TP. Hồ Chí Minh: Dùng nguồn lực ngân sách dẫn dắt đầu tư phát triển

Kiểm soát chặt trách nhiệm sử dụng nguồn lực ngân sách

TP. Hồ Chí Minh cụ thể hóa cơ chế sử dụng ngân sách thực hiện trách nhiệm chi trả, bồi thường theo các bản án, quyết định đã có hiệu lực

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh Tạ Thành Nhân, thành phố đang cụ thể hóa quy định của Luật Phát triển đô thị về sử dụng ngân sách để thực hiện trách nhiệm chi trả, bồi thường của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền thuộc phạm vi quản lý đối với tổ chức, cá nhân theo bản án, quyết định đã có hiệu lực.

Cơ chế này nhằm tạo cơ sở pháp lý để thành phố thực hiện trách nhiệm chi trả, bồi thường đối với những trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Qua rà soát bước đầu, tính đến ngày 14/9, nhu cầu kinh phí dự kiến để thi hành 29 bản án hành chính và 4 quyết định khoảng 1.099 tỷ đồng. Nguồn kinh phí dự kiến được bảo đảm từ ngân sách cấp thành phố, gồm dự phòng ngân sách, dự toán chi thường xuyên và dự toán chi đầu tư phát triển khác.

Vấn đề đặt ra không chỉ là bảo đảm kinh phí mà phải xác định chính xác từng trường hợp thuộc trách nhiệm ngân sách thành phố, chủ thể có nghĩa vụ thi hành, số tiền phải chi trả và nguồn kinh phí tương ứng.

Theo Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố Nguyễn Công Danh, Sở Tài chính cần phối hợp với Sở Tư pháp và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát phạm vi, đối tượng áp dụng; làm rõ từng trường hợp thuộc trách nhiệm ngân sách thành phố, cơ sở sử dụng từng nguồn kinh phí và cơ chế kiểm soát trách nhiệm sau chi trả.

Việc rà soát cũng cần làm rõ mối quan hệ với pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, tránh phát sinh nghĩa vụ ngân sách ngoài phạm vi được Luật Phát triển đô thị quy định. Qua đó, vừa bảo đảm thực hiện nghiêm các bản án, quyết định đã có hiệu lực, vừa giữ chặt kỷ luật tài chính - ngân sách.

Dùng nguồn lực ngân sách dẫn dắt đầu tư

Tòa tháp Trung tâm Tài chính Quốc tế Sài Gòn Marina tại TP. Hồ Chí Minh

Cùng với bảo đảm các nghĩa vụ phải chi, thành phố đang hoàn thiện chính sách hỗ trợ lãi suất đối với dự án được Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) cho vay thuộc các lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội.

Chính sách cụ thể hóa quy định của Luật Phát triển đô thị, đồng thời kế thừa cơ chế hỗ trợ lãi suất đã thực hiện và điều chỉnh phù hợp với không gian phát triển mới của thành phố.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Thanh Toàn, tổng vốn cho vay dự kiến giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 16.800 tỷ đồng. Với giả định mức lãi suất hỗ trợ 9%/năm, nhu cầu ngân sách hỗ trợ lãi suất dự kiến khoảng 3.426 tỷ đồng.

Nguồn vốn tập trung vào các lĩnh vực như công nghệ cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, công nghiệp trọng yếu và công nghiệp hỗ trợ; thương mại - nông nghiệp; y tế; giáo dục - đào tạo; văn hóa - thể thao; du lịch; hạ tầng kinh tế - kỹ thuật và môi trường.

Theo Phó Tổng Giám đốc HFIC Nguyễn Quang Thanh, đến ngày 15/9/2026, HFIC đã và đang thẩm định cho vay 51 dự án với tổng mức đầu tư gần 9.500 tỷ đồng, nhu cầu vay gần 4.200 tỷ đồng. Trong đó, 38 dự án thuộc chính sách hỗ trợ lãi suất đã được đồng ý cho vay, với tổng vốn vay hơn 3.100 tỷ đồng.

Với quy mô này, hỗ trợ lãi suất không chỉ góp phần giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp, mà còn hướng dòng vốn vào những ngành, lĩnh vực thành phố xác định cần ưu tiên. Hiệu quả của chính sách vì vậy phụ thuộc vào việc lựa chọn đúng dự án, tránh dàn trải và tạo được tác động lan tỏa từ nguồn vốn ngân sách.

Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách Nguyễn Công Danh nhấn mạnh chính sách phải phát huy vai trò dẫn dắt của ngân sách thành phố, tập trung vào những ngành, lĩnh vực thực sự ưu tiên, có khả năng tạo động lực tăng trưởng; đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng và tránh trùng lặp.

Hai cơ chế đang được hoàn thiện cho thấy yêu cầu sử dụng nguồn lực ngân sách theo cả hai chiều: bảo đảm đầy đủ những nghĩa vụ thuộc trách nhiệm của thành phố và chủ động dẫn dắt nguồn vốn vào các lĩnh vực ưu tiên. Điều quan trọng là mỗi khoản chi phải đúng trách nhiệm, đúng đối tượng và tạo hiệu quả tương xứng, qua đó vừa giữ kỷ luật ngân sách, vừa mở thêm nguồn lực cho phát triển.