TP Hồ Chí Minh hiện thực hóa Nghị quyết 72 - Bài cuối: Đột phá y tế thông minh từ cơ sở

TP Hồ Chí Minh đột phá y tế thông minh từ cơ sở.

Đưa công nghệ về tuyến đầu

Trong bối cảnh một đô thị đặc biệt với mật độ dân cư cao, mô hình y tế tập trung tại bệnh viện đang bộc lộ nhiều hạn chế. Áp lực bệnh nhân lớn khiến các cơ sở tuyến trên thường xuyên quá tải, trong khi năng lực của tuyến cơ sở chưa được khai thác tương xứng. Điều này đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại hệ thống theo hướng cân bằng hơn, đưa dịch vụ y tế đến gần người dân.

Thạc sĩ Lê Trường Minh, chuyên gia từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hồ Chí Minh (HCDC) nhận định: “Một đơn vị y tế cơ sở có thể phải phục vụ hàng chục nghìn người dân. Nếu không có sự hỗ trợ của công nghệ, rất khó đáp ứng yêu cầu thực tế”.

Trước yêu cầu đó, TP Hồ Chí Minh đã từng bước đầu tư đồng bộ cả về hạ tầng vật chất và hạ tầng số cho tuyến cơ sở. Các trạm y tế được định hướng nâng cấp theo hướng hiện đại, kết nối với hệ thống y tế tuyến trên thông qua các nền tảng dữ liệu và phần mềm quản lý.

Các dịch vụ khám chữa bệnh từ xa (Telemedicine) đang được thúc đẩy như một giải pháp quan trọng, giúp người dân tiếp cận tư vấn y tế mà không cần di chuyển, đặc biệt đối với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc những trường hợp khó khăn trong việc đi lại.

TS.BS Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội Y tế công cộng TP Hồ Chí Minh cho rằng, việc đưa công nghệ về tuyến cơ sở sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu. “Các công cụ hỗ trợ không thay thế bác sĩ nhưng giúp tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân”, ông nhấn mạnh.

Song song với đó, các thiết bị tầm soát công nghệ cao đang được nghiên cứu, lựa chọn để từng bước đưa về tuyến cơ sở, hỗ trợ phát hiện sớm bệnh lý. Khi năng lực chẩn đoán ban đầu được nâng cao, trạm y tế sẽ thực sự trở thành “cửa ngõ” của hệ thống y tế, góp phần giảm tải cho tuyến trên.

TS.BS Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội Y tế công cộng TP Hồ Chí Minh chia sẻ tại hội thảo gần đây.

Việc kết nối dữ liệu giữa các tuyến cũng là một trong những mục tiêu quan trọng. Khi thông tin sức khỏe của người dân được liên thông, quá trình chuyển tuyến, theo dõi và điều trị sẽ thuận lợi hơn, hạn chế trùng lặp xét nghiệm và tiết kiệm chi phí.

Những thay đổi này không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn góp phần định hình lại thói quen tiếp cận dịch vụ y tế của người dân, từ phụ thuộc vào tuyến trên sang chủ động sử dụng dịch vụ tại cơ sở gần nhất.

Chính quyền cơ sở - điểm tựa chăm sóc sức khỏe

Song song với công nghệ, vai trò của chính quyền cơ sở là yếu tố quyết định trong việc đưa các giải pháp y tế vào thực tiễn. Thực tế tại phường Bình Phú (TP Hồ Chí Minh) cho thấy, khi chính quyền chủ động vào cuộc, việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng có thể được tổ chức một cách bài bản và hiệu quả hơn.

Bà Nguyễn Thị Hằng, Phó Chủ tịch UBND phường Bình Phú cho biết, Nghị quyết 72-NQ/TW cùng với các chương trình hành động của Chính phủ và Thành ủy TP Hồ Chí Minh là cơ sở định hướng quan trọng để địa phương xây dựng các giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Từ thực tế triển khai tại cơ sở, bà Hằng cho rằng người dân ngày càng quan tâm đến việc ứng dụng khoa học công nghệ trong khám chữa bệnh và theo dõi sức khỏe lâu dài. “Nguyện vọng của người dân là được ứng dụng khoa học công nghệ vào khám chữa bệnh, giúp việc chăm sóc sức khỏe thuận tiện và hiệu quả hơn”, bà chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Hằng, Phó Chủ tịch UBND phường Bình Phú chia sẻ về thực trạng y tế cơ sở.

