TPHCM: Giải thể doanh nghiệp tăng hơn 164%, chủ yếu do xử lý hồ sơ tồn đọng

Phiên họp kinh tế - xã hội tháng 8 do Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được chủ trì, ngày 4-9. Ảnh: VIỆT DŨNG

Báo cáo tại hội nghị, ông Hoàng Vũ Thảnh, Giám đốc Sở Tài chính TPHCM cho biết, trong 8 tháng của năm 2026, số lượng doanh nghiệp giải thể trên địa bàn thành phố ghi nhận mức tăng đáng kể lên tới 164,46%.

Cụ thể, 8 tháng đầu năm, TPHCM có 38.253 doanh nghiệp thành lập mới (tăng 7,9% so với cùng kỳ), 13.582 doanh nghiệp hoạt động trở lại, giảm 2,9%. Số rút khỏi thị trường là 43.093 doanh nghiệp, tăng 24,4%. Trong đó có 9.703 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (tăng 164,46%) và 33.390 doanh nghiệp tạm ngưng hoạt động (tăng 7,82%).

Giải thích về mức tăng đột biến này, Giám đốc Sở Tài chính chỉ ra nguyên nhân chủ yếu đến từ chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và Bộ Tài chính trong việc làm sạch dữ liệu doanh nghiệp. Bộ Tài chính yêu cầu trong năm nay tập trung rà soát, xử lý dứt điểm mã số thuế của các doanh nghiệp đã đăng ký nhưng thực tế không còn hoạt động từ lâu, nhằm khắc phục tình trạng trước đây chưa được xử lý triệt để.

Đồng quan điểm về con số tăng vọt này, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM nhìn nhận đây là một hiện tượng mang tính “kỹ thuật hành chính” rõ rệt hơn là sự phản ánh khó khăn kinh tế hiện tại.

Ông Phạm Bình An phát biểu tại phiên họp. Ảnh: VIỆT DŨNG

Theo ông Phạm Bình An, đây thực chất là những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhiều năm, không phát sinh doanh thu, nộp thuế nhưng vẫn “treo” trên hệ thống do chưa hoàn tất thủ tục giải thể. Khi chiến dịch làm sạch mã số thuế được đẩy mạnh, các doanh nghiệp này mới phải rà soát và hoàn tất thủ tục pháp lý để chính thức giải thể.

“Số liệu giải thể tăng giúp làm sạch môi trường đầu tư, minh bạch hóa dữ liệu nhưng không tác động tiêu cực đến đà tăng trưởng hai con số của thành phố”, ông Phạm Bình An khẳng định. Ông đề xuất TPHCM rà soát, đơn giản hóa quy trình và có giải pháp xử lý một số hồ sơ tồn đọng, bởi chi phí làm thủ tục giải thể, rút lui khỏi thị trường hiện vẫn tương đối cao.

Phó Trưởng Thuế TPHCM Giang Văn Hiển phát biểu tại phiên họp. Ảnh: VIỆT DŨNG

Dưới góc độ đơn vị trực tiếp triển khai chiến dịch, ông Giang Văn Hiển, Phó trưởng Thuế TPHCM đồng tình với các phân tích kể trên. Ông giải thích, tình trạng này là quá trình dồn tụ của nhiều năm liên quan việc các doanh nghiệp gặp khó khăn hoặc không có nhu cầu kinh doanh nữa, nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế.

Ông Giang Văn Hiển nhấn mạnh, đợt làm sạch mã số thuế lần này nhằm hướng tới môi trường kinh doanh thực chất, lành mạnh và minh bạch hơn. Qua đó, cơ quan quản lý có thể xác định rõ năng lực thực tế của các đơn vị đang hoạt động, bảo vệ doanh nghiệp trước rủi ro mua bán hóa đơn bất hợp pháp từ các “doanh nghiệp ma” chỉ tồn tại trên giấy.

Về lộ trình xử lý, ông Giang Văn Hiển cho biết ngành thuế đang đẩy mạnh chiến dịch và phấn đấu xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng trong năm nay. Để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp rút lui thuận lợi, Thuế TPHCM đã báo cáo Bộ Tài chính, đề xuất các giải pháp căn cơ, trong đó có cơ chế hỗ trợ chi phí đóng mã số thuế phù hợp đối với những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhiều năm.