TPHCM chuẩn bị chuyển 29 xã thành phường: Bước ngoặt lớn trong quản trị đô thị ở cơ sở

Một khu dân cư tại xã Tân Vĩnh Lộc, TPHCM. Ảnh: H.KIM

Có điều kiện để nâng chất lượng phục vụ

Hơn 7 giờ sáng đầu tuần, bà Nguyễn Thị Thùy Trang, Trưởng Phòng Kinh tế xã Bàu Bàng, đã có mặt tại trụ sở UBND xã để rà soát hồ sơ trước giờ tiếp dân. Trên bàn làm việc là hàng chục bộ hồ sơ liên quan đến đất đai, môi trường, đăng ký kinh doanh, cấp phép xây dựng và nhiều thủ tục hành chính khác. Trung bình mỗi ngày, bà Trang cùng cán bộ chuyên môn xử lý khoảng 50 hồ sơ của người dân và doanh nghiệp. Khối lượng công việc hiện nay của xã không thua kém một số phường, trong khi nhân sự ít, mỗi cán bộ phải phụ trách nhiều lĩnh vực. Do đó, khi xã đủ điều kiện chuyển thành phường thì sẽ có thêm nguồn lực để phục vụ người dân tốt hơn.

Cũng thuộc “tốp 29”, việc xã Tân Vĩnh Lộc được nâng cấp thành phường là một dấu mốc quan trọng. Ông Nguyễn Thành Nhân, Chủ tịch UBND xã Tân Vĩnh Lộc, bày tỏ, khi trở thành phường, hệ thống giao thông, chiếu sáng công cộng, cây xanh, công viên, trường học, cơ sở y tế, hạ tầng số của địa phương sẽ có điều kiện được nâng cấp tốt hơn, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân trong môi trường đô thị hiện đại.

Người dân sẽ được tiếp cận các dịch vụ hành chính công thuận tiện hơn, ứng dụng công nghệ số nhiều hơn, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính. Môi trường sống văn minh, an toàn, sạch đẹp hơn cũng là một trong những lợi ích quan trọng mà việc phát triển lên phường mang lại. Quan trọng hơn, việc trở thành phường sẽ tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, phát triển thương mại - dịch vụ, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân trong thời gian tới.

Nhiều người dân ở các xã đủ điều kiện chuyển thành phường bày tỏ niềm vui, kỳ vọng cho một giai đoạn phát triển mới. Bà Nguyễn Thị Chăm (66 tuổi, ngụ ấp 9, xã Tân Vĩnh Lộc) mong sau khi xã trở thành phường, cơ sở hạ tầng sẽ được ưu tiên phát triển, đời sống người dân tốt hơn. Tương tự, ông Lưu Doãn Hợp, Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp 75, xã Tân Vĩnh Lộc, bày tỏ phấn khởi trước việc xã Tân Vĩnh Lộc đủ điều kiện lên phường. Trực tiếp đi lấy ý kiến người dân, ông Hợp cho biết đa số người dân đều đồng thuận cao với chủ trương và phấn khởi, vui mừng trước bước ngoặt lớn của địa phương.

Cán bộ xã Tân Vĩnh Lộc lấy ý kiến người dân về việc thành lập đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn

Sẵn sàng cho giai đoạn phát triển mới

Những ngày qua, các xã đang khẩn trương triển khai toàn diện công tác chuẩn bị và hoàn thiện hồ sơ, dự thảo Đề án thành lập phường. Cùng với sự đồng thuận, người dân gửi gắm kỳ vọng cụ thể về đường sá tốt hơn, thoát nước tốt hơn, trường học và trạm y tế hiện đại hơn, đời sống được nâng tầm tương xứng. Do đó, các địa phương xác định rõ định hướng phát triển đô thị trong tương lai.

Theo ông Võ Phan Lê Nguyễn, Chủ tịch UBND xã Nhà Bè, việc chuyển đổi sang đơn vị hành chính đô thị là bước ngoặt lịch sử. Xã Nhà Bè đang tập trung triển khai kế hoạch hành động toàn diện trên 3 trụ cột cốt lõi nhằm phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt nhất. Đó là, hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng nền tảng số và cải cách hành chính. Theo đó, xã Nhà Bè quán triệt nguyên tắc “quy hoạch và hạ tầng đi trước một bước”.