Trên cơ sở đó, phường Bình Phú đang xây dựng định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế, từng bước đưa các giải pháp phù hợp vào thực tiễn. Theo bà Hằng, các mô hình này sẽ được triển khai theo lộ trình, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng tiếp cận của người dân.

Cụ thể, UBND phường Bình Phú đã bước đầu giới thiệu giải pháp số “Y tế Bình Phú” tại các sự kiện chuyên ngành như một mô hình kết nối giữa y tế cơ sở và công nghệ. Nền tảng này được xây dựng nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ y tế theo hướng chủ động, thuận tiện và nhanh chóng hơn, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tại địa phương.

Hệ thống tích hợp nhiều tiện ích thiết thực, từ tra cứu thông tin y tế, đặt lịch tiêm chủng, khám bệnh đến tư vấn sức khỏe từ xa; đồng thời hỗ trợ người dân tìm kiếm cơ sở y tế và xử lý các tình huống khẩn cấp thông qua các tính năng như bản đồ y tế, nút SOS và kênh phản ánh trực tuyến.

Phường Bình Phú ra mắt ứng dụng "Y tế Bình Phú", ứng dụng công nghệ phục vụ người dân.

Việc giới thiệu nền tảng này không chỉ cung cấp thêm công cụ hỗ trợ người dân mà còn góp phần lan tỏa các giải pháp công nghệ trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng, hướng tới xây dựng mô hình y tế thông minh ngay từ cơ sở.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo phường Bình Phú, các giải pháp trên hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và sẽ được triển khai theo lộ trình phù hợp trong thời gian tới.

Song song với định hướng ứng dụng công nghệ, địa phương cũng đặt mục tiêu tăng cường kết nối giữa trạm y tế và các bệnh viện tuyến trên.

“Chúng tôi đã giao cho trạm y tế từng bước kết nối với các bệnh viện tuyến trên để hỗ trợ người dân trong công tác chăm sóc sức khỏe. Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, việc kết nối và nhận được sự hỗ trợ chuyên môn là rất cần thiết”, bà Nguyễn Thị Hằng cho biết.

Theo lãnh đạo địa phương, trạm y tế sẽ đóng vai trò là lực lượng nòng cốt trong quá trình này, vừa là nơi tiếp nhận, sàng lọc ban đầu, vừa là đầu mối kết nối với hệ thống y tế tuyến trên.

Phường Bình Phú thường xuyên tổ chức tuyên truyền phòng, chống bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết cho giáo viên, nhân viên và phụ huynh.

Không dừng lại ở các giải pháp công nghệ, phường Bình Phú cũng chú trọng xây dựng môi trường sống lành mạnh. Công tác vệ sinh môi trường, kiểm soát rác thải, đảm bảo nguồn nước sạch được duy trì thường xuyên nhằm phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm.

Các không gian công cộng được cải tạo, bổ sung thiết bị thể dục, khuyến khích người dân rèn luyện sức khỏe. Các câu lạc bộ dưỡng sinh, thể dục, đi bộ được duy trì, góp phần hình thành thói quen sống lành mạnh trong cộng đồng.

Cùng với đó, các hoạt động tuyên truyền, giáo dục sức khỏe được tổ chức thường xuyên, giúp người dân nâng cao nhận thức và chủ động phòng bệnh.

Mạng lưới cộng tác viên y tế cộng đồng cũng được củng cố, đóng vai trò kết nối giữa chính quyền và người dân, hỗ trợ theo dõi sức khỏe và phát hiện sớm các nguy cơ.

Trong thời gian tới, phường Bình Phú dự kiến hợp tác với Hội Y tế công cộng TP Hồ Chí Minh để từng bước triển khai các giải pháp như hồ sơ sức khỏe cá nhân và các chương trình tầm soát bệnh, phù hợp với điều kiện thực tế.

Thực tiễn từ cơ sở cho thấy, khi công nghệ được kết hợp với quản trị hiệu quả, y tế tuyến đầu hoàn toàn có thể trở thành nền tảng vững chắc của hệ thống. Người dân không còn thụ động chờ đợi mà từng bước chủ động tham gia vào quá trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của chính mình.

Y tế cơ sở tại TP Hồ Chí Minh đang từng bước ứng dụng công nghệ số, hướng tới xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn diện, hiện đại và lấy người dân làm trung tâm.

Nghị quyết 72 đặt ra mục tiêu xây dựng một xã hội khỏe mạnh, trong đó mỗi người dân là trung tâm. Với những bước đi từ cơ sở, TP Hồ Chí Minh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu này, hướng tới một hệ thống y tế hiện đại, công bằng và bền vững.