TPHCM trước ngã rẽ AI: Nâng chuẩn thể chế để giữ vững vị thế đầu tàu
Khi các động lực truyền thống dần chạm trần tăng trưởng, TPHCM đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải kiến tạo không gian phát triển mới.
Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 diễn ra ngày 27/10, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Công Vinh nhận định chủ đề Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới xuất phát từ những biến động sâu sắc của nền kinh tế toàn cầu, khi các chuỗi giá trị đang được tổ chức lại và dư địa của các động lực tăng trưởng cũ dần thu hẹp.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Công Vinh phát biểu tại phiên thảo luận sáng 27/10. Ảnh: Phước Sáng
Ông Vinh nhấn mạnh, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành động lực quan trọng làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, quản trị công và cấu trúc nền kinh tế. Nhắc lại dự báo từ WEF về việc 92 triệu vị trí sẽ bị xóa sổ bên cạnh 170 triệu việc làm mới mở ra vào năm 2030, lãnh đạo TPHCM thẳng thắn chỉ rõ: Khi gần 40% kỹ năng của người lao động đứng trước nguy cơ lỗi thời, giá trị trong kỷ nguyên mới sẽ thuộc về những nền kinh tế biết chuẩn bị con người, thể chế và dữ liệu đủ nhanh.
Từ góc nhìn đó, Phó Chủ tịch UBND TP gợi mở ba vấn đề mang tính nguyên tắc cho chặng đường phát triển mới. Thứ nhất, bất định không còn là ngoại lệ mà đã trở thành điều kiện nền; năng lực thích ứng, chứ không riêng quy mô, sẽ quyết định ai đi xa.
Lãnh đạo UBND TPHCM gợi mở loạt vấn đề mang tính nguyên tắc cho chặng đường phát triển mới của thành phố. Ảnh: Phước Sáng
Thứ hai, không nền kinh tế nào tự mình xây dựng được tất cả: dữ liệu, công nghệ, vốn và nhân lực ngày càng phải được kết nối vượt qua biên giới và ranh giới ngành.
Thứ ba, các siêu đô thị - nơi tập trung dân cư, doanh nghiệp và tri thức, đang trở thành những chủ thể mới của hợp tác quốc tế, bên cạnh các quốc gia.
Để hiện thực hóa định hướng này, các chuyên gia quốc tế tại diễn đàn cũng khuyến nghị TPHCM cần phát huy vai trò kiến tạo của Nhà nước.
Từ kinh nghiệm gần bốn thập niên tại Singapore, ông Albert Antoine, Giám đốc Chiến lược Avaiga (Singapore), nhấn mạnh mô hình học tập suốt đời như chương trình SkillsFuture để nâng cao kỹ năng lực lượng lao động. Việc đầu tư vào giáo dục, con người, sản xuất và công nghệ cần được xem là ưu tiên chiến lược mà Việt Nam và TPHCM có thể tập trung nguồn lực.
Ông Albert Antoine, Giám đốc Chiến lược Avaiga (Singapore) phát biểu sáng 27/10. Ảnh: Phước Sáng
Bên cạnh đó, chuyên gia này gợi ý Việt Nam cần phát huy lợi thế tài nguyên trí tuệ và nguồn nhân lực dồi dào để chủ động hợp tác với các tập đoàn công nghệ toàn cầu.
Đồng thời, ông Albert Antoine cũng nhận định, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo then chốt thông qua việc thành lập các cơ quan chuyên trách (như GovTech hay IMDA của Singapore), tạo cơ chế thử nghiệm (sandbox) và môi trường hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào các lĩnh vực rủi ro cao như AI.