Giai đoạn 2026-2028, xã ưu tiên giải quyết các điểm nghẽn ngập úng, nạo vét hệ thống thoát nước, đẩy nhanh tiến độ các dự án xử lý nước thải tập trung. Giai đoạn 2028-2030, xã sẽ nâng cấp đồng bộ mạng lưới giao thông nội bộ, mở rộng mảng xanh công cộng để đạt chuẩn đô thị loại II vào năm 2030. Xã định hướng quản trị đô thị thông minh bằng cách số hóa, hợp nhất dữ liệu đất đai, xây dựng, hộ tịch; khai báo lưu trú trực tuyến tại các khu chung cư; áp dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) kiểm soát trật tự xây dựng và vận hành ứng dụng di động để tiếp nhận, xử lý nhanh phản ánh hiện trường của người dân 24/7…

Người dân đánh giá mức độ hài lòng với sự phục vụ của công chức xã Bà Điểm - 1 trong 29 xã đủ điều kiện trở thành phường. Ảnh: NGÔ BÌNH

Bà Nguyễn Thị Liêm, Chủ tịch UBND xã Bình Lợi, chia sẻ, với tiềm năng quỹ đất lớn và hạ tầng giao thông thuận lợi, xã Bình Lợi được định hướng phát triển mạnh về đô thị, công nghiệp và nhà ở xã hội. Thời gian tới, địa phương tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước, tăng cường sử dụng các nền tảng số, hệ thống quản lý hồ sơ điện tử, dịch vụ công trực tuyến nhằm phục vụ người dân và doanh nghiệp nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Đồng thời, xã ưu tiên đầu tư hoàn thiện hệ thống giao thông, thoát nước, chiếu sáng công cộng, cây xanh đô thị, hạ tầng viễn thông và các công trình phục vụ dân sinh.

Theo ông Phan Minh Hợp, Chủ tịch UBND xã Châu Pha, việc vận hành theo mô hình chính quyền đô thị sẽ tạo điều kiện để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện cơ sở dữ liệu số, tăng cường liên thông thủ tục hành chính và nâng cao hiệu lực quản lý đô thị. Khi trở thành phường, người dân kỳ vọng thủ tục hành chính được giải quyết nhanh hơn, dữ liệu được kết nối đồng bộ hơn, cán bộ chuyên môn được đào tạo sâu hơn về lĩnh vực quản lý đô thị. Đồng thời, những vấn đề liên quan đến xây dựng, môi trường, trật tự đô thị, quản lý lòng lề đường sẽ được xử lý quyết liệt, hiệu quả hơn.

Trao đổi với phóng viên Báo SGGP, bà Nguyễn Mậu Phương Quỳnh, Chủ tịch UBND xã Đông Thạnh nhấn mạnh, định hướng của địa phương là phát triển đô thị hiện đại, sinh thái, thương mại - dịch vụ; khai thác hiệu quả lợi thế ven sông Sài Gòn. Địa phương tiếp tục kiện toàn tổ chức chính quyền đô thị theo mô hình phường, bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Tiếp tục đầu tư giao thông, trường học, y tế và các công trình công cộng đáp ứng tiêu chuẩn đô thị.

Ông LÊ MINH ĐỨC, Phó trưởng Ban Pháp chế HĐND TPHCM: Chất lượng sống của người dân phải tốt hơn

Vấn đề rất cốt lõi khi chuyển đổi từ mô hình nông thôn sang đô thị là bộ máy chính quyền và tư duy của cán bộ, công chức địa phương phải thay đổi. Khi lên phường, áp lực quản lý đô thị như đất đai, trật tự xây dựng, môi trường và an sinh xã hội sẽ tăng gấp bội. Bộ máy không thể giữ cách làm kiểu cũ.

Chính quyền phường phải chuyển hẳn sang mô hình chính quyền đô thị, quản lý tập trung, tinh gọn nhưng phản ứng nhanh. Phải đẩy mạnh số hóa, giải quyết thủ tục trực tuyến để người dân không phải đi lại, chờ đợi mệt mỏi.

Bên cạnh đó, cán bộ phải đổi tư duy từ quản lý sang phục vụ và đồng hành. Phải chuyên nghiệp hơn, am hiểu sâu về các quy định, xử lý việc gì cũng phải nhanh, đúng luật và dứt khoát. Cán bộ phải chủ động đi cơ sở, nghe dân nói, thấy dân gặp khó khăn là giải quyết ngay. Mục tiêu cao nhất của việc lên phường không phải là cái tên, mà là chất lượng sống của người dân phải tốt hơn.

Ông NGUYỄN HỮU LUẬN, Chủ tịch UBND xã Bàu Bàng: Tăng cường nhân sự chuyên môn phù hợp với quy mô dân số

Việc chuyển từ xã lên phường không đơn thuần là thay đổi tên gọi hành chính mà là bước chuyển về chất trong quản trị đô thị. Nếu thẩm quyền, biên chế, hạ tầng công nghệ và nguồn lực đầu tư không được bổ sung tương xứng, áp lực sẽ dồn rất lớn lên cấp cơ sở.

Địa phương mong thành phố quan tâm rà soát lại biên chế, vị trí việc làm, tăng cường nhân sự chuyên môn phù hợp với quy mô dân số và số lượng doanh nghiệp; đầu tư hạ tầng số, cơ sở vật chất, trường học, y tế và các thiết chế phục vụ người dân. Đây là những điều kiện quan trọng để mô hình phường mới hoạt động hiệu quả, đáp ứng kỳ vọng của người dân và doanh nghiệp.

Ông NGUYỄN HOÀNG TRUNG, ấp Suối Tre, xã Châu Pha: Mong chính quyền xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