Trả lại giờ ra chơi đúng nghĩa cho học sinh
Trước chủ trương xây dựng Đề án quản lý việc sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội trong trường học, nhiều cơ sở giáo dục lựa chọn mở rộng sân chơi, đa dạng hoạt động vận động và trải nghiệm, thay vì chỉ áp dụng biện pháp cấm đoán, thu giữ thiết bị, giúp học sinh giảm thời gian gắn với màn hình.
Giờ ra chơi mỗi học sinh một lựa chọn
Tiếng trống báo hiệu giờ ra chơi vang lên tại Trường THCS Hoàng Hoa Thám (TP.HCM). Trên sân trường, từng nhóm học sinh nhanh chóng tỏa ra các khu vực hoạt động thể chất, nhóm nam sinh tập trung bên xà đơn để rèn luyện thể lực, nhóm khác hào hứng với cầu lông, bóng rổ, bóng bàn, hay dạo quanh sân trường trò chuyện cùng bạn bè.
Em Dương Tấn Sang (học sinh lớp 9A14) chia sẻ, do nhà ở gần trường nên em hầu như không mang điện thoại đi học. Với Samg, những phút giải lao quý giá là khoảng thời gian để giải tỏa căng thẳng sau tiết học: "Nếu không dùng điện thoại, giờ ra chơi tụi con thường xuống khu vực xà đơn tập luyện cho khỏe khoắn, hoặc đi vòng quanh sân trường trò chuyện với bạn bè. Tụi con có thể tận hưởng những khoảnh khắc chân thật, vui vẻ và đáng nhớ thay vì cắm mặt vào màn hình chơi game".
Đồng quan điểm, em Trương Diệp Thanh cho biết dù mang điện thoại để tiện liên lạc với mẹ lúc tan trường, nhưng trong giờ ra chơi, em chọn cất máy để tham gia các hoạt động vận động như nhảy xà, chơi bóng bàn, bóng rổ cùng bạn. "Con cảm thấy tinh thần thoải mái hơn hẳn khi không sử dụng điện thoại", Thanh nói.

Nhiều học sinh lựa chọn chơi các trò chơi vận động cùng nhau thay vì chơi điện thoại (ảnh Trần Vương)
Tuy nhiên, ở một góc khác của sân trường, vẫn có những học sinh tranh thủ giờ giải lao để giải trí trên thiết bị cá nhân. Em Nguyễn Ngọc Gia Nhi thẳng thắn bộc bạch, theo quy định của trường, học sinh chỉ được dùng điện thoại vào giờ ra chơi. Sau những tiết học căng thẳng, Nhi thường dành khoảng 15 phút để chơi game giải trí trên điện thoại trước khi quay lại lớp. "Chơi game giúp con giải tỏa cảm xúc. Lâu lâu bạn bè cũng chơi cùng, nhưng đôi khi con cũng muốn có khoảng thời gian chơi điện thoại riêng một chút", Nhi chia sẻ.
Thực tế này cho thấy hai luồng thói quen song hành trong môi trường học đường hiện nay: một bên là nhu cầu vận động, kết nối trực tiếp của lứa tuổi học trò; một bên là sức hút khó cưỡng từ các trò chơi điện tử và thế giới số.
Mở rộng sân chơi để kéo học sinh rời xa màn hình
Nhìn nhận thẳng thắn về thực trạng này, ông Nguyễn Trung Đắc, Hiệu trưởng Trường THCS Hoàng Hoa Thám cho biết, dù nhà trường đã có quy định cụ thể, hiện vẫn còn một vài trường hợp học sinh sử dụng điện thoại chưa đúng mục đích, bị thu hút bởi các trò chơi trực tuyến và thông báo từ mạng xã hội, ít nhiều ảnh hưởng đến sự tập trung trong học tập.
Tuy nhiên, thay vì chạy theo việc xử phạt hay cấm đoán cực đoan, nhà trường đang nỗ lực từng bước thay đổi thói quen của các em bằng cách tạo ra một hệ sinh thái hoạt động phong phú ngay tại trường. Năm học này, bên cạnh việc đầu tư dụng cụ thể thao ngoài trời, trường duy trì xuyên suốt các câu lạc bộ văn nghệ, thể dục thể thao, cờ tướng, không gian đọc sách và các sân chơi trải nghiệm đa dạng. Mục tiêu của nhà trường là biến giờ ra chơi thành khoảng thời gian sôi nổi, đủ sức hấp dẫn để học sinh tự nguyện cất điện thoại và hòa mình vào các hoạt động tập thể cùng bạn bè.
“Việc không mang điện thoại đến trường phải được thực hiện ngay từ gia đình. Nếu phụ huynh vẫn giao điện thoại cho con mang đi học, nhà trường lại phải đứng ra lục soát, thu giữ thì vô tình tạo nên hình ảnh không đẹp giữa thầy và trò”, ông Đắc bày tỏ.

Các em từ bỏ sử dụng điện thoại giải trí nếu các trò chơi thực tế hấp dẫn được các em (ảnh Trần Vương)
Song song với việc mở rộng sân chơi, nhà trường cũng giải quyết tận gốc các nhu cầu chính đáng khiến học sinh phải mang theo điện thoại thông qua việc trang bị máy tính tại lớp để phục vụ tra cứu và bố trí điện thoại bàn miễn phí giúp các em liên lạc với gia đình bất cứ lúc nào. Thực tiễn này cho thấy, bài toán quản lý điện thoại học đường chỉ có thể giải quyết bền vững bằng sự thấu hiểu tâm lý lứa tuổi khi sân trường đủ sức hấp dẫn, nhu cầu thiết yếu được đáp ứng và có sự đồng thuận từ phụ huynh, học sinh sẽ tự tìm thấy niềm vui ngoài thế giới ảo.
