TP Hồ Chí Minh: Đảm bảo chất lượng giáo dục thực chất, giảm thi đua hình thức

Hoạt động trải nghiệm của Học sinh TP Hồ Chí Minh. (Ảnh: Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh)

Giáo dục phải đảm bảo chất lượng thực chất, tập trung vào chuyên môn, không chạy theo thành tích, thi đua hình thức; việc đánh giá, báo cáo cần nhìn thẳng vào những khó khăn, hạn chế để kịp thời có giải pháp tháo gỡ.

Đây là một trong những yêu cầu được lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh tại Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ giáo dục phổ thông năm học 2026-2027, diễn ra ngày 13/8.

Ông Nguyễn Tấn Phát, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị các đơn vị chuyên môn nhìn nhận trực diện những vấn đề khó khăn cốt lõi của giáo dục thành phố để tìm giải pháp nâng cao chất lượng dạy học.

Thành phố hiện còn tình trạng thiếu trường lớp cục bộ, đặc biệt khối trung học phổ thông và cơ sở giáo dục chuyên biệt dành cho trẻ khuyết tật, trẻ tự kỷ.

Trong giáo dục mũi nhọn, mặc dù số lượng giải thưởng cấp quốc gia ở mức cao, chất lượng ở tầm quốc tế vẫn cần tiếp tục được đầu tư.

Lãnh đạo Sở yêu cầu các đơn vị chuyên môn, cơ sở giáo dục nghiêm túc nhìn nhận về chất lượng giảng dạy một số môn khoa học tự nhiên như Vật lý, Hóa học khi kết quả thi tốt nghiệp Trung học phổ thông vừa qua chưa đạt như kỳ vọng.

Trong bối cảnh Chương trình giáo dục phổ thông được triển khai với nhiều mô hình phong phú và hội nhập ngày càng cao, chất lượng giáo dục phải được bảo đảm một cách thực chất.

Công tác bồi dưỡng đội ngũ, tăng cường giáo viên phải hướng trực tiếp tới mục tiêu nâng cao chất lượng dạy và học. Ngành Giáo dục Thành phố sẽ cắt giảm các hội thi, cuộc thi không thực sự cần thiết, dành thêm thời gian cho hoạt động chuyên môn; không chạy theo thi đua mang tính hình thức, lan tỏa giá trị trung thực trong học đường.

Năm học 2026-2027 diễn ra trong bối cảnh ngành giáo dục có nhiều cơ hội phát triển từ các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước về đột phá phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hội nhập và phát triển kinh tế tư nhân.

Tuy nhiên, ngành cũng đứng trước nhiều thách thức trong công tác quản lý, phân cấp phân quyền và thực hiện sắp xếp hệ thống trường công lập. Quá trình này đặt ra yêu cầu mới về mặt quản trị cũng như tâm thế của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên.

Trước những thay đổi đó, ngành giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh xác định chuyển mạnh từ tư duy quản lý truyền thống sang quản trị hiện đại. Các đơn vị chuyên môn cần tham mưu công tác bồi dưỡng năng lực quản trị cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Việc sắp xếp không có nghĩa là đội ngũ nhà giáo là lực lượng dôi dư, mà đây là sự thay đổi về cấu trúc. Vì thế, đội ngũ nhà giáo được đào tạo bài bản, có chuyên môn, cần giữ vững tâm thế, sự tâm huyết với nghề và tiếp tục phát huy năng lực trong bối cảnh mới.

Sau quá trình sắp xếp, các đơn vị phải rà soát lại toàn bộ điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, từ đó đề xuất mua sắm, bổ sung. Các địa phương cần khảo sát kỹ để bảo đảm điều kiện dạy học an toàn cho học sinh, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ tổng hợp, báo cáo Thành phố xem xét bố trí kinh phí.

Một yêu cầu khác được lãnh đạo Sở đặc biệt lưu ý là bảo đảm an toàn trường học, từ an ninh, vệ sinh thực phẩm, an toàn trong lớp học, trong và ngoài khuôn viên trường đến công tác y tế học đường.

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước trong đó có hơn 1.600 trường phổ thông với hơn 2 triệu học sinh từ tiểu học đến trung học phổ thông. Năm học vừa qua, chất lượng giáo dục phổ thông của Thành phố tiếp tục được duy trì và nâng cao, cả ở giáo dục toàn diện, giáo dục đại trà và giáo dục mũi nhọn.

Thành phố tiếp tục ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học theo hướng đồng bộ, hiện đại để đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Tuy nhiên, áp lực về trường lớp ở địa phương vẫn rất lớn. Đặc biệt, ở cấp Trung học cơ sở, tỷ lệ phòng học/lớp vẫn chưa đạt 1,0 (dưới 1 phòng học riêng cho mỗi lớp) do tốc độ gia tăng dân số cơ học và số lượng học sinh tăng nhanh.

Tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia còn thấp so với mục tiêu, chủ yếu do hạn chế về cơ sở vật chất và phòng học.

Tình trạng thiếu giáo viên ở một số môn như Tin học, Công nghệ, Mỹ thuật, Âm nhạc và Tổng phụ trách Đội chưa được khắc phục triệt để. Chất lượng giáo dục giữa các khu vực sau hợp nhất còn có sự chênh lệch; việc triển khai một số mô hình giáo dục tiên tiến, hội nhập và giáo dục số chưa đồng đều.

Trong năm học 2025-2026, tỷ lệ học sinh học 2 buổi/ngày ở cấp tiểu học đạt 83,01%, trung học cơ sở 71,78% và trung học phổ thông 92,65%. Năm học 2026-2027, các tỷ lệ này dự kiến được nâng lên lần lượt là 83,3%, 74% và 94,2%.

Việc tổ chức học 2 buổi/ngày là yêu cầu bắt buộc đối với bậc tiểu học; ở trung học cơ sở và trung học phổ thông được thực hiện theo định hướng khuyến khích. Ngành giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh từng bước hướng tới mục tiêu 100% học sinh có điều kiện học 2 buổi/ngày./.