Trách nhiệm cộng đồng để bảo vệ rừng bền vững

Cán bộ Hạt kiểm lâm khu vực I và nhân dân tiểu khu Phiêng Nèn, xã Quỳnh Nhai tuần tra bảo vệ rừng.

Hạt Kiểm lâm khu vực I hiện quản lý trên 52.393 ha rừng, trong đó rừng tự nhiên hơn 49.271 ha, tỷ lệ che phủ đạt 50,38%. Xác định bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) phải bắt đầu từ ý thức cộng đồng, đơn vị chú trọng tuyên truyền, vận động người dân nâng cao trách nhiệm, chủ động tham gia giữ rừng từ cơ sở. Lực lượng kiểm lâm địa bàn thường xuyên bám nắm cơ sở, phối hợp với các bản, tiểu khu đưa nội dung bảo vệ rừng, quản lý lâm sản, bảo vệ động vật hoang dã vào hương ước, quy ước khu dân cư.

Ông Nguyễn Văn Vinh, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực I, cho biết: Từ năm 2025 đến nay, Hạt đã phối hợp tổ chức 77 hội nghị tuyên truyền cấp xã; thực hiện tuyên truyền lưu động 120 ngày tại các bản và tuyên truyền trực tiếp tại 65 bản, tiểu khu, thu hút hơn 7.500 lượt người tham gia. Đơn vị còn tiến hành biên tập, cấp phát các file âm thanh tuyên truyền bằng 3 ngôn ngữ: Kinh, Thái, Mông để phát định kỳ trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở; bàn giao cho các xã thuộc diện quản lý 220 biển nội quy, biển tam giác, pa no tuyên truyền về bảo vệ và PCCCR.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm khu vực I sử dụng flycam tuần tra, giám sát rừng.

Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, ý thức bảo vệ rừng của người dân ngày càng được nâng cao. Tại xã Quỳnh Nhai, địa phương đang quản lý trên 22.452 ha rừng, tỷ lệ che phủ duy trì gần 60%. Ông Nguyễn Ngọc Tú, Chủ tịch UBND xã Quỳnh Nhai, thông tin: Xã đã kiện toàn 1 tổ bảo vệ rừng cấp xã và 24 tổ bảo vệ rừng tại các bản, tiểu khu; thành lập Tổ quản lý, bảo vệ rừng và PCCCR với 360 thành viên. Các lực lượng phối hợp với kiểm lâm địa bàn luân phiên tuần tra diện tích rừng được giao, nhất là trong mùa hanh khô, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng.

Hạt Kiểm lâm khu vực I đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, giám sát diễn biến rừng, nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý các vụ việc vi phạm. Hạt đã đưa vào sử dụng các ứng dụng, như: Mapinfo, Qgis, Smart, hệ thống phần mềm theo dõi biến động rừng, hình ảnh từ vệ tinh và thiết bị bay không người lái (flycam). Nhờ công nghệ hiện đại, diễn biến bất thường hay hành vi chặt phá, lấn chiếm rừng đều được phát hiện sớm và xử lý kịp thời. Từ năm 2025 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện, lập hồ sơ xử lý 26 vụ với 30 đối tượng vi phạm Luật Lâm nghiệp.

Cán bộ Hạt kiểm lâm khu vực I kiểm tra điểm có nguy cơ cháy qua ảnh vệ tinh.

Xác định bảo vệ rừng phải gắn với bảo đảm sinh kế cho người dân, Hạt Kiểm lâm khu vực I chú trọng triển khai chính sách giao đất, giao rừng, tạo thêm nguồn thu nhập và động lực để cộng đồng cùng tham gia quản lý, bảo vệ, phát triển rừng. Đơn vị đã phối hợp với Chi nhánh khu vực VI và Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh rà soát, xác định hơn 8.300 ha rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng. Tổng số tiền chi trả đạt trên 4,7 tỷ đồng, được chuyển trực tiếp, công khai, minh bạch đến 128 chủ rừng, góp phần nâng cao trách nhiệm của người dân trong giữ rừng.

Bản Chiềng Ơn, xã Quỳnh Nhai được giao quản lý hơn 1.600 ha rừng, mỗi năm, bản được chi trả gần 900 triệu đồng tiền dịch vụ môi trường rừng. Ông Lò Văn Quỳnh, Trưởng bản chia sẻ: Số tiền được đưa ra họp bàn dân chủ, công khai, bà con thống nhất dùng một phần trả công cho lực lượng trực tiếp bảo vệ rừng, phần còn lại để đầu tư làm đường bê tông, làm sân thể thao, nhà văn hóa bản... tạo thuận lợi cho nhân dân đi lại, hoạt động văn hóa, văn nghệ, gắn kết cộng đồng.

Phát huy vai trò cộng đồng, kết hợp ứng dụng chuyển đổi số trong theo dõi diễn biến rừng, Hạt Kiểm lâm khu vực I nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng, tạo nguồn thu nhập cho người dân, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.