TP Hồ Chí Minh định hình, bứt phá tăng trưởng nhìn từ một năm sau sáp nhập-Bài 2: Những động lực mới tạo đà tăng tốc

Những dấu ấn bứt phá đầu tiên

Nhìn vào bức tranh hạ tầng và những báo cáo kết quả tăng trưởng của TP Hồ Chí Minh một năm sau sáp nhập đã cho thấy nhiều chuyển biến, bước ngoặt. Nhờ sự chủ động xây dựng các quyết sách, phương án, chỉ đạo quyết liệt thúc đẩy tăng trưởng trước và sau thời điểm sáp nhập (ngày 1-7-2025), thành phố đã đưa mức tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) năm 2025 đạt 8,03%-mức cao nhất trong khoảng 10 năm gần đây. Tổng thu ngân sách vượt 800.000 tỷ đồng; thu hút 8,166 tỷ USD vốn FDI (tăng 15,8% số lượt đầu tư nước ngoài và tăng 21,1% tổng vốn đầu tư so với cùng kỳ năm 2024).

Đà tăng trưởng tiếp tục được ghi nhận trong 5 tháng đầu năm 2026 khi thu hút dòng vốn FDI bứt phá với 783 dự án, đạt giá trị hơn 3,8 tỷ USD, tăng 20,3% so với cùng kỳ năm trước; doanh thu du lịch tăng 78,9%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 12,8%. Có 24.784 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 29,14% so với cùng kỳ năm 2025. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11%...

Phường An Lạc (TP Hồ Chí Minh) triển khai sàn thương mại điện tử B2B "An Lạc Business Hub", tạo cú hích tăng trưởng.

Đồng chí Lê Trương Hải Hiếu, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường An Lạc, chia sẻ: An Lạc là địa bàn cửa ngõ của thành phố, tập trung nhiều khu công nghiệp và hoạt động sản xuất, thương mại. 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính giải quyết đúng hạn đạt 98,95%, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt 98,72%; thanh toán điện tử trong giải quyết thủ tục đạt 96,41%; số doanh nghiệp đăng ký mới và giá trị vốn điều lệ tăng mạnh... Kết quả này phản ánh sức bật sản xuất, kinh doanh, chuyển đổi số trên địa bàn sau một năm sáp nhập. Điều đó có được là nhờ ngay từ đầu nhiệm kỳ, Đảng ủy và UBND phường đã xác định chuyển đổi số là "đường băng" cho tăng trưởng, triển khai đưa hoạt động xúc tiến thương mại lên nền tảng số với sàn thương mại điện tử B2B "An Lạc Business Hub", đến nay đã thu hút hơn 3.000 doanh nghiệp tham gia. Các vướng mắc của doanh nghiệp đều được tiếp nhận, xử lý kịp thời ngay trên môi trường số, không để tồn đọng kéo dài làm ảnh hưởng đến phát triển kinh tế-xã hội.

TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Hùng Vương TP Hồ Chí Minh cho rằng: Có giai đoạn, TP Hồ Chí Minh bị đánh giá là tăng trưởng chậm, thậm chí chưa tương xứng với vai trò đầu tàu. Gần một năm sau sáp nhập, cục diện đã thay đổi khá rõ. Hàng loạt dự án được tháo gỡ, hạ tầng tăng tốc, dòng vốn tư nhân quay trở lại, nhiều công trình lớn được khởi động mạnh mẽ. Thành phố hiện đang hình thành một "siêu cực tăng trưởng" tích hợp gồm công nghiệp, logistics, cảng biển, kinh tế biển, hàng không, đổi mới sáng tạo và dịch vụ tài chính. Đây là lý do vì sao Chính phủ đặt kỳ vọng rất lớn vào TP Hồ Chí Minh trong hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, các dự án FDI tăng mạnh vào các động lực tăng trưởng cốt lõi đã đóng góp vào tăng trưởng GRDP và giúp định vị TP Hồ Chí Minh như trung tâm đổi mới sáng tạo, hạ tầng số và công nghiệp xanh-số của khu vực.

