TP.HCM định hình lộ trình phát triển siêu đô thị đến năm 2075

Sáng 29/10, Thường trực HĐND TP.HCM tổ chức Kỳ họp thứ sáu HĐND thành phố khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031. Tại kỳ họp, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đã báo cáo về Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, với định hướng phát triển thành siêu đô thị đa cực, đa tâm, hướng tới trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại.

Quang cảnh Kỳ họp thứ sáu HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026–2031, sáng 29/10.

5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh

Ông Cường cho biết, UBND TP.HCM đã trình HĐND thành phố xem xét, thông qua Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, việc lập quy hoạch nhằm thống nhất định hướng tổ chức không gian, phân bổ nguồn lực và phát triển hạ tầng liên vùng sau khi hợp nhất, khắc phục tình trạng phân tán, chồng lấn, thiếu đồng bộ giữa các quy hoạch trước đây.

Quy hoạch xác định mục tiêu phát triển thành phố qua ba giai đoạn. Đến năm 2030, TP.HCM phấn đấu trở thành đô thị văn minh, hiện đại, nổi trội ở Đông Nam Á; đến năm 2045 là trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á. Đến năm 2075 và xa hơn, thành phố hướng tới đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện, sánh ngang các đô thị hàng đầu thế giới.

Theo định hướng quy hoạch, TP.HCM phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa tâm, gồm 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển.

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường báo cáo Quy hoạch tổng thể Thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm.

Năm cực động lực gồm: Lõi trung tâm dịch vụ tài chính quốc tế; đổi mới sáng tạo phía Đông; công nghiệp, công nghệ cao, logistics phía Bắc; cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng phía Nam; đô thị, giáo dục, y tế phía Tây.

Năm trung tâm vệ tinh được xác định tại Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên - Bắc Tân Uyên.

Thành phố cũng định hình 5 hệ liên kết chiến lược, gồm liên kết Bắc - Nam từ cửa khẩu đến không gian biển, kinh tế lục địa đến kinh tế đại dương; liên kết Đông - Tây giữa vùng Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ; liên kết công nghiệp - sản xuất - logistics đa phương thức; hạ tầng đô thị đa tầng; liên kết xanh - xanh dương, lấy sông Sài Gòn và sông Đồng Nai làm trục trung tâm sinh thái.

Về tổ chức không gian, quy hoạch hướng đến mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng, chuyển từ tập trung vào lõi đô thị sang mạng lưới các cực tăng trưởng liên kết chặt chẽ. Thành phố ưu tiên phát triển đô thị nén gắn với giao thông công cộng (TOD), tái thiết các khu vực kém hiệu quả, đồng thời tổ chức không gian ba chiều gồm mặt đất, không gian ngầm và trên cao.

Diện tích đất xây dựng toàn thành phố dự kiến đạt khoảng 280.000-290.000ha vào năm 2030, với chỉ tiêu bình quân 150-155m²/người. Đến năm 2050, diện tích này dự kiến tăng lên khoảng 365.000-390.000ha, chỉ tiêu bình quân 135-140m²/người.

Các đại biểu HĐND TP.HCM xem xét những nội dung quan trọng liên quan đến định hướng phát triển thành phố.

Quy hoạch định hướng phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thông minh, có khả năng chống chịu cao. Trong đó, mạng lưới đường bộ liên khu vực được định hướng đạt mật độ tối thiểu 2,22km/km², tỷ lệ đảm nhận vận tải hành khách công cộng đạt 55-65%.

Đến năm 2050, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 961km và khoảng 450km đường sắt nhẹ (LRT)/tramway. Các đầu mối trung chuyển đa phương thức sẽ được hình thành tại nhà ga, sân bay, cảng biển và trung tâm đô thị, gắn với phát triển các khu TOD.

Đối với đường thủy, quy hoạch định hướng khoảng 322km luồng hàng hải, phát triển hệ thống cảng biển, cảng sông và bến thủy nội địa, kết nối với cảng cửa ngõ quốc tế Cái Mép - Thị Vải, đồng thời tích hợp vận tải hành khách đô thị và du lịch đường sông.

