TP. Hồ Chí Minh: Ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng nông thôn mới

Rà nhu cầu đầu tư từ thực tế từng địa bàn

Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh khảo sát thực tế các công trình đề xuất đầu tư phục vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030. Ảnh: Châu Vũ

Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh vừa tổ chức các đợt khảo sát danh mục đề xuất đầu tư công trình cơ sở hạ tầng thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 tại nhiều xã thuộc khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây.

Đoàn khảo sát do Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Công Danh chủ trì, với sự tham gia của các Ban HĐND thành phố, sở, ngành chuyên môn và chính quyền các địa phương.

Tại 8 xã Bình Giã, Xuân Sơn, Bàu Lâm, Hòa Hội, Hòa Hiệp, Bình Châu, Xuyên Mộc và Hồ Tràm, tổng nhu cầu nguồn lực được đề xuất hơn 4.500 tỷ đồng, chủ yếu dành cho giao thông, thủy lợi, thoát nước, giáo dục, y tế, môi trường, chuyển đổi số và các hạ tầng thiết yếu phục vụ đời sống, sản xuất.

Tại nhóm 5 xã Ngãi Giao, Nghĩa Thành, Châu Pha, Kim Long và Châu Đức, nhu cầu đầu tư cũng khá lớn nhưng có sự khác biệt giữa từng địa bàn. Trong đó, Kim Long đề xuất khoảng 775 tỷ đồng, Ngãi Giao hơn 570 tỷ đồng, Nghĩa Thành gần 460 tỷ đồng; Châu Đức và Châu Pha lần lượt khoảng 321 tỷ đồng và 262 tỷ đồng.

Các đề xuất chủ yếu hướng vào giao thông nông thôn, thoát nước, thủy lợi, quy hoạch, thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế, môi trường, cảnh quan, chuyển đổi số và hạ tầng số. Sự chênh lệch về nhu cầu vốn phản ánh hiện trạng hạ tầng và mức độ hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới khác nhau giữa từng địa phương.

Thay vì chỉ xem xét danh mục và nhu cầu vốn do địa phương đề xuất, Đoàn khảo sát trực tiếp một số công trình để đối chiếu với hiện trạng, xác định mức độ cấp thiết cũng như khả năng phát huy hiệu quả sau đầu tư. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá liệu từng đề xuất có thực sự gắn với những tiêu chí còn thiếu và nhu cầu của người dân hay không.

Tương tự, tại các xã Long Điền, Long Hải, Phước Hải và Đất Đỏ, tổng nhu cầu nguồn lực được đề xuất khoảng 1.839 tỷ đồng. Long Hải có nhu cầu lớn nhất với hơn 600 tỷ đồng; tiếp đến là Phước Hải khoảng 471 tỷ đồng, Đất Đỏ khoảng 426 tỷ đồng và Long Điền khoảng 335 tỷ đồng.

Các danh mục tại nhóm địa phương này cũng tập trung vào những hạ tầng trực tiếp phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống như giao thông, thoát nước, thủy lợi, văn hóa, giáo dục, y tế, môi trường. Bên cạnh đó là những yêu cầu mới về chuyển đổi số, hạ tầng số, năng lượng tái tạo và hệ thống camera giám sát an ninh.

Qua các đợt khảo sát có thể thấy, bài toán của giai đoạn 2026 - 2030 không đơn thuần là tiếp tục bổ sung công trình cho khu vực nông thôn. Trong điều kiện nhu cầu đầu tư lớn và nguồn lực ngân sách có giới hạn, vấn đề quan trọng hơn là xác định công trình nào thực sự cần thiết, trực tiếp tác động đến tiêu chí nông thôn mới và chất lượng sống của người dân để ưu tiên đầu tư.

Đầu tư nông thôn mới phải tránh dàn trải

Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Công Danh phát biểu tại buổi khảo sát. . Ảnh: Châu Vũ

Từ thực tế các địa phương, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Công Danh đề nghị rà soát danh mục theo hướng xác định đúng nhu cầu, đúng tiêu chí và rõ thứ tự ưu tiên. Trước hết, nguồn lực cần dành cho những công trình trực tiếp giải quyết hạn chế về hạ tầng, phục vụ thiết thực đời sống, sản xuất và có tác động rõ đến khả năng hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới.

Đối với những công trình có nhu cầu vốn lớn, địa phương phải phối hợp với sở, ngành chuyên môn làm rõ quy mô, tính chất nguồn vốn, sự cần thiết và khả năng triển khai. Việc rà soát đồng thời phải hạn chế tình trạng một nhiệm vụ được đề xuất từ nhiều chương trình, nhiều nguồn vốn khác nhau.

Đây là yêu cầu đáng chú ý khi quy mô và không gian phát triển của TP. Hồ Chí Minh sau sắp xếp đã thay đổi, trong khi điều kiện hạ tầng và nhu cầu đầu tư giữa các địa bàn có sự khác biệt. Việc phân bổ nguồn lực vì vậy cần đặt trong tổng thể khả năng cân đối của thành phố, thay vì xem xét riêng từng danh mục do địa phương đề xuất.

Theo Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố, phân bổ ngân sách phải gắn với tiến độ hoàn thành tiêu chí và hiệu quả thực tế của từng công trình, tránh đề xuất dàn trải nhưng không tạo được chuyển biến rõ nét.

Cách tiếp cận này cũng đặt ra yêu cầu thay đổi về chất đối với Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn mới. Trọng tâm không chỉ là đầu tư thêm đường giao thông, trường học hay các thiết chế cơ sở, mà phải hướng tới nâng chất lượng hạ tầng, cải thiện môi trường sống, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế nông thôn và nâng chất lượng các dịch vụ thiết yếu để người dân trực tiếp thụ hưởng thành quả đầu tư.

Kết quả khảo sát sẽ được Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố tổng hợp, nghiên cứu, phục vụ công tác thẩm tra, giám sát và xem xét những vấn đề liên quan đến huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực cho Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030.

Với nhu cầu đầu tư lớn từ các địa phương, yêu cầu đặt ra không chỉ là tìm thêm nguồn vốn mà còn phải nâng hiệu quả sử dụng từng đồng vốn. Việc xác định rõ thứ tự ưu tiên, gắn đầu tư với tiêu chí còn thiếu và hiệu quả thực tế sẽ là cơ sở để nguồn lực dành cho nông thôn mới tập trung đúng nơi cần thiết, đồng thời tạo chuyển biến thực chất về hạ tầng, sản xuất và chất lượng sống của người dân.