TP.HCM kiến nghị Trung ương bổ sung khoảng 220.000 tỷ đồng để phát triển hệ thống metro

Thông tin được Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường nêu tại phiên họp Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực đường sắt ngày 3/3.

Theo ông Cường, thành phố dự kiến triển khai 10 tuyến đường sắt đô thị trong giai đoạn từ nay đến năm 2035, bao gồm các tuyến ưu tiên thực hiện trước và các tuyến tiếp nối trong giai đoạn sau. Tổng vốn đầu tư cho kế hoạch này ước tính khoảng 345.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, hiện TP.HCM mới cân đối được khoảng 125.000 tỷ đồng, tương đương gần 40% tổng nhu cầu vốn. Do đó, thành phố kiến nghị ngân sách Trung ương xem xét hỗ trợ bổ sung khoảng 220.000 tỷ đồng nhằm bảo đảm tiến độ xây dựng hệ thống metro theo lộ trình đề ra.

Song song với việc tìm kiếm nguồn vốn, TP.HCM đang đẩy mạnh công tác quy hoạch, lập kế hoạch triển khai và nghiên cứu áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển mạng lưới đường sắt đô thị.

TP.HCM kiến nghị Trung ương bổ sung khoảng 220.000 tỷ đồng để phát triển hệ thống metro. Ảnh: Anh Tú

Theo kế hoạch, đến năm 2030 thành phố đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành 6 tuyến metro có tính kết nối cao, trong đó đặc biệt ưu tiên trục giao thông liên thông giữa Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Về tiến độ triển khai, tuyến metro số 2 đoạn Tham Lương - Bến Thành đã được khởi công từ giữa tháng 1/2026, trong đó có các hạng mục liên quan đến kết nối khu vực sân bay Tân Sơn Nhất.

TP.HCM cũng đang hoàn tất các thủ tục để dự kiến khởi công đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm vào tháng 4/2026. Sau đó, tuyến Thủ Thiêm - Long Thành dự kiến được triển khai vào tháng 6 cùng năm.

Bên cạnh việc triển khai các dự án cụ thể, thành phố đang phối hợp với Cục Đường sắt nghiên cứu và đề xuất khung tiêu chuẩn riêng cho hệ thống đường sắt đô thị. Mục tiêu là từng bước hình thành ngành công nghiệp đường sắt trong nước.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM gửi Bộ Xây dựng, nhiều doanh nghiệp lớn đã đề xuất tham gia đầu tư các tuyến metro theo hình thức PPP hoặc đầu tư trực tiếp.

Trong đó, Vingroup đã khởi công tuyến Bến Thành - Cần Giờ nhằm kết nối trung tâm TP.HCM với khu đô thị lấn biển Cần Giờ. Becamex được giao nghiên cứu phương án đầu tư tuyến đường sắt quốc gia Bàu Bàng - Cái Mép.

Sovico đề xuất đầu tư tuyến metro số 4 (Đông Thạnh - Khu công nghiệp Hiệp Phước). THACO đề xuất đầu tư tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và tuyến Thủ Thiêm - Long Thành theo hình thức hợp đồng BT.

Trong khi đó, Masterise đề xuất nghiên cứu tuyến metro số 3 đoạn Hiệp Bình Phước - An Hạ theo mô hình PPP.

Đối với các tuyến metro liên kết vùng như Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên và Thủ Dầu Một - TP.HCM, thành phố đang lựa chọn đơn vị tư vấn để lập dự án, với mục tiêu khởi công trong giai đoạn 2026 - 2028 và hoàn thành trước năm 2035.

Theo quy hoạch phát triển giao thông, mạng lưới đường sắt đô thị toàn vùng TP.HCM dự kiến có tổng chiều dài khoảng 1.012 km. Trong đó, TP.HCM khoảng 582 km, Bình Dương 305 km và Bà Rịa - Vũng Tàu 125 km.

TP.HCM hiện cũng đang rà soát và điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 nhằm xác định lại hệ thống metro, các depot, nhà ga, không gian TOD và không gian ngầm phù hợp với mô hình đô thị mở rộng của vùng kinh tế phía Nam.

Theo định hướng phát triển, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2035 sẽ phát triển khoảng 355 km metro và tiếp tục mở rộng mạng lưới trong các giai đoạn tiếp theo.

Sơn Nguyễn