Thành phố cũng định hướng các giải pháp thoát nước, chống ngập và sụt lún theo từng lưu vực; phát triển không gian ngầm tại các trung tâm, đầu mối giao thông theo ba tầng: Nông từ 0-20m, sâu từ 20-40m và rất sâu trên 40m. Không gian biển được tổ chức theo trục liên kết vịnh Gành Rái - Cần Giờ - Cái Mép, Thị Vải - Vũng Tàu - Côn Đảo, gắn với cảng biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, năng lượng, đô thị và du lịch biển đảo.

TP.HCM định hướng phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa tâm, tăng cường liên kết giữa các khu vực sau sắp xếp địa giới hành chính.

Ưu tiên các ngành giá trị gia tăng cao, huy động nguồn lực xã hội

Trong định hướng phát triển kinh tế, quy hoạch xác định 10 ngành, lĩnh vực thuộc 4 nhóm cốt lõi. Bốn ngành được xác định có đóng góp giá trị gia tăng cao vào tăng trưởng gồm sản xuất tiên tiến, trung tâm tài chính khu vực, dịch vụ số và trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm logistics tiên tiến.

Cụ thể, sản xuất tiên tiến được xác định đóng góp 0,85-0,95%; trung tâm tài chính khu vực 0,74-0,84%; dịch vụ số và AI 0,64-0,74%; trung tâm logistics tiên tiến 0,64-0,74%.

Thành phố định hướng phát triển các khu chức năng đặc thù và động lực tăng trưởng mới, gồm Trung tâm Tài chính quốc tế TP.HCM, khu thương mại tự do gắn với logistics quốc tế, trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia, các khu công nghệ cao, trung tâm công nghệ số, dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Về dài hạn, thành phố nghiên cứu hình thành khu kinh tế đặc biệt ven biển tại khu vực Vũng Tàu.

TP.HCM định hướng phát triển mạng lưới đường sắt đô thị dài khoảng 961km với 18 tuyến vào năm 2050.

Ở lĩnh vực văn hóa - xã hội, đến năm 2050, TP.HCM định hướng trở thành trung tâm giáo dục đại học, nghề nghiệp, khoa học và công nghệ hàng đầu châu Á, với quy mô 2 triệu sinh viên; bổ sung 1.400-2.000ha quỹ đất giáo dục đại học trong giai đoạn 2030-2050.

Về y tế, thành phố định hướng phát triển các bệnh viện cửa ngõ, cụm y tế chuyên sâu, kết nối y tế với du lịch; phấn đấu đến năm 2045 đạt 45 giường bệnh và 35 bác sĩ trên một vạn dân. Nhà ở giá phải chăng được xác định là chính sách trọng yếu, ưu tiên nhà ở xã hội, nhà cho thuê và nhà ở công nhân gắn với giao thông công cộng, TOD và việc làm.

Để triển khai quy hoạch, thành phố dự kiến sử dụng vốn Nhà nước làm nguồn lực dẫn dắt, đồng thời huy động nguồn lực xã hội thông qua hợp tác công tư, khai thác giá trị tăng thêm từ đất gắn với hạ tầng và phát hành trái phiếu đô thị. Việc thực hiện các dự án trọng điểm sẽ gắn với thứ tự ưu tiên, trách nhiệm, tiến độ và cơ chế giám sát cụ thể.

Theo báo cáo, đến ngày 11/9/2026, quá trình lập quy hoạch đã tổng hợp hơn 1.526 ý kiến góp ý, trong đó 966 ý kiến được tiếp thu, hơn 560 ý kiến được ghi nhận, giải trình và tiếp tục nghiên cứu.

UBND TP.HCM trình HĐND thành phố xem xét, thông qua quy hoạch. Sau khi được thông qua, Chủ tịch UBND thành phố sẽ xem xét phê duyệt theo thẩm quyền. Theo kế hoạch nêu trong báo cáo, việc phê duyệt dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 10/2026.

Phát biểu khai mạc kỳ họp, ông Võ Văn Minh đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, xem xét 47 tờ trình, dự thảo nghị quyết, trọng tâm là quy hoạch tổng thể Thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm; các cơ chế, chính sách cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị; ngân sách, đầu tư công và các dự án trọng điểm.