Lá dong Minh Khai vào vụ Tết

Men theo con đường nhỏ dẫn vào vùng trồng dong, dễ dàng bắt gặp hình ảnh những tốp người đang thu hái lá giữa màu xanh bạt ngàn của núi rừng. Cây dong sinh trưởng tốt dưới tán rừng, ven các khe suối có độ ẩm cao, nơi ánh nắng không quá gắt, đất tơi xốp và giàu mùn. Chính điều kiện tự nhiên ấy đã tạo nên chất lượng đặc trưng cho lá dong Minh Khai với bản lá to, dày, xanh đậm, ít rách, được thị trường ưa chuộng.

Ông Trần Ngọc Hoan, xóm Đức Hạnh (xã Minh Khai) thu hoạch lá dong phục vụ thị trường tết.

Minh Khai là một trong những địa phương có diện tích trồng lá dong lớn nhất tỉnh. Đây là cây trồng được duy trì nhiều năm qua, gắn bó mật thiết với sinh kế của người dân địa phương, nhất là vào thời điểm cuối năm khi các loại cây trồng khác chưa đến vụ thu hoạch. Theo thống kê, toàn xã hiện có khoảng 273 ha lá dong, được trồng tại các xóm: Đức Hạnh, Nặm Tàn, Hòa Thuận, Nặm Dạng, Tân Hòa… với 366 hộ tham gia trồng và khai thác.

Giữa khu rừng lá dong xanh mướt đang vào kỳ thu hoạch rộ, ông Trần Ngọc Hoan, xóm Đức Hạnh thoăn thoắt lựa từng bẹ lá đạt tiêu chuẩn. Gia đình ông trồng gần 13 ha dong tại khu vực ven khe suối, nơi đất ẩm quanh năm. Theo ông, cây dong không khó trồng, quan trọng là chọn đúng đất và giữ được độ ẩm. Từ đầu tháng Chạp, thương lái đã đến hỏi mua, những ngày cao điểm cả gia đình phải tranh thủ từ sáng sớm để kịp thu hoạch, phân loại lá theo kích cỡ, bó gọn lại để thương lái đến lấy trong ngày.

Ông Hoan chia sẻ: Năm nay lá dong tốt nên thu hoạch năng suất hơn mọi năm. Vụ lá dong là khoản thu quan trọng để trang trải chi tiêu cuối năm, lo tết và chuẩn bị cho vụ sản xuất mới. Mỗi năm, gia đình tôi thu được vài chục triệu đồng từ bán lá dong. So với nhiều cây trồng khác, đây là nguồn thu khá ổn định.

Cùng với nhịp thu hoạch lá dong, hoạt động thu mua và vận chuyển lá dong cũng trở nên sôi động hơn vào những ngày giáp tết. Lá dong sau khi được chọn lọc, bó gọn nhanh chóng được tập kết, vận chuyển ra khỏi địa bàn, nối liền vùng sản xuất với thị trường tiêu dùng. Chuỗi công việc diễn ra liên tục, tạo nên một guồng quay quen thuộc, vừa bảo đảm đầu ra cho sản phẩm, vừa giúp người trồng dong yên tâm gắn bó với cây trồng truyền thống này.

Theo bà Trần Thị Hoài, Chủ nhiệm Hợp tác xã nông sản Đoàn Kết, đơn vị chuyên thu mua lá dong tại địa phương cho biết: Vào cao điểm vụ tết, mỗi ngày hợp tác xã có thể thu mua hàng chục nghìn lá dong để cung ứng cho thị trường trong và ngoài tỉnh. Lá dong Minh Khai được các cơ sở làm bánh ưa chuộng nhờ sinh trưởng dưới tán rừng tự nhiên, khi gói bánh sẽ tạo màu xanh tự nhiên. Giá thu mua có sự điều chỉnh theo từng thời điểm, năm nay đầu vụ mức giá bình quân khoảng 60 nghìn đồng/100 lá.

Niềm vui sau buổi thu hoạch lá dong của người dân.

Với mức thu nhập bình quân đạt khoảng 32 - 35 triệu đồng/ha, cây lá dong đã và đang trở thành nguồn thu nhập quan trọng đối với nhiều hộ dân trên địa bàn xã. Trong đó có nhiều gia đình trồng dong với diện tích lớn, gắn bó lâu năm với nghề, thu nhập hằng năm đạt gần 100 triệu đồng. Từ thực tế đó, cây lá dong ngày càng khẳng định vị trí trong cơ cấu cây trồng của xã.

Nhận thức rõ vai trò của cây dong đối với phát triển kinh tế địa phương, xã quan tâm định hướng duy trì và phát triển vùng trồng theo hướng ổn định, bền vững. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch phù hợp được triển khai thường xuyên, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.

Phó Chủ tịch UBND xã Minh Khai Lý Văn Hin cho biết: Lá dong là một trong những cây trồng mang lại giá trị kinh tế ổn định cho người dân địa phương, nhất là vào dịp Tết Nguyên đán. Hằng năm, xã xây dựng kế hoạch sản xuất cụ thể, khuyến khích người dân duy trì và chăm sóc diện tích trồng hiện có, bảo đảm chất lượng lá phục vụ thị trường.

Thời gian tới, xã tiếp tục rà soát, giữ ổn định diện tích trồng dong, định hướng người dân tăng cường liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Trên cơ sở thực tế địa phương, xã từng bước nghiên cứu, kết nối các mô hình hợp tác giữa người trồng dong với hợp tác xã và thương lái nhằm ổn định đầu ra, giảm sự phụ thuộc vào thị trường tự do, tiềm ẩn nhiều rủi ro về giá cả. Cùng với đó, việc khuyến khích sản xuất theo hướng an toàn, gắn với bảo vệ rừng và gìn giữ môi trường sinh thái tiếp tục được duy trì, phát triển theo hướng bền vững.

Trong bối cảnh không ít loại cây trồng truyền thống gặp khó khăn về thị trường, cây lá dong ở Minh Khai vẫn giữ được vị thế riêng nhờ gắn với nhu cầu tiêu dùng ổn định mỗi dịp tết đến. Với người dân nơi đây, mùa thu hoạch lá dong không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là dịp nhìn lại một năm lao động cần mẫn, tạo thêm niềm tin và động lực để bước vào mùa vụ mới.

Giữa núi rừng Minh Khai, những ngày cuối năm trở nên rộn ràng hơn khi người dân bước vào mùa thu hoạch lá dong. Cây dong lặng lẽ lớn lên dưới tán rừng, mang theo kỳ vọng về sinh kế ổn định và một mùa xuân đủ đầy hơn cho người dân nơi đây.

Phùng Đào