TP.HCM công bố và trưng bày Bảo vật quốc gia

Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Lê Thị Thu Hiền (thứ 2, từ phải qua), Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM Đinh Thị Thanh Thủy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Nguyễn Minh Nhựt trao Quyết định công nhận Bảo vật quốc gia và tặng hoa chúc mừng ông Phạm Gia Chi Bảo - Giám đốc Bảo tàng Gốm Thời dựng nước (thứ 2, từ trái qua) và nhà sưu tập Lê Thanh Nghĩa

Sáng 6.3, tại Bảo tàng TP.HCM, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố tổ chức Lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận Bảo vật quốc gia (đợt 14) theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3.2.2026.

Tham dự Lễ công bố có PGS.TS Lê Thị Thu Hiền - Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTTDL), bà Đinh Thị Thanh Thủy - Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, đại diện các cơ quan Trung ương và TP.HCM, đại diện Hội Di sản văn hóa, Hội Cổ vật TP.HCM, các bảo tàng, trường đại học, thành viên Hội đồng thẩm định Bảo vật quốc gia cùng đông đảo nhà khoa học, nhà nghiên cứu và công chúng yêu cổ vật.

Theo quyết định này, trong tổng số 30 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận Bảo vật quốc gia đợt 14 trên toàn quốc, TP.HCM có Bát bồng gốm Văn hóa Hoa Lộc và Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế thuộc các bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Nguyễn Minh Nhựt phát biểu tại buổi gặp gỡ báo chí trước Lễ công bố

Bát bồng gốm Văn hóa Hoa Lộc (niên đại khoảng 4.000 – 3.800 năm cách ngày nay), hiện lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước, là một trong những cổ vật tiêu biểu của thời đại kim khí ở Việt Nam.

Hiện vật là cổ vật tiêu biểu, có giá trị đặc biệt về lịch sử và khảo cổ học; thể hiện mối quan hệ giao lưu, kết nối giữa cư dân văn hóa Hoa Lộc với các cộng đồng cư dân thời dựng nước.

Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế (niên đại cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX), thuộc sưu tập tư nhân của ông Lê Thanh Nghĩa.

Bộ tượng thuộc loại hình tượng thờ, phản ánh đời sống tín ngưỡng dân gian Nam Bộ; mang giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và kỹ thuật chế tác; tiêu biểu cho đỉnh cao của nghề gốm thủ công truyền thống phục vụ nhu cầu thờ cúng trong cộng đồng.

Ông Phạm Gia Chi Bảo chia sẻ tại buổi gặp gỡ báo chí

Phát biểu tại Lễ công bố, ông Phạm Gia Chi Bảo - Giám đốc Bảo tàng Gốm Thời dựng nước cho biết việc tiếp tục có hiện vật được công nhận là niềm khích lệ lớn đối với tập thể bảo tàng.

Ông Phạm Gia Chi Bảo bày tỏ cảm ơn tới Bộ VHTTDL, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cùng các đơn vị liên quan đã phối hợp tổ chức buổi công bố trang trọng. Theo ông, đây là động lực để bảo tàng tiếp tục học hỏi, góp phần đưa di sản văn hóa đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

“Tình yêu văn hóa, di sản và quê hương đất nước là hành trang quan trọng đối với người trẻ khi bước vào đời. Tôi rất mong muốn sớm được đón tiếp công chúng đến tham quan, tìm hiểu tại bảo tàng”, ông Phạm Gia Chi Bảo bày tỏ.

Bát bồng gốm Văn hóa Hoa Lộc sở hữu vóc dáng cân đối với chiều cao 21cm, đường kính miệng 24cm và trọng lượng hơn 1kg. Hiện vật được chế tác từ chất liệu đất nung loại gốm cứng, có xương gốm pha trộn vụn vỏ nhuyễn thể và lớp áo gốm màu xám hồng đặc trưng. Bát bồng đang trưng bày tại Bảo tàng TP.HCM

Được biết, Bảo tàng Gốm Thời dựng nước hiện có hai hiện vật được công nhận Bảo vật quốc gia, gồm Bát bồng gốm Văn hóa Hoa Lộc vừa công bố và Chõ gốm của nền văn hóa Đông Sơn đã được công bố và trưng bày giới thiệu với công chúng vào năm 2025.

Nhà sưu tập Lê Thanh Nghĩa chia sẻ, việc Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế được công nhận là Bảo vật quốc gia không chỉ là niềm vinh dự cá nhân mà còn là dấu mốc trong hành trình gìn giữ di sản với tinh thần trân trọng và trách nhiệm.

Theo ông Nghĩa, trong từng lớp men, từng đường nét tạo hình của bộ tượng đều chứa đựng hơi thở lịch sử, phản ánh tâm huyết và niềm tin của cộng đồng được gửi gắm qua bàn tay tài hoa của các nghệ nhân Nam Bộ xưa.

Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam Quan Đại đế bao gồm 9 hiện vật gốm men nhiều màu, được tạo tác tại lò Bửu Nguyên - một trong những trung tâm sản xuất gốm mỹ nghệ Cây Mai lừng lẫy nhất của vùng đất Sài Gòn - Chợ Lớn xưa

“Tôi cam kết sẽ tiếp tục gìn giữ, bảo quản hiện vật theo đúng quy định của pháp luật; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn trong nghiên cứu, trưng bày và phát huy giá trị, để di sản không chỉ được lưu giữ, mà còn được lan tỏa trong đời sống văn hóa đương đại”, ông Lê Thanh Nghĩa nhấn mạnh.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Nguyễn Minh Nhựt cho biết, thời gian qua Sở luôn phối hợp với các cá nhân, tổ chức và cơ quan chuyên môn lập hồ sơ khoa học trình cấp có thẩm quyền xem xét, công nhận Bảo vật quốc gia, qua đó góp phần bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn.

Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Lê Thị Thu Hiền và các đại biểu tham quan hiện vật

Ông Nguyễn Minh Nhựt nhấn mạnh mô hình phối hợp giữa cơ quan quản lý văn hóa với các bảo tàng ngoài công lập, các nhà sưu tập tư nhân đã mở ra cơ hội phát hiện, giới thiệu thêm nhiều di vật, cổ vật có giá trị đang lưu giữ trong dân gian.

Tính đến năm 2026, TP.HCM có 25 hiện vật, nhóm hiện vật được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia, đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử TP.HCM, Bảo tàng TP.HCM, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, Bảo tàng Bình Dương, Bảo tàng Bà Rịa – Vũng Tàu, Bảo tàng Gốm Thời dựng nước và sưu tập tư nhân Lê Thanh Nghĩa.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, sự kiện công bố Bảo vật quốc gia lần này tiếp tục khẳng định hiệu quả của mô hình phối hợp giữa thiết chế văn hóa nhà nước và các tổ chức, cá nhân trong hoạt động bảo tồn di sản; góp phần đưa các giá trị văn hóa đến gần hơn với công chúng, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Các đại biểu tham quan Bảo vật quốc gia

Hiện vật Bát bồng gốm Văn hóa Hoa Lộc và Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế được trưng bày giới thiệu tại Bảo tàng TP.HCM (số 65 Lý Tự Trọng, phường Sài Gòn), từ ngày 6 - 8.3.2026.

THÙY TRANG