Một tín hiệu đáng chú ý khác là sự thay đổi trong tư duy thu hút đầu tư. Nếu trước đây thành phố ưu tiên mở rộng quy mô đầu tư thì nay đang chuyển dần sang “kiến tạo hệ sinh thái đầu tư” đa loại hình, mang lại giá trị cao. Sau hợp nhất, TP Hồ Chí Minh thực sự trở thành nền kinh tế dịch vụ điển hình với tỷ trọng dịch vụ chiếm tới 60-65% GRDP. Trong giai đoạn 2026-2030, trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế số, dữ liệu lớn, bán dẫn, logistics và dịch vụ tài chính sẽ là những ngành có tốc độ tăng trưởng cao nhất.

Xây nền tảng cho động lực tăng trưởng cốt lõi

Tại Hội nghị “Cơ hội đầu tư tại TP Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới: Bức tranh toàn cảnh và khuyến nghị pháp lý” diễn ra cuối tháng 5-2026, TS Trần Du Lịch nhận định, TP Hồ Chí Minh đang triển khai hàng loạt nhiệm vụ chiến lược như hoàn thiện cơ chế đặc thù cho kinh tế số, AI, trung tâm tài chính quốc tế; phát triển hạ tầng logistics, cảng biển, đường sắt đô thị và hạ tầng kết nối liên vùng; xây dựng quỹ đầu tư sáng tạo và quỹ đầu tư mạo hiểm với vai trò vốn nhà nước là “vốn mồi” để kéo theo nguồn lực xã hội. Cùng với triển khai mạnh mẽ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, nhất là thúc đẩy thu hút FDI vào các động lực tăng trưởng mới, tạo dư địa lớn để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao trong và ngoài nước.

Bà Cao Thị Phi Vân, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) cho rằng, thành phố hiện vẫn duy trì nhiều lợi thế nổi bật về quy mô thị trường, hệ sinh thái doanh nghiệp, khả năng kết nối quốc tế và đổi mới sáng tạo. Do đó, cần mở rộng quy mô đầu tư, nâng chất lượng dòng vốn, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, tạo không gian phát triển cho các ngành công nghệ cao, kinh tế xanh. Qua đó, dần chuyển từ tư duy “thu hút vốn” sang “kiến tạo hệ sinh thái đầu tư”, hướng đến giữ chân các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), quỹ đầu tư và doanh nghiệp công nghệ. Cùng với dòng vốn FDI chất lượng cao, cần triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị hiệu quả để đưa khu vực tư nhân trở thành động lực nội sinh quan trọng cho tăng trưởng.

Thực tế cho thấy, trong quá trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, thành phố đã tập trung cho đòn bẩy đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ dự án khó khăn, vướng mắc kéo dài, giải ngân đầu tư công, xây dựng quy hoạch tổng thể, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân phát triển... Đồng chí Quách Ngọc Tuấn, Phó giám đốc Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh cho biết: Thành phố đã hoàn thành tháo gỡ hoặc có hướng xử lý 838/838 dự án vướng mắc, giúp khơi thông dòng vốn hơn 206.000 tỷ đồng với diện tích cho đầu tư hơn 17.000ha. Các dự án hạ tầng trên địa bàn đã được đồng loạt khởi công với tổng vốn đầu tư gần 520.000 tỷ đồng, mang lại cú hích lớn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

TP Hồ Chí Minh đã triển khai quyết liệt, đồng bộ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, bước đầu tạo chuyển biến rõ nét trong mô hình tăng trưởng. Thành phố xếp thứ hai cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII); có hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lớn nhất cả nước với quy mô khoảng 7-7,5 tỷ USD; có gần 30.000 doanh nghiệp công nghệ đang hoạt động, chiếm khoảng 40% của cả nước. TP Hồ Chí Minh cũng đã ban hành danh mục dự án thu hút đầu tư giai đoạn 2026-2030, tập trung vào các lĩnh vực: Logistics, công nghệ cao, hạ tầng đô thị, chuyển đổi số...

Về giải ngân đầu tư công, TP Hồ Chí Minh yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn để giải ngân 100% vốn đầu tư công, tương đương 147.599 tỷ đồng trong năm 2026. Quá trình triển khai phải thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả). Đặc biệt, thành phố đã xây dựng, đưa vào vận hành Trung tâm tài chính quốc tế quy mô 793ha tại khu vực thuộc các phường: Sài Gòn, Bến Thành, Thủ Thiêm. Đây là bước nhảy đột phá nhằm phát triển thị trường vốn, ngân hàng, tiền tệ, cơ chế thử nghiệm (sandbox) về công nghệ tài chính (Fintech), đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính, thành lập các sàn giao dịch tài chính...

(còn nữa)