TP.Hồ Chí Minh ban hành khung quản lý mới về vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt

Khung quản lý mới về vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt được ban hành nhằm áp dụng thống nhất và đồng bộ trên toàn địa bàn TP.Hồ Chí Minh sau sáp nhập. Ảnh: Minh Quân

Chủ tịch UBND TP.HCM vừa ký Quyết định số 60/QĐ-UBND ngày 10/8/2026 ban hành Quy định quản lý hoạt động vận tải hành khách công cộngbằng xe buýt trên địa bàn nhằm thiết lập một khung quản lý mới đồng bộ, thống nhất trên phạm vi toàn Thành phố.

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XE BUÝT BẰNG DỮ LIỆU

Theo quy định mới, Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng là đầu mối quản lý, giám sát hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; thực hiện theo dõi, đánh giá việc chấp hành các quy định trong quá trình khai thác tuyến.

Công tác kiểm tra có thể được thực hiện trực tiếp hoặc trực tuyến, định kỳ hoặc đột xuất. Trung tâm được khai thác dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình, camera và hệ thống bán vé điện tử để phục vụ quản lý, giám sát và hậu kiểm hoạt động của các đơn vị vận tải.

Doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh vận tải bằng xe buýt phải duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình, camera và thiết bị bán vé; đồng thời truyền dữ liệu trực tiếp về máy chủ của Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng để phục vụ công tác quản lý, kiểm tra và giám sát.

Quy định cũng đặt trách nhiệm của đơn vị vận tải gắn với chất lượng cung ứng dịch vụ. Phương tiện phải thực hiện đúng biểu đồ chạy xe, hành trình, điểm đầu, điểm cuối, điểm dừng, đón và trả khách theo phương án khai thác được phê duyệt. Trong quá trình hoạt động, đơn vị vận tải phải bảo đảm an toàn giao thông, vệ sinh phương tiện và thực hiện các yêu cầu liên quan đến phục vụ hành khách.

Đối với lệnh vận chuyển, đơn vị vận tải phải lưu trữ tối thiểu 3 năm đối với các chuyến xe không được hỗ trợ kinh phí từ ngân sách nhà nước. Các chuyến xe được hỗ trợ kinh phí từ ngân sách thực hiện lưu trữ theo quy định của Luật Kế toán.

Quy định mới cũng làm rõ cơ chế xử lý khi đơn vị khai thác vi phạm. Trường hợp doanh nghiệp không đáp ứng yêu cầu hoặc vi phạm các điều kiện khai thác, Sở Xây dựng có thể thu hồi đăng ký khai thác tuyến. Trong thời gian lựa chọn đơn vị thay thế, cơ quan quản lý có thể chỉ định đơn vị có đủ năng lực tiếp tục khai thác nhằm bảo đảm hoạt động vận tải hành khách công cộng không bị gián đoạn.

Việc xử lý vi phạm được áp dụng không chỉ với doanh nghiệp. Cán bộ, công chức, viên chức, nhân viên không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ theo quy định bị xử lý theo pháp luật tương ứng; tổ chức, cá nhân vi phạm trong thanh tra, kiểm tra hoặc lợi dụng hoạt động này để vụ lợi, sách nhiễu cũng bị xử lý.

Hành khách và cá nhân vi phạm nội quy trên xe buýt có thể bị xử lý, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy hành vi.

ĐẶT LỘ TRÌNH XANH HÓA ĐỘI XE BUÝT

Quy định mới đặt ra các yêu cầu về phương tiện và định hướng phát triển hệ thống xe buýt trong những năm tới. Trong đó, Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh; tối thiểu 15% phương tiện có thiết bị hỗ trợ người khuyết tật tiếp cận.

Các yêu cầu về phương tiện được đặt trong tổng thể tổ chức mạng lưới vận tải hành khách công cộng, gắn với điểm dừng, nhà chờ, kết nối giữa các phương thức vận tải và khả năng tiếp cận của các nhóm hành khách.

Quy định xác lập lộ trình tăng thanh toán không dùng tiền mặt trong dịch vụ xe buýt. Mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ thanh toán không tiền mặt đạt 95%, cùng với việc phát triển các phương thức vé điện tử và hệ thống phục vụ tra cứu, kiểm soát vé.

Đối với hành khách, xác lập chính sách hỗ trợ thông qua giá vé phù hợp từng giai đoạn. Người có công, người khuyết tật, người cao tuổi và trẻ em dưới 6 tuổi được hưởng chính sách miễn, giảm giá vé dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt theo quy định của Thành phố.

Hành khách cũng có trách nhiệm sử dụng vé hợp pháp, giữ vệ sinh trên xe, tại điểm dừng, đỗ và nhà chờ; hỗ trợ, nhường ghế cho người khuyết tật, người cao tuổi, phụ nữ có thai hoặc có con nhỏ.

Về tổ chức thực hiện, Sở Xây dựng được giao theo dõi, tổng hợp và báo cáo định kỳ hằng năm về tình hình thực hiện; đồng thời đề xuất UBND Thành phố biện pháp xử lý các vướng mắc và những nội dung cần điều chỉnh trong quá trình thực hiện.

Theo số liệu của Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng, TP.Hồ Chí Minh sau sáp nhập hiện có 138 tuyến xe buýt với hơn 2.200 phương tiện. Trong đó, 134 tuyến xe buýt nội thành đang được áp dụng chính sách miễn 100% giá vé từ ngày 01/7 đến hết năm 2026.