TPHCM chỉ ra loạt vướng mắc khi quản lý, điều tra vi phạm an toàn thực phẩm
Công an TPHCM chỉ ra nhiều vướng mắc khi điều tra vi phạm an toàn thực phẩm. Trong khi đó, các phường, xã phản ánh khó khăn về nhân lực, chuyên môn và phân công trách nhiệm trong kiểm tra, hậu kiểm.
Phát biểu tại hội nghị góp ý dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) chiều 30/9, Thượng tá Nguyễn Thành Danh, Phó Trưởng phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường (PC03) Công an TPHCM, nêu nhiều vướng mắc thực tế trong đấu tranh với vi phạm an toàn thực phẩm.
Theo Thượng tá Danh, phần lớn vi phạm được phát hiện có tính cố ý, nhằm vụ lợi, bất chấp nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe người dân. Ông cho rằng cần sửa luật theo hướng siết chặt, tăng tính răn đe.
Công an TPHCM đề xuất 3 nội dung. Thứ nhất, bổ sung nhóm hành vi bị nghiêm cấm gồm tiêu hủy, làm sai lệch, sửa chữa, xóa bỏ hoặc cố ý làm mất tài liệu, dữ liệu điện tử, mẫu vật, chứng cứ liên quan đến vi phạm vào dự thảo luật.
Theo ông Danh, các đối tượng thường che giấu, sửa chữa giấy tờ, gây khó khăn cho điều tra, giám định và chứng minh hành vi cố ý.

Thượng tá Nguyễn Thành Danh, Phó Trưởng phòng PC03 (Công an TPHCM).
Thứ hai, luật cần quy định trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội trong xác thực, lưu giữ thông tin người bán, sản phẩm, quảng cáo, tài khoản, đơn hàng, giao dịch, kho hàng và đơn vị vận chuyển; bảo toàn, cung cấp dữ liệu khi cơ quan chức năng yêu cầu.
Công an TPHCM cho biết nhiều người bán thực phẩm trực tuyến sử dụng tài khoản ảo, địa chỉ không rõ ràng, kho hàng không trùng nơi đăng ký.
“Phương pháp điều tra của cơ quan chức năng là đặt hàng. Khi nhận hàng, thông tin nhà sản xuất trên bao bì có thể không tồn tại, gây cản trở nhất định cho quá trình điều tra”, Thượng tá Danh nói.
Thứ ba, luật cần quy định trách nhiệm thông báo, chuyển thông tin, tài liệu, mẫu vật cho cơ quan Công an khi kiểm tra, thanh tra, giám sát hoặc xử lý sự cố phát hiện dấu hiệu tội phạm.
Dẫn chứng các vụ ngộ độc bánh mì khiến cả trăm người nhập viện, ông Danh cho biết khi công an vào cuộc sau 3-4 ngày, hiện trường đã thay đổi, mẫu vật không còn nguyên trạng. Ông kiến nghị quy định rõ trách nhiệm phối hợp giữa địa phương và cơ quan chức năng để xử lý hiệu quả, tăng tính răn đe, phòng ngừa.

Phó Trưởng Đoàn ĐBQH TPHCM Võ Hoàng Ngân chủ trì hội nghị.
Cấp xã gặp khó khi quản lý an toàn thực phẩm
Tại hội nghị, đại diện các phường, xã cũng cho rằng quản lý an toàn thực phẩm ở cơ sở còn vướng về quy định đối với hộ kinh doanh, phân công trách nhiệm, chuyên môn và phối hợp xử lý.
Bà Phan Thị Diễm, đại diện UBND phường Tân Tạo, cho biết yêu cầu hộ kinh doanh thức ăn đường phố lưu giữ hóa đơn, chứng từ khó khả thi, nhất là các quầy bánh mì, xe hủ tiếu hoặc hộ mua nguyên liệu tại chợ. Bà đề nghị phân loại theo quy mô để có quy định phù hợp.
Theo bà, công tác quản lý an toàn thực phẩm tại phường được phân công cho Phòng Văn hóa - Xã hội và Phòng Kinh tế - Hạ tầng - Đô thị, dễ chồng chéo khi cơ sở vừa chế biến, vừa kinh doanh. Trong khi đó, nhân lực còn mỏng, mỗi phường khoảng 17-18 cán bộ, nhiều lĩnh vực chỉ có một người phụ trách.
Bà Diễm kiến nghị luật quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, quy trình kiểm tra, hậu kiểm và có giải pháp phù hợp về nhân lực.


Bà Phan Thị Diễm, đại diện UBND phường Tân Tạo và ông Nguyễn Phương Phi, đại diện phường Bến Thành.
Đại diện phường Bến Thành, ông Nguyễn Phương Phi, cho rằng lực lượng phường chủ yếu kiểm tra điều kiện vệ sinh, giấy phép và nguồn gốc thực phẩm, trong khi việc xác định chuyên sâu về thành phần, chất lượng vượt quá khả năng chuyên môn.
Ông Phi kiến nghị các sở, ngành cung cấp thông tin về doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm để địa phương thuận tiện hậu kiểm, bởi có doanh nghiệp đăng ký trên hệ thống nhưng không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
Ngoài ra, thông tin về các vụ ngộ độc thực phẩm đôi khi được chuyển đến phường chậm, gây khó khăn cho việc kiểm tra, lấy mẫu và xử lý.
Cần làm rõ nhân lực quản lý an toàn thực phẩm ở cấp xã
Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM Trần Thị Diệu Thúy, đề nghị dự thảo luật làm rõ nhân lực, cơ chế phân cấp quản lý an toàn thực phẩm tại cấp xã, nhất là vai trò của Trạm Y tế. Theo bà, cần bố trí nhân lực chuyên môn cho Trạm Y tế để giảm áp lực cho Phòng Văn hóa - Xã hội, đồng thời làm rõ vị trí việc làm, nhân lực tại các trạm.
Bà Thúy cũng đề nghị dự thảo luật xác định rõ đầu mối quản lý chuyên ngành ở cấp thành phố, tránh phân tán chức năng khiến địa phương phải qua nhiều khâu phối hợp, làm chậm xử lý vụ việc.
Phát biểu kết luận, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM Võ Hoàng Ngân cho biết, sẽ tổng hợp các ý kiến để báo cáo cơ quan soạn thảo. Theo ông, dự thảo tập trung 5 định hướng: quản lý theo nguy cơ; giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm; quản lý theo chuỗi cung ứng; quản lý bằng dữ liệu; phân định rõ trách nhiệm, đầu mối.
Ông Ngân cho rằng tăng hậu kiểm cần đi cùng nguồn lực, nhất là nhân sự; trong khi dữ liệu hiện còn phân tán, chưa đồng bộ. Dự thảo cũng cần tính đến các cơ sở nhỏ, thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể và làm rõ trách nhiệm địa phương khi một sản phẩm trải qua nhiều ngành, nhiều khâu từ sản xuất đến tiêu dùng.

