TP.HCM siết hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ

TP.HCM đang mở đợt cao điểm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn. Động thái này diễn ra trong bối cảnh hàng giả, hàng nhái, hàng hóa không rõ nguồn gốc ngày càng len sâu vào đời sống người dân, đặc biệt qua các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và livestream bán hàng.

Theo văn bản của UBND TP.HCM về triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành, lực lượng chức năng, UBND các phường, xã, đặc khu tổ chức đợt cao điểm kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ từ nay đến hết ngày 30/5/2026.

Hàng giả được bày bán tràn lan trên các nền tảng thương mại điện tử. Ảnh: Ngọc Lê

Việc triển khai phải đồng bộ, quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm; xử lý nghiêm vi phạm, không để kéo dài, tồn đọng và thực hiện theo nguyên tắc “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Các hành vi được tập trung xử lý gồm sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý; xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; vi phạm trên môi trường số và thương mại điện tử.

Siết vi phạm trên sàn thương mại điện tử, livestream

Điểm đáng chú ý là TP.HCM không chỉ kiểm tra các kênh kinh doanh truyền thống như chợ đầu mối, siêu thị, trung tâm thương mại, kho hàng, điểm tập kết, cơ sở sản xuất, mà còn tập trung mạnh vào môi trường trực tuyến.

Công an TP.HCM được giao rà soát các website, ứng dụng, nền tảng số, tài khoản, hội nhóm, dịch vụ trung gian thanh toán, logistics và mô hình “kho hàng online” có nguy cơ vi phạm. Thành phố cũng yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, livestream bán hàng, nền tảng số, dịch vụ chuyển phát để sản xuất, quảng cáo, kinh doanh và tiêu thụ hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ.

Sở Công Thương được giao phối hợp các đơn vị liên quan kiểm tra, kiểm soát thị trường, hoạt động lưu thông hàng hóa, kênh phân phối, sàn thương mại điện tử và những địa bàn nổi lên phức tạp. Đáng chú ý, văn bản yêu cầu số vụ việc được xử lý tăng ít nhất 20% so với tháng 5/2025.

Không chỉ hàng hóa hữu hình, các vi phạm về bản quyền chương trình máy tính, quảng cáo, truyền thông, xuất bản phẩm, phim, biểu diễn nghệ thuật, phát thanh, truyền hình cũng được đưa vào diện rà soát. Điều này cho thấy vi phạm sở hữu trí tuệ đang chuyển từ chợ truyền thống sang môi trường số, nơi người mua dễ bị dẫn dắt bởi quảng cáo hấp dẫn, giá rẻ bất thường và đánh giá thiếu kiểm chứng.

Bảo vệ người tiêu dùng, làm sạch môi trường kinh doanh

Với người tiêu dùng, đợt cao điểm này có ý nghĩa thiết thực. Người mua là nhóm chịu thiệt đầu tiên khi gặp hàng giả, hàng nhái, sản phẩm kém chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc. Đặc biệt, nếu hàng giả rơi vào nhóm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thiết bị y tế, vật tư nông nghiệp, hậu quả có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và an toàn xã hội.

UBND TP.HCM yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không mua bán, sử dụng hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc; không truy cập, phát tán trái phép nội dung truyền hình, thể thao, giải trí vi phạm bản quyền. Người dân cũng được khuyến khích phản ánh, tố giác hành vi vi phạm qua đường dây nóng, ứng dụng VNeID và các hình thức phù hợp khác.

Đối với doanh nghiệp, việc siết hàng giả, hàng nhái là cách bảo vệ những đơn vị làm ăn chân chính. Một doanh nghiệp đầu tư vào thương hiệu, thiết kế, chất lượng sản phẩm và dịch vụ hậu mãi sẽ rất khó cạnh tranh nếu hàng giả được bán tràn lan với giá rẻ. Vi phạm sở hữu trí tuệ không chỉ gây thiệt hại doanh thu, mà còn làm suy giảm niềm tin của khách hàng vào thị trường.

Sở Khoa học và Công nghệ được giao hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đăng ký xác lập, bảo hộ và bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, tài sản trí tuệ, sản phẩm đổi mới sáng tạo, sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc trưng địa phương.

Trong bối cảnh TP.HCM đặt mục tiêu xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là xử lý hàng giả. Đây còn là điều kiện để củng cố niềm tin của người tiêu dùng, bảo vệ doanh nghiệp chân chính và tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo.

Sau ngày 30/5/2026, thành phố yêu cầu các sở, ngành tiếp tục rà soát, đánh giá và duy trì các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ thường xuyên, có hệ thống. Điều này cho thấy cao điểm lần này không chỉ là chiến dịch ngắn hạn, mà là bước siết lại kỷ cương thị trường trong giai đoạn thương mại điện tử và kinh doanh số phát triển mạnh.