TPHCM lý giải tình trạng 10 doanh nghiệp gia nhập, 8 doanh nghiệp rút lui

Ông Nguyễn Khắc Hoàng, Trưởng Thống kê TPHCM, cho biết tương quan giữa số doanh nghiệp gia nhập và tỷ lệ rút lui khỏi thị trường tại TPHCM hiện ở mức khoảng 10-8, tức cứ 10 doanh nghiệp tham gia thị trường thì có 8 doanh nghiệp rút lui, cao hơn mức khoảng 10-6 của cả nước.

Ông Hoàng nhận định, điều này cho thấy "sức khỏe" của doanh nghiệp vẫn còn nhiều vấn đề cần quan tâm. “Trước đây, TPHCM duy trì mức tăng trưởng cao hơn cả nước, nhưng nay lại thấp hơn”, ông nói.

Liên quan tình trạng này, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM, cho rằng khó khăn không nằm ở doanh nghiệp lớn mà tập trung ở doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhất là những doanh nghiệp đang "chìm dưới đáy".

Theo khảo sát của Viện, khó khăn mà doanh nghiệp đang gặp phải gồm: thiếu đơn hàng mới, nhu cầu tiêu dùng suy giảm, chi phí logistics tăng cao; dòng vốn eo hẹp dù lãi suất đã được yêu cầu giảm nhưng vẫn cao so với sức chịu đựng của doanh nghiệp nhỏ; năng lực thích ứng hạn chế trước yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được chủ trì hội nghị kinh tế - xã hội tháng 8, triển khai nhiệm vụ tháng 9. Ảnh: TD

Đáng chú ý, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng khoảng 160% so với cùng kỳ. Nguyên nhân là do chiến dịch làm sạch mã số thuế của cơ quan quản lý, buộc nhiều doanh nghiệp ngừng hoạt động lâu năm mà không làm thủ tục phải hoàn tất giải thể.

“Khi làm sạch dữ liệu, những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng không thực hiện thủ tục giải thể thì nay được xác định là tạm ngừng” - ông An cho biết.

Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM cho rằng, số doanh nghiệp giải thể tăng trong bối cảnh này mang tính kỹ thuật nhiều hơn là phản ánh sự suy yếu thực chất của khu vực doanh nghiệp. Diễn biến này không ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố.

Tuy vậy, Viện đề xuất rà soát lại quy trình, thủ tục - trong đó có xử lý các khoản phạt thuế môn bài dồn tích nhiều năm - nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian cho doanh nghiệp muốn rút khỏi thị trường.

Nhiều điểm sáng nhưng động lực mới chưa rõ nét

Tại hội nghị, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được yêu cầu các sở, ban, ngành tiếp tục rà soát, đánh giá tình hình hoạt động của doanh nghiệp, khu vực kinh tế tư nhân và đầu tư nước ngoài; tiến độ giải ngân đầu tư công, thu ngân sách; dự báo tăng trưởng quý III, quý IV, từ đó đề xuất giải pháp phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Theo ông Nguyễn Khắc Hoàng, động lực tăng trưởng của TPHCM hiện chủ yếu dựa trên nền tảng sẵn có, trong khi những động lực mới tạo sức bật cho nền kinh tế chưa thực sự rõ nét.

Toàn cảnh cảng Cái Mép Hạ(TPHCM) nhìn từ trên cao. Ảnh: Nguyễn Huế

Từ đầu năm đến ngày 20/8, TPHCM có 38.253 doanh nghiệp thành lập mới, với tổng vốn đăng ký 260.759 tỷ đồng, tăng lần lượt 7,9% và 20,7% so với cùng kỳ. Đến 31/8, thành phố thu hút hơn 10 tỷ USD vốn FDI, tăng 167,3%; vốn FDI bình quân mỗi dự án đạt khoảng 2,7 triệu USD, tăng mạnh so với mức 1,4 triệu USD trong 6 tháng đầu năm.

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 8 tháng tăng 10,8%, thấp hơn mức 11,9% của cả nước. Riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,8%, giảm từ mức 12,1% trong quý I.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khoảng 12,7%, song ông Hoàng lưu ý mức tăng chưa phản ánh đầy đủ sức mua thực tế do mặt bằng giá cao.

Xuất khẩu tăng 7,8%, thấp hơn mức 22,8% của cả nước; nhập khẩu tăng 11,9%, trong khi cả nước tăng 35,3%.

Giải ngân đầu tư công đạt 57,7% kế hoạch. Để hoàn thành mục tiêu năm, mỗi tháng còn lại thành phố phải giải ngân ít nhất 11%, gấp đôi tốc độ đầu năm.

Về ngân sách, thu 8 tháng đạt hơn 70% kế hoạch, trong khi chi mới đạt 37,6%. Chỉ số giá ở mức cao được cảnh báo có thể tác động đến sản xuất và tiêu dùng, với mục tiêu kiểm soát lạm phát ở mức 4,5%.

Theo tính toán của cơ quan thống kê TPHCM, để đạt mục tiêu tăng trưởng quý III 11,7%, trong tháng 9 các chỉ tiêu chủ chốt phải đạt mức tăng rất cao: sản xuất công nghiệp phải tăng 16%, tổng mức bán lẻ tăng 21,4%, xuất khẩu tăng 45,2% và giải ngân đầu tư công đạt 70-80%. Ông Hoàng đánh giá đây là “áp lực cực kỳ lớn”.

Ông đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm: đẩy nhanh giải ngân đầu tư công để tạo đòn bẩy cho đầu tư tư nhân; nắm chắc dòng vốn tư nhân, kích cầu tiêu dùng gắn với kiểm soát lạm phát; đồng thời hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.