Tuyển sinh đại học 2027: Chọn kỳ thi đánh giá nào để tăng cơ hội trúng tuyển?
Với ba phương thức xét tuyển bằng kết quả các kỳ thi đánh giá được quy định tại Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT, thí sinh có thêm lựa chọn trong mùa tuyển sinh đại học năm 2027. Tuy nhiên, thay vì đăng ký nhiều kỳ thi, thí sinh cần căn cứ vào ngành học và năng lực bản thân để lựa chọn phương án phù hợp.
Ba phương thức thi đánh giá với những đặc điểm riêng
Theo Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong 11 phương thức xét tuyển áp dụng từ năm 2027, có ba phương thức sử dụng kết quả các kỳ thi đánh giá gồm: Sử dụng kết quả kỳ thi tuyển sinh chung của các cơ sở đào tạo (mã 401); sử dụng kết quả kỳ thi tuyển sinh của một cơ sở đào tạo (mã 402) và sử dụng kết quả kỳ thi độc lập (mã 403).

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thuyết, giảng viên, Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật, Trường Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội, cố vấn chuyên môn và hướng nghiệp tại Hệ thống giáo dục Empire (phải) tư vấn cho thí sinh. Ảnh: TN
Phân tích về ba phương thức này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thuyết, giảng viên, Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật, Trường Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội, cố vấn chuyên môn và hướng nghiệp tại Hệ thống giáo dục Empire cho rằng, việc phân định rõ ba phương thức giúp chuẩn hóa nhóm kỳ thi riêng, đồng thời làm rõ phạm vi và tính chất từng loại hình đánh giá.
Cụ thể, phương thức 401 sử dụng kết quả kỳ thi chung do một nhóm cơ sở đào tạo liên kết hoặc phối hợp tổ chức. Thí sinh có thể sử dụng một kết quả để đăng ký xét tuyển vào các trường cùng tham gia hệ thống, qua đó giảm số lần dự thi, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Với phương thức 402, kết quả được sử dụng là từ kỳ thi do một cơ sở đào tạo tự tổ chức, có nội dung đánh giá phù hợp với định hướng đào tạo và yêu cầu đầu vào của trường. Chẳng hạn, kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội hướng đến những năng lực cần thiết đối với người học trong các lĩnh vực đào tạo của trường.
Trong khi đó, phương thức 403 sử dụng kết quả các kỳ thi độc lập, có quy mô và phạm vi sử dụng rộng, không thuộc quyền quản lý trực tiếp của một trường đại học đơn lẻ hay nhóm trường liên kết hẹp. Có thể kể đến kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội (HSA) và Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh (V-ACT). Kết quả các kỳ thi này được nhiều cơ sở đào tạo sử dụng trong tuyển sinh.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thuyết, mỗi phương thức đều có ưu điểm và yêu cầu riêng. Với phương thức 401, thí sinh cần tìm hiểu danh sách các trường tham gia để xác định cơ hội xét tuyển. Với phương thức 402, đăng ký nhiều kỳ thi riêng có thể gây tốn kém thời gian, chi phí và khó khăn do lịch thi chồng chéo. Còn phương thức 403 thường chú trọng tư duy tổng hợp, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề thay vì chỉ kiểm tra ghi nhớ kiến thức.
Chọn kỳ thi theo năng lực và mục tiêu xét tuyển
Một trong những vấn đề được học sinh lớp 12 và phụ huynh quan tâm là lựa chọn kỳ thi đánh giá năng lực nào để tránh dàn trải nhưng vẫn tăng cơ hội trúng tuyển. Phó Giáo sư, Tiến sĩ cho rằng, việc lựa chọn cần căn cứ vào hai yếu tố: Khu vực tuyển sinh và thế mạnh học tập của thí sinh.

Thí sinh cần cân nhắc kỹ trong việc lựa chọn các kỳ thi đánh giá để tăng cơ hội trúng tuyển và giảm áp lực ôn tập. Ảnh: MĐ
Nếu có nguyện vọng vào các trường đại học ở Hà Nội và khu vực phía Bắc, thí sinh có thể ưu tiên tìm hiểu kỳ thi HSA của Đại học Quốc gia Hà Nội. Ngược lại, với những thí sinh hướng đến các trường thuộc hệ thống Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh hoặc các trường đại học ở khu vực phía Nam, kỳ thi V-ACT là lựa chọn cần cân nhắc.
Bên cạnh địa bàn tuyển sinh, cấu trúc đề thi cũng là căn cứ quan trọng. Theo phân tích của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thuyết, V-ACT có định hướng đánh giá gần với một số bài thi chuẩn hóa quốc tế như SAT, GAT, chú trọng khả năng suy luận logic, xử lý dữ liệu và sử dụng ngôn ngữ. Trong đó, phần tiếng Anh gồm 30 câu hỏi, tương ứng 300 điểm.
Trong khi đó, HSA đánh giá kiến thức nền tảng trong chương trình phổ thông, với các nội dung định lượng, định tính và phần khoa học chuyên biệt. Cấu trúc này đòi hỏi thí sinh có khả năng vận dụng kiến thức ở nhiều lĩnh vực.
Từ sự khác biệt đó, chuyên gia khuyến nghị học sinh cần đánh giá đúng năng lực trước khi quyết định. Nếu có sở trường về tư duy toán học, nắm vững kiến thức các môn khoa học tự nhiên hoặc xã hội trong chương trình THPT, thí sinh có thể cân nhắc HSA. Nếu có nền tảng tiếng Anh tốt, khả năng đọc hiểu nhanh và xử lý bảng biểu, dữ liệu hiệu quả, V-ACT có thể là lựa chọn phù hợp hơn.
"Không có kỳ thi nào dễ hơn kỳ thi nào, chỉ có kỳ thi phù hợp hơn với năng lực cá nhân và mục tiêu xét tuyển của mỗi thí sinh. Việc xác định một kỳ thi trọng tâm giúp học sinh tập trung rèn luyện phương pháp làm bài, thay vì bị phân tán giữa những cấu trúc đề thi khác nhau", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thuyết lưu ý.
Chuyên gia cũng khuyến nghị thí sinh cần tận dụng hợp lý các đợt thi. Với những kỳ thi có nhiều đợt tổ chức, tham gia từ đợt đầu giúp các em có thêm thời gian đánh giá kết quả và cân nhắc cơ hội cải thiện điểm ở những đợt tiếp theo. Tuy nhiên, việc đăng ký cần phù hợp với lịch học, thời gian ôn tập và điều kiện cá nhân.
Dù lựa chọn kỳ thi nào, thí sinh vẫn cần duy trì nền tảng kiến thức phổ thông để xử lý các câu hỏi vận dụng, tư duy tổng hợp. Lựa chọn đúng kỳ thi và chuẩn bị có trọng tâm sẽ giúp các em sử dụng hiệu quả thời gian, công sức và chủ động hơn trước mùa tuyển sinh.
“Ngoài ra, với phương thức xét tuyển kết hợp (mã 600), các trường có thể sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ cùng kết quả một kỳ thi đánh giá theo quy định. Do đó, tập trung ôn luyện một kỳ thi riêng không đồng nghĩa với bỏ qua các môn học và yêu cầu của kỳ thi tốt nghiệp”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thuyết nhấn mạnh.


