TPHCM: Ca mắc cúm tăng, bác sĩ cảnh báo nguy cơ ở trẻ nhỏ

Mới đây, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) vừa cảnh báo tình trạng gia tăng các ca mắc bệnh viêm hô hấp cấp trên địa bàn, trong đó virus cúm đang là một trong những tác nhân đáng chú ý.

Theo HCDC, trong tuần 40 (28/9-4/10), hệ thống giám sát dịch bệnh ghi nhận 34.664 ca mắc bệnh viêm hô hấp cấp, tăng hơn 64% so với mức trung bình của 4 tuần trước đó. Đáng chú ý, số liệu tổng hợp từ các bệnh viện cho thấy, riêng trong tuần 40 có 151 mẫu xét nghiệm dương tính với virus cúm. Kết quả xét nghiệm định tuýp ghi nhận cúm A chiếm ưu thế, trong đó chủng cúm A/H1 2009 có 116 mẫu, tương đương gần 77% tổng số mẫu dương tính.

HCDC nhận định, thời tiết chuyển mùa cùng với việc học sinh, sinh viên tập trung trở lại trường học là những yếu tố tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh đường hô hấp lây lan trong cộng đồng.

Gia tăng ca mắc bệnh hô hấp tại TPHCM. Ảnh: P.Thương.

Trẻ nhỏ có nguy cơ diễn tiến nặng khi mắc cúm

Theo BS.CKII Nguyễn Hoàng Phong - Trưởng khoa Hô hấp 1, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM), cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm A và cúm B gây ra, lây truyền chủ yếu qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc tiếp xúc với bề mặt có virus.

Bệnh xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng vào thời điểm giao mùa. Phần lớn người mắc cúm có thể tự hồi phục, tuy nhiên, bệnh có thể diễn tiến nặng, gây biến chứng nguy hiểm ở trẻ dưới 5 tuổi, nhất là trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non, nhẹ cân, suy dinh dưỡng, có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch.

Các triệu chứng thường gặp gồm sốt cao đột ngột, có thể lên đến 39–40 độ C, ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, nhức mỏi toàn thân. Một số trẻ có thể kèm đau bụng, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.

Trưởng khoa Hô hấp 1, Bệnh viện Nhi đồng 2 lưu ý, những triệu chứng ban đầu như sốt, ho, sổ mũi dễ khiến phụ huynh chủ quan, trong khi bệnh có thể diễn tiến nhanh. Do đó, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao liên tục trên 39 độ C không đáp ứng thuốc hạ sốt; thở nhanh, khó thở, co lõm lồng ngực; tím môi, đầu chi; bỏ bú, uống kém; lừ đừ, khó đánh thức hoặc co giật. Việc chậm trễ đưa trẻ đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm có thể làm tăng nguy cơ xảy ra biến chứng.

Trẻ nhỏ, trẻ có bệnh nền, nhẹ cân, suy dinh dưỡng hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ diễn tiến nặng, gặp biến chứng nguy hiểm khi mắc cúm. Ảnh: P.Thương.

Không tự ý dùng kháng sinh, thuốc kháng virus khi trẻ mắc cúm

BS.CKII Nguyễn Hoàng Phong khuyến cáo, khi trẻ có triệu chứng bệnh đường hô hấp, phụ huynh cần theo dõi sát diễn biến sức khỏe và đưa trẻ đi khám khi có biểu hiện bất thường, đặc biệt đối với trẻ nhỏ hoặc trẻ có bệnh nền. Đối với những trường hợp được bác sĩ đánh giá có thể chăm sóc tại nhà, phụ huynh cần cho trẻ nghỉ ngơi trong môi trường sạch sẽ, thông thoáng, hạn chế tiếp xúc với người khác để tránh lây lan bệnh.

Trẻ cần được bổ sung đủ nước, cho trẻ uống nước phù hợp với lứa tuổi. Dung dịch Oresol chỉ sử dụng khi cần thiết, pha đúng hướng dẫn và theo tư vấn của nhân viên y tế. Duy trì chế độ dinh dưỡng phù hợp với lứa tuổi. Với trẻ còn bú mẹ, cần tiếp tục cho bú. Trường hợp trẻ ăn uống kém hoặc dễ nôn trớ, có thể chia thành nhiều bữa nhỏ, ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu hóa.

Khi trẻ sốt từ 38,5 độ C trở lên, phụ huynh có thể sử dụng thuốc hạ sốt paracetamol theo hướng dẫn của bác sĩ, với liều thông thường 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ và không vượt quá liều tối đa được khuyến cáo.

Bên cạnh đó, có thể vệ sinh mũi nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý phù hợp với lứa tuổi, đồng thời theo dõi thân nhiệt, nhịp thở và khả năng ăn uống của trẻ.

Phụ huynh tuyệt đối không tự mua thuốc điều trị khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Ảnh: P.Thương.

Đặc biệt, bác sĩ lưu ý phụ huynh không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc các loại thuốc điều trị khác khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Việc sử dụng thuốc không đúng chỉ định không những không mang lại hiệu quả điều trị mà còn có thể gây ra những tác dụng không mong muốn.

Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu chuyển nặng trong quá trình chăm sóc tại nhà, gia đình cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế, không chờ đến lịch tái khám.

Trước nguy cơ các bệnh đường hô hấp tiếp tục gia tăng trong thời gian tới, HCDC khuyến cáo người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh nhằm hạn chế lây lan trong cộng đồng. Trong đó, người cao tuổi, người mắc bệnh nền và trẻ nhỏ là những nhóm cần được đặc biệt quan tâm do có nguy cơ diễn tiến nặng khi nhiễm cúm.

Người dân cần duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch; che miệng, mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay khi ho, hắt hơi; giữ vệ sinh môi trường sống và hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh đường hô hấp.

Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho, đau họng, sổ mũi, người bệnh nên chủ động đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc với người khác và đến cơ sở y tế khi cần thiết để được tư vấn, điều trị kịp thời.

Đối với trẻ em, BS.CKII Nguyễn Hoàng Phong khuyến cáo phụ huynh cần hạn chế đưa trẻ đến những nơi đông người không cần thiết, tránh để trẻ tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng mắc bệnh...