TP. Hồ Chí Minh: Giữ chân nhân tài cần một hệ sinh thái an cư đồng bộ

Ảnh minh họa - Ảnh: Trịnh Cường

Ngày 30/9/2026, Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ (VTC Nam Bộ) đã tổ chức tọa đàm “TP. Hồ Chí Minh: Bài toán thu hút nhân lực tinh hoa quốc tế cho kỷ nguyên tăng trưởng mới”.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Quách Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, cho biết không gian các cực tăng trưởng của Thành phố hiện được định hình theo ba trụ cột.

Trong đó, khu vực trung tâm, gồm vùng nội đô TP Hồ Chí Minh truyền thống, tập trung phát triển trung tâm tài chính quốc tế, thương mại, dịch vụ chuyên môn, giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Cực phía Bắc, gồm TP. Thủ Đức và Bình Dương trước đây, đang chuyển đổi từ công nghiệp truyền thống sang công nghiệp sinh thái, thông minh và đổi mới sáng tạo, tập trung vào các lĩnh vực như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và hệ thống trung tâm dữ liệu.

Cực phía Đông Nam, gồm Bà Rịa - Vũng Tàu và Cần Giờ trước đây, sẽ phát huy lợi thế tự nhiên để trở thành cực tăng trưởng về kinh tế biển, logistics thế hệ mới và năng lượng sạch.

MỞ RỘNG TĂNG TRƯỞNG, HẠ TẦNG AN CƯ CẦN THEO KỊP

Theo ông Tuấn, sự dịch chuyển của các trung tâm việc làm đặt ra yêu cầu về hạ tầng xã hội đi cùng quá trình phát triển. Cạnh tranh thu hút FDI hiện nay không còn là cuộc đua về lao động giá rẻ hay ưu đãi thuế, mà chuyển sang chất lượng thể chế, năng lực đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực, hạ tầng và sức mạnh của doanh nghiệp nội địa.

“Thành phố xác định “bài toán” không chỉ là sàng lọc dự án mà còn là kiến tạo hệ sinh thái nguồn nhân lực đủ khả năng hấp thụ nguồn vốn chất lượng cao” , ông Tuấn nhận định.

Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố, cho biết mô hình đô thị tích hợp “all-in-one” là mô hình Thành phố đang xây dựng. “Một chuyên gia đến TP. Hồ Chí Minh sinh sống và làm việc có thể đi cùng con cái và bố mẹ, người lớn tuổi. Vì vậy, Thành phố cần tính đến các nhu cầu chất lượng sống của cả nhân lực quốc tế và người Việt Nam”, ông An lưu ý.

Ông An cho rằng ngoài quy hoạch tổng thể với tầm nhìn 100 năm, Thành phố còn có quy hoạch phân khu để triển khai cụ thể. Trong đó, Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh cũng đang xây dựng Đề án Thích ứng với già hóa dân số, hướng tới việc người lớn tuổi sống vui, sống khỏe, sống có ích; qua đó đáp ứng nhu cầu chất lượng sống của cả nhân lực quốc tế và người Việt Nam.

Bên cạnh đó, Luật Phát triển Đô thị 2026 là một công cụ thể chế quan trọng, được xây dựng từ những vướng mắc thực tiễn và thể chế hóa thành các quy định để nhanh chóng đưa vào cuộc sống. Việc phân quyền cho Thành phố sẽ tạo điều kiện để cụ thể hóa các mục tiêu phát triển bằng những hành động thực tế.

“TP. Hồ Chí Minh không thể làm việc này một mình mà cần cả doanh nghiệp, người dân đồng hành thì mới trở thành hiện thực được”, ông An nhận định.

GIỮ CHÂN NHÂN TÀI CẦN HỆ SINH THÁI SỐNG ĐỒNG BỘ

“Bài toán” an cư cho nhân lực chất lượng cao không chỉ là nhà ở mà còn gắn với giao thông, giáo dục, y tế, giải trí và các dịch vụ khác. Doanh nghiệp có thể giải quyết công việc, thu nhập, phúc lợi và một số hỗ trợ ban đầu, trong khi không gian sống và hạ tầng cần được đặt trong tổng thể phát triển đô thị.

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Võ Nguyên Hưng, Giám đốc Nhân sự Quốc gia Công ty TNHH Ipsos Việt Nam, cho biết doanh nghiệp có thể bảo đảm cho chuyên gia, nhà quản lý nước ngoài về chất lượng công việc, thu nhập, phúc lợi và hỗ trợ một số dịch vụ đơn giản như thuê nhà, trường học cho con. Tuy nhiên, để giữ chân chuyên gia trong thời gian dài còn nhiều yếu tố nằm ngoài khả năng của doanh nghiệp. Khi đến TP. Hồ Chí Minh, chuyên gia nước ngoài không chỉ quan tâm đến công việc mà còn tìm kiếm một “ngôi nhà thứ hai”, nơi họ có thể cảm thấy như đang sống và làm việc tại quê nhà.

“Những yếu tố về giáo dục cho con cái, giải trí, kết nối hạ tầng quốc tế với các nước khác là những yếu tố giữ chân họ ở lại lâu dài”, ông Hưng nói.

Những nhu cầu này cho thấy doanh nghiệp không thể một mình giải quyết toàn bộ “bài toán” giữ chân chuyên gia. TP. Hồ Chí Minh và các đô thị lớn có thể hướng tới xây dựng một hệ sinh thái “all-in-one”, trở thành nơi thu hút nhân tài từ khắp thế giới.

Mặt khác, ông Angus Liew, Chủ tịch Gamuda Land Việt Nam, cho rằng nhân tài khi lựa chọn nơi sinh sống và làm việc không chỉ quan tâm đến trang thiết bị, nội thất mà còn tìm kiếm cộng đồng sống và các tiện ích xung quanh.

Các diễn giả thảo luận tại tọa đàm - Ảnh: VTV Nam Bộ.

Chẳng hạn, giao thông, cơ sở hạ tầng, giáo dục và y tế là những yếu tố cần được tính đến trong các quyết sách thu hút nhân tài. Mô hình “đô thị tích hợp” có thể cung cấp các tiện ích phục vụ nhân sự chất lượng cao khi đến sinh sống và làm việc lâu dài.Các mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) và hợp tác công tư (PPP) là hướng đi quan trọng để phát triển hạ tầng. 

Theo ông Liew, việc thu hút chuyên gia cũng cần tính đến nhu cầu của gia đình, trong đó có môi trường học tập cho con trẻ và các tiện ích chăm sóc người cao tuổi.

Ở góc độ nghiên cứu thị trường, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc - Trưởng bộ phận Tiếp thị dự án nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết giá nhà khu vực lõi trung tâm đã tăng cao và tiếp tục xu hướng tăng, khiến nhà đầu tư mua để cho thuê phải cân nhắc khi lựa chọn sản phẩm.

Theo ông Kiệt, giao thông đô thị phát triển sẽ rút ngắn thời gian di chuyển giữa các đô thị vệ tinh và khu vực trung tâm, qua đó tác động đến lựa chọn của nhà đầu tư và khách thuê. 

“Đối với khách thuê là tầng lớp chuyên gia, họ sẽ nhằm đến lựa chọn hệ sinh thái toàn diện bao gồm nhà ở và các dịch vụ đi kèm, nhất là chất lượng quản lý. Hiện nay, TP Hồ Chí Minh có hơn 75.000 người là chuyên gia làm việc trong các lĩnh vực công nghệ cao, đây là nhóm khách hàng tiềm năng đảm bảo hiệu suất cho thuê cho nhà đầu tư”, ông Kiệt cho biết.