đầu tư 7.300 tỷ đồng, thực hiện giai đoạn 2023-2028. Gói 1 đạt 55% khối lượng, gói 2 khoảng 75% và gói 3 khoảng 20%.
Năm 2026, dự án được bố trí 336 tỷ đồng vốn, trong đó đã giải ngân 241,3 tỷ đồng, đạt 71,8%. Thành phố đang xử lý mặt bằng còn lại và di dời hạ tầng kỹ thuật để thi công đồng bộ.
Với dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm, các gói thầu đang được triển khai. Gói XL-03, đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật, đã đạt 72% khối lượng. Dự kiến thông xe kỹ thuật 1,4 km bên trái tuyến thuộc phường An Nhơn trước ngày 2.9.2026 và hoàn thành gói thầu trong năm nay.
Rạch Văn Thánh là một dự án chỉnh trang đô thị lớn khác, tổng mức đầu tư 8.556 tỷ đồng. Dự án gồm xây dựng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Dự án đã được phê duyệt, hoàn thành khảo sát địa hình, địa chất và đang triển khai thiết kế bản vẽ thi công - dự toán.
Giải phóng mặt bằng đang được tập trung đối với 1.066 trường hợp bị ảnh hưởng. Khi hoàn thành, dự án gồm: kè, nạo vét rạch, thoát nước, thu gom nước thải, đường giao thông, công viên và mảng xanh dọc tuyến.
Dự án xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên có tính chất liên vùng, kết hợp cải tạo môi trường, thoát nước và giao thông dọc tuyến. Các đơn vị đang đẩy nhanh thi công theo kế hoạch năm 2026.
Dự án Vệ sinh môi trường TP.HCM giai đoạn 2, tổng mức đầu tư 10.606 tỷ đồng, gồm hệ thống thu gom, cống bao và Nhà máy xử lý nước thải công suất 480.000 m³/ngày đêm, phục vụ lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè và khu vực phía Đông Nam. Tiến độ chung hiện nay đạt 82%, với 7/9 gói thầu xây lắp đã hoàn thành.

Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm đoạn qua khu vực Trường Đại học Văn Lang dài khoảng 540 m (thuộc gói thầu XL-03) đang được thi công.
Thành phố còn hoàn thiện thủ tục đầu tư cho hai dự án cải thiện hệ thống thoát nước khu vực Tham Lương - Bến Cát (CRUS1) và Tây Sài Gòn (CRUS2). Mục tiêu là chấm dứt việc xả nước thải sinh hoạt trực tiếp ra kênh rạch, giảm ngập và cải thiện môi trường.
Hiện các dự án đang hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi, rà soát quy hoạch, thiết kế, đánh giá tác động môi trường và phối hợp với nhà tài trợ.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Theo ông Nguyễn Văn Hoan, một số dự án gặp khó khăn về bồi thường, giải phóng mặt bằng, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật, thủ tục đầu tư, điều chỉnh quy hoạch, nguồn cung vật liệu, thủ tục nạo vét và xử lý sản phẩm nạo vét, và tiến độ một số gói thầu.
Sở Xây dựng sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng, rút ngắn thủ tục thuộc thẩm quyền, tăng cường kiểm tra, đôn đốc thi công và giải ngân vốn.
Với các dự án đang chuẩn bị đầu tư, Sở Xây dựng tập trung hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm đồng bộ quy hoạch, giải phóng mặt bằng và nguồn lực để triển khai giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu là đẩy nhanh tiến độ nhưng vẫn bảo đảm chất lượng, an toàn, hiệu quả đầu tư; sớm đưa công trình vào khai thác, giảm ngập, nâng năng lực thoát nước và cải thiện môi trường đô thị lâu dài.
17,2 triệu m³ bùn nạo vét kênh rạch sẽ đổ ở đâu?
Liên quan việc xử lý bùn, đất phát sinh từ các dự án hạ tầng kỹ thuật, thủy lợi do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM (Ban Hạ tầng đô thị) làm chủ đầu tư, chia sẻ tại họp báo, ông Hoàng Anh Dũng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM, cho biết việc chưa có địa điểm tiếp nhận bùn nạo vét đang là một trong những vướng mắc lớn.
Theo ông Dũng, nhiều dự án có nguy cơ ảnh hưởng tiến độ do Thành phố chưa công bố danh mục địa điểm tiếp nhận, xử lý bùn. Tổng khối lượng cần xử lý hiện khoảng 17,2 triệu m³, gồm 8,8 triệu m³ đất đào và 8,4 triệu m³ bùn nạo vét.
Ban Hạ tầng đô thị đang làm chủ đầu tư các dự án nạo vét, chỉnh trang kênh rạch như Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, rạch Xuyên Tâm, rạch Văn Thánh, sông Cầu và bờ Bắc kênh Đôi. Tuy nhiên, TP.HCM chưa công bố danh sách địa điểm có thể tiếp nhận bùn nạo vét không ô nhiễm. Bùn ô nhiễm phải xử lý theo quy trình riêng.
Do đó, mỗi khi phát sinh nhu cầu, chủ đầu tư phải tự tìm địa phương có quỹ đất phù hợp rồi làm thủ tục xin cấp có thẩm quyền chấp thuận. Quy trình này khiến việc xử lý mất nhiều thời gian, trong khi khối lượng bùn từ các dự án rất lớn.
Dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên là một trường hợp rõ nét. Tuyến dài gần 32 km, dự kiến phải nạo vét hơn 3 triệu m³ bùn nhưng đến nay phương án tiếp nhận và xử lý lượng bùn này vẫn chưa được xác định.
Ban Hạ tầng đô thị kiến nghị TP.HCM sớm công bố danh sách các địa điểm có nhu cầu tiếp nhận đất, bùn để phục vụ san lấp, áp dụng chung cho các dự án, địa phương và đơn vị có nhu cầu, thay vì từng dự án phải tự tìm địa điểm và làm thủ tục riêng.
Đồng thời, Ban đề xuất ưu tiên các địa điểm gần công trình đang thi công, vừa rút ngắn quãng đường vận chuyển, vừa giảm chi phí và thời gian xử lý bùn.
Bài và ảnh: Trọng Dân












