TP.HCM rà soát nhà ở công vụ: Ai được thuê, ai phải trả lại?

Rà soát nhà công vụ, xử lý trường hợp sử dụng sai đối tượng

TP.HCM đang siết lại công tác quản lý, sử dụng nhà ở công vụ do UBND TP là đại diện chủ sở hữu. Đây là vấn đề được nhiều người dân quan tâm, bởi nhà ở công vụ là tài sản công, phải được bố trí đúng người, đúng điều kiện, đúng mục đích và không thể để xảy ra tình trạng sử dụng kéo dài, sai đối tượng hoặc thiếu minh bạch.

Theo đó, các phường, xã, đặc khu và đơn vị được giao quản lý nhà ở công vụ phải rà soát, thống kê đầy đủ quỹ nhà đang có trên địa bàn và trong phạm vi quản lý, làm rõ hiện trạng công trình, hồ sơ pháp lý, tình hình quản lý, người đang thuê, tình trạng bố trí sử dụng và các vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành.

Kết quả này sẽ được gửi về Sở Xây dựng để tổng hợp, xây dựng cơ sở dữ liệu nhà ở công vụ trên địa bàn Thành phố.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng hướng dẫn quản lý, sử dụng, xử lý nhà ở công vụ sau sắp xếp đơn vị hành chính. Ảnh minh họa

Điểm đáng chú ý là TP.HCM yêu cầu rà soát toàn bộ đối tượng đang sử dụng nhà ở công vụ. Các địa phương, đơn vị quản lý phải xác định rõ trường hợp nào sử dụng không đúng đối tượng, không đủ điều kiện thuê theo quy định. Trên cơ sở đó, phải xây dựng phương án xử lý, bao gồm chấm dứt hợp đồng hoặc thu hồi nhà ở công vụ nếu cần thiết.

Đây là bước đi cần thiết trong bối cảnh nhà ở công vụ vốn được dành cho những người có nhiệm vụ công tác đặc thù, cần nơi ở để phục vụ công vụ. Nếu quản lý không chặt, quỹ nhà này có thể bị sử dụng sai mục đích, gây lãng phí tài sản công và tạo cảm giác thiếu công bằng trong xã hội. Người dân có quyền đặt câu hỏi: nhà công vụ đang phục vụ ai, có đúng đối tượng không, giá thuê ra sao, nguồn thu được quản lý thế nào?

Ngoài việc rà soát đối tượng thuê, TP.HCM cũng yêu cầu các đơn vị tổng hợp, lập và lưu trữ đầy đủ hồ sơ pháp lý, hồ sơ quản lý nhà ở công vụ. Việc bố trí, cho thuê phải đúng đối tượng, điều kiện và tiêu chuẩn diện tích theo quy định pháp luật. Công tác quản lý vận hành, bảo trì, sửa chữa, mua sắm trang thiết bị cũng phải tuân thủ quy định về nhà ở và xây dựng.

Giá thuê, chuyển đổi công năng và nhu cầu nhà ở của giáo viên

Không chỉ dừng ở việc kiểm tra ai đang ở nhà công vụ, TP.HCM còn đặt ra yêu cầu quản lý giá thuê và nguồn thu từ loại hình nhà ở này. Các đơn vị được giao quản lý phải tổ chức xác định giá thuê nhà ở công vụ trên cơ sở khung giá do UBND TP.HCM ban hành tại Quyết định số 03/2025/QĐ-UBND ngày 28/1/2026. Việc ký hợp đồng thuê phải căn cứ vào quyết định bố trí cho thuê của cơ quan có thẩm quyền.

Nguồn thu từ cho thuê nhà ở công vụ phải được quản lý, sử dụng công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật. Đây là điểm quan trọng, bởi nhà ở công vụ là tài sản công, mọi khoản thu từ việc khai thác quỹ nhà này cần được theo dõi rõ ràng, tránh thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích.

UBND TP.HCM cũng yêu cầu rà soát nhu cầu thuê nhà ở công vụ trên địa bàn và khu vực lân cận. Việc rà soát phải bảo đảm điều kiện theo Luật Nhà ở năm 2023, Nghị định số 95/2024/NĐ-CP và các quyết định liên quan của Thủ tướng Chính phủ. Trên cơ sở đó, các đơn vị nghiên cứu, đề xuất phương án sử dụng quỹ nhà: tiếp tục làm nhà ở công vụ, chuyển đổi sang nhà ở tái định cư hoặc nhà ở xã hội.

Đây là nội dung có tác động trực tiếp đến đời sống đô thị. Nếu một số căn nhà công vụ không còn phù hợp mục đích sử dụng ban đầu, việc chuyển đổi sang nhà ở tái định cư hoặc nhà ở xã hội có thể giúp khai thác hiệu quả hơn quỹ tài sản công, đồng thời góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở thực tế của người dân. Tuy nhiên, việc chuyển đổi cần được xem xét kỹ, bảo đảm đúng quy định về quản lý tài sản công, tránh biến tài sản công thành nguồn lợi riêng.

Sở Xây dựng được giao chủ trì hướng dẫn việc xác định giá thuê, đôn đốc các địa phương và đơn vị quản lý thực hiện rà soát, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu nhà ở công vụ trên toàn Thành phố. Cùng với đó, Sở này được giao nghiên cứu phương án phân cấp, ủy quyền cho UBND cấp xã thực hiện nhiệm vụ đại diện chủ sở hữu và quản lý nhà ở công vụ thuộc tài sản công. Việc này nhằm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm quản lý thống nhất và hiệu quả hơn.

Sở Tài chính được giao phối hợp Sở Nội vụ tham mưu bố trí trụ sở làm việc cho các phường, xã, đặc khu theo tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở. Đồng thời, Sở Tài chính phối hợp các cơ quan liên quan nghiên cứu đề xuất chuyển đổi công năng nhà ở công vụ sang làm trụ sở làm việc nếu địa phương có nhu cầu và phù hợp quy định pháp luật.

Đáng chú ý, Sở GD-ĐT được giao phối hợp UBND cấp xã rà soát nhu cầu nhà ở của giáo viên, đề xuất giải pháp hỗ trợ phù hợp nếu cần thiết. Nội dung này đặc biệt quan trọng với các trường hợp giáo viên đang thuê nhà ở công vụ nhưng không đúng đối tượng, song vẫn cần bảo đảm ổn định công tác giảng dạy.

Việc xử lý nhà công vụ vì vậy không chỉ là câu chuyện thu hồi hay chuyển đổi, mà còn liên quan đến an sinh, giáo dục và sự ổn định của đội ngũ cán bộ, giáo viên. Làm chặt là cần thiết, nhưng cũng cần phương án nhân văn, đúng luật và phù hợp thực tế từng địa bàn.