TP.HCM đẩy nhanh lộ trình di dời các cảng biển cuối cùng khỏi lõi đô thị

TP.HCM đang bước vào giai đoạn then chốt trong việc thực hiện lộ trình di dời các cảng biển ra khỏi khu vực trung tâm. Đây là nỗ lực nhằm tái cấu trúc hệ thống hạ tầng, giảm thiểu ùn tắc giao thông và tạo không gian phát triển đô thị hiện đại ven sông Sài Gòn.

Lộ trình hoàn tất tái cấu trúc cảng biển nội đô

Theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, Sở Xây dựng sẽ chủ trì phối hợp cùng Bộ Xây dựng để thiết lập phương án và lộ trình cụ thể cho việc di dời các cảng biển còn tồn tại trong khu vực lõi đô thị. Quyết định này được đưa ra sau buổi làm việc giữa Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và lãnh đạo TP.HCM.

Tại cuộc họp, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu thành phố khẩn trương nghiên cứu các phương án phù hợp để giải quyết dứt điểm tình trạng cảng biển nằm sâu trong nội đô. Việc này không chỉ giúp giảm áp lực đáng kể lên hệ thống giao thông đường bộ, đặc biệt là tình trạng xe container ra vào thường xuyên, mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn về phát triển đô thị bền vững.

Thực tế, việc di dời các cảng biển khỏi nội đô không phải chủ trương mới, mà đã được định hình từ nhiều năm trước nhằm chuẩn bị cho các bước đột phá về hạ tầng kết nối.

TP. HCM đang dự kiến di dời cảng biển ra khỏi khu vực lõi đô thị. Ảnh minh họa

Giải phóng quỹ đất ven sông cho không gian công cộng

Quá trình sắp xếp lại hệ thống cảng biển TP.HCM đã được đặt nền móng từ năm 2008 thông qua Quyết định 1589 của Thủ tướng Chính phủ. Mục tiêu cốt lõi là giảm ùn tắc, hạn chế ô nhiễm môi trường và chuyển đổi quỹ đất ven sông sang các chức năng đô thị dịch vụ.

Theo lộ trình, các khu cảng như Nhà Rồng - Khánh Hội, Ba Son và Tân Thuận sẽ từng bước được di dời hoặc thay đổi công năng hoàn toàn. Đáng chú ý:

Khu vực Nhà Rồng - Khánh Hội: Được định hướng mở rộng không gian công cộng, phát triển các công trình dịch vụ, thương mại và kết nối đồng bộ với khu di tích Bến Nhà Rồng.
Khu vực Ba Son: Hoạt động khai thác cảng đã chấm dứt từ trước để phục vụ công tác chỉnh trang đô thị và phát triển các khu phức hợp hiện đại.
Cảng Tân Thuận: Đây được xem là mắt xích quan trọng nhất còn lại. Việc di dời cảng này là điều kiện tiên quyết để bàn giao mặt bằng cho dự án xây dựng cầu Thủ Thiêm 4, công trình trọng điểm kết nối trung tâm thành phố với khu vực phía Nam.

Dịch chuyển hoạt động logistics về các cảng cửa ngõ

Song song với việc rút dần các cảng nội đô, TP.HCM tập trung nguồn lực phát triển các đầu mối logistics tại những khu vực có điều kiện tiếp nhận tàu trọng tải lớn và kết nối giao thông đồng bộ hơn. Các khu vực trọng điểm bao gồm:

Cụm cảng Cát Lái - Phú Hữu, TP.HCM.
Khu vực Hiệp Phước, TP.HCM.
Cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Theo định hướng quy hoạch, toàn bộ lượng hàng hóa và hoạt động khai thác từ Cảng Tân Thuận sẽ được chuyển dịch về khu vực Tân Cảng - Hiệp Phước. Sự chuyển dịch này không chỉ giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng mà còn góp phần hiện thực hóa Đề án phát triển đô thị ven sông Sài Gòn.

Vị thế kinh tế dẫn đầu của TP.HCM

Việc tái cấu trúc hạ tầng cảng biển diễn ra trong bối cảnh TP.HCM tiếp tục duy trì vị thế là đầu tàu kinh tế của cả nước. Năm 2025, thành phố đạt mức tăng trưởng GRDP ấn tượng là 7,53%, đóng góp tới 23,11% vào tổng mức tăng trưởng chung của Việt Nam.

Đáng chú ý, GRDP bình quân đầu người của thành phố hiện ước đạt khoảng 8.944 USD đến 8.994 USD (tương đương khoảng 220 triệu đồng). Con số này cao gấp 1,7 lần so với mức bình quân chung của cả nước, khẳng định tiềm lực tài chính mạnh mẽ để thành phố thực hiện các dự án hạ tầng quy mô lớn và chuyển đổi mô hình phát triển đô thị.

Việc hoàn tất di dời các cảng biển khỏi lõi đô thị được kỳ vọng sẽ tạo ra diện mạo mới cho TP.HCM, biến các khu vực ven sông trở thành những trục đô thị hiện đại, xanh và bền vững hơn.