TP.Hồ Chí Minh: Ban hành quy chế mới về hỗ trợ giáo dục cho người dân tộc thiểu số

TP.Hồ Chí Minh chuẩn hóa chính sách hỗ trợ giáo dục đối với học sinh, sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh là người dân tộc thiểu số. Ảnh mang tính minh họa

UBND TP.Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định số 1656/QĐ-UBND ngày 23/3/2026 kèm theo Quy chế phối hợp thực hiện Nghị quyết số 83/2025/NQ-HĐND của HĐND Thành phố về chính sách hỗ trợ giáo dục đối với học sinh, sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh là người dân tộc thiểu số.

CHUẨN HÓA QUY TRÌNH HỖ TRỢ

Quy chế xác định rõ phạm vi điều chỉnh là toàn bộ hoạt động tổ chức thực hiện, quản lý, kiểm tra, giám sát và đánh giá chính sách hỗ trợ giáo dục trên địa bàn. Đối tượng áp dụng không chỉ bao gồm người học là người dân tộc thiểu số mà còn là các sở, ngành, chính quyền địa phương, cơ sở giáo dục và các tổ chức liên quan.

Một trong những điểm nhấn của quy chế là nguyên tắc phối hợp được thiết lập chặt chẽ, bảo đảm rõ trách nhiệm từng cơ quan, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ. Việc thực hiện chính sách phải tuân thủ đúng quy định, đúng đối tượng, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch trong quản lý và sử dụng kinh phí. Các đơn vị được yêu cầu phối hợp chủ động, kịp thời, có trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả hỗ trợ.

Hai nhóm chính sách trọng tâm. Thứ nhất, hỗ trợ tập vở, sách giáo khoa cho học sinh là người dân tộc thiểu số. Hằng năm, các cơ sở giáo dục có trách nhiệm rà soát, lập danh sách học sinh thuộc diện thụ hưởng theo hồ sơ quản lý, hoàn thành trước các mốc thời gian cụ thể tùy từng cấp học.

Sau khi xác định đối tượng, nhà trường ban hành quyết định phê duyệt danh sách và gửi hồ sơ về cơ quan quản lý để thẩm định, cấp kinh phí. Việc cấp kinh phí được thực hiện trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ. Trên cơ sở nguồn kinh phí được phân bổ, các cơ sở giáo dục trực tiếp mua sắm và cấp phát sách giáo khoa, tập vở cho học sinh trước ngày khai giảng ít nhất 10 ngày.

Quy trình này không chỉ giúp bảo đảm kịp thời quyền lợi cho học sinh mà còn tăng tính chủ động cho cơ sở giáo dục trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, việc quyết toán được căn cứ trên hóa đơn thực tế nhưng không vượt mức hỗ trợ tối đa theo quy định, góp phần siết chặt quản lý tài chính.

Thứ hai, hỗ trợ chi phí học tập cho học sinh, sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh. Quy trình triển khai bắt đầu từ cấp cơ sở, khi UBND xã, phường, đặc khu tổ chức rà soát đối tượng thụ hưởng thông qua khu phố, thôn, ấp trong thời gian 20 ngày làm việc vào đầu năm học.

Danh sách sau đó được thẩm định về điều kiện cư trú, hoàn cảnh kinh tế như hộ nghèo, cận nghèo hoặc mới thoát nghèo trong vòng 36 tháng, đồng thời gửi cơ sở đào tạo để xác nhận tình trạng học tập. Trên cơ sở đó, chính quyền địa phương phê duyệt, công khai danh sách và tổ chức chi trả hỗ trợ.

Việc chi trả được thực hiện 2 lần mỗi năm học, vào tháng 12 và tháng 6 năm sau. Trường hợp chưa nhận được hỗ trợ ở đợt đầu, người học được truy lĩnh ở đợt tiếp theo. Hình thức chi trả linh hoạt, có thể bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản, tạo thuận lợi tối đa cho người thụ hưởng.

PHÂN ĐỊNH RÕ TRÁCH NHIỆM, BẢO ĐẢM NGUỒN LỰC THỰC HIỆN

Quy chế cũng làm rõ vai trò của từng cơ quan trong hệ thống. Sở Dân tộc và Tôn giáo giữ vai trò chủ trì, hướng dẫn và theo dõi toàn bộ quá trình triển khai, đồng thời tổng hợp, báo cáo và đề xuất xử lý các vướng mắc phát sinh.

Sở Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm triển khai chính sách đến các cơ sở giáo dục, hướng dẫn xác nhận thông tin người học và tổng hợp dự toán kinh phí.

Sở Tài chính có nhiệm vụ tham mưu bố trí nguồn ngân sách hằng năm, bảo đảm đủ kinh phí để thực hiện chính sách. Trong khi đó, UBMTTQ Việt Nam Thành phố và các tổ chức chính trị xã hội tham gia tuyên truyền, giám sát và phản biện quá trình thực hiện.

Ở cấp cơ sở, UBND xã, phường, đặc khu đóng vai trò trực tiếp tổ chức triển khai, từ khâu rà soát, xác nhận đối tượng đến chi trả kinh phí. Đồng thời, các địa phương phải công khai thông tin về đối tượng, mức hỗ trợ và thời gian chi trả, bảo đảm minh bạch và tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

Nguồn kinh phí thực hiện chính sách được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp hiện hành. Hằng năm, các địa phương và sở, ngành liên quan phải chủ động xây dựng dự toán, gửi cơ quan tài chính tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Việc ban hành Quy chế phối hợp lần này được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong cơ chế triển khai chính sách hỗ trợ giáo dục cho người dân tộc thiểu số tại TP.Hồ Chí Minh. Không chỉ cụ thể hóa các quy định của Nghị quyết 83/2025/NQ-HĐND, Quy chế còn tạo nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng, đúng thời điểm, góp phần thúc đẩy cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng cho mọi người học.

Hoài Niệm