Trái ngọt trên vùng đất khó

Nhờ áp dụng những giống cây trồng mới có chất lượng, đưa khoa học, công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, nhiều nông dân ở phía nam tỉnh đã nâng tầm giá trị cho vườn cây trái của mình và mở ra hướng kết hợp phát triển du lịch, làm phong phú thêm sản phẩm địa phương.

Ông Nguyễn Khắc Phòng (bìa trái) trao đổi với lãnh đạo Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố về phát triển giống nho trồng.

Vườn nho Trí Hà của ông Nguyễn Đình Trí (phường Đô Vinh) những ngày này đón nhiều du khách đến tham quan. Giữa nhà màng rộng hơn 1ha, những chùm nho trĩu quả tràn ngập nắng xuân. Trước kia, cũng như các hộ trồng nho khác trong vùng, ông Trí gắn bó với giống cũ, canh tác phụ thuộc nhiều vào nắng mưa. Bước ngoặt đến vào năm 2021, khi ông được Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố hỗ trợ giống và kỹ thuật. Từ đó, giống nho không hạt NH04-102 (nho ngón tay) đã bén rễ, vươn mình trên mảnh đất này. Những chùm nho thon dài, mỗi chùm nặng từ 300 đến 500gram, thịt giòn, vị ngọt chua nhẹ, hương thơm đặc trưng hấp dẫn. Ông Trí chia sẻ, nhờ ứng dụng công nghệ cao, chất lượng và sản lượng nho được bảo đảm.

Tiến sĩ Phan Công Kiên (bìa trái) trao đổi về phát triển cây dưa lưới.

Chăm sóc vườn nho tại xã Mỹ Sơn.

Không chỉ vườn nho của gia đình ông Trí, mà cả khu vực phía nam Khánh Hòa, những vườn nho giống mới, có giá trị cao hơn đang bắt đầu cho quả, sẵn sàng phục vụ thị trường Tết và đón khách tham quan, trải nghiệm trong những ngày đầu xuân. Mỗi năm, khu vực này cung cấp cho thị trường từ 26.000 đến 28.000 tấn nho tươi. Từ trái nho, nhiều sản phẩm được chế biến như: Ô mai nho, nho sấy dẻo, nho sấy khô, siro nho, rượu vang, nước ép… giúp gia tăng giá trị cho cây trồng. Gắn bó với cây nho từ mấy chục năm trước, ông Nguyễn Khắc Phòng - Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp nông nghiệp Thái An (xã Vĩnh Hải) kể, trước đây, người trồng nho chủ yếu bán quả tươi, ít chú trọng đến chế biến. Khi chế biến sâu, giá trị sản phẩm tăng lên nhiều lần, việc vận chuyển, bảo quản cũng thuận lợi hơn. Nắm bắt điều đó, hợp tác xã đã đầu tư hơn 5.000m² trồng nho theo mô hình nông nghiệp công nghệ cao, với các giống nho mới. Khi cây nho vừa bén rễ, hợp tác xã đã đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ sản phẩm thông qua hội chợ, hội nghị giao thương, các sàn thương mại điện tử và kênh trực tuyến. Hiện nay, hợp tác xã trồng 20ha nho NH01-152 (còn gọi là nho hồng nhật, nho móng tay); đồng thời chế biến mật nho, rượu nho, nho sấy..., trở thành điểm tham quan quen thuộc của du khách mỗi dịp lễ, Tết.

Trên vùng đất vốn khắc nghiệt vì khô hạn, những nhà màng dưa lưới đang xanh mát. Ông Nguyễn Bình Minh - Giám đốc Công ty TNHH Trang trại Sông Dinh (xã Mỹ Sơn) cho biết, công ty đã đầu tư 20 nhà màng trồng dưa lưới theo kỹ thuật do Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố chuyển giao. Những trái dưa được chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP. Với diện tích mỗi nhà màng 2.000m², năng suất đạt khoảng 8 tấn. Ông kỳ vọng sẽ mang lại nguồn thu nhập khá cho công ty trong thời gian tới.

Khách tham quan khu vườn chôm chôm của Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Khánh Trung.

Phía sau những vườn cây trĩu quả ấy là sự nỗ lực bền bỉ của các nhà khoa học. Tiến sĩ Phan Công Kiên - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố cho biết, 5 năm qua, viện tập trung nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ phù hợp với điều kiện khí hậu khô hạn của địa phương. Từ thiết kế nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới dinh dưỡng chi phí thấp, đến việc nghiên cứu các giống cây trồng mới như: Nho, táo, dưa lưới, xoài, mít, măng tây xanh, hành, tỏi, nha đam… Nhờ đó, nhiều nông dân khu vực phía nam tỉnh đã đạt thu nhập hơn 1 tỷ đồng/ha/năm. Áp dụng khoa học, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp tuy suất đầu tư ban đầu cao, nhưng về lâu dài, công nghệ giúp tiết kiệm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng. Những mô hình nông nghiệp sinh thái, hữu cơ còn mở ra hướng kết hợp với phát triển du lịch, làm phong phú thêm sản phẩm địa phương.

Nông nghiệp Khánh Hòa đang chuyển mình theo hướng liên kết chuỗi, nâng cao giá trị gia tăng gắn với đầu tư nông nghiệp công nghệ cao và xây dựng thương hiệu nông sản. Toàn tỉnh hiện có hơn 1.003ha sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; 5.599ha cây trồng đạt chứng nhận hữu cơ; 163 mã số vùng trồng được cấp, trong đó có nhiều mã phục vụ xuất khẩu sang châu Âu và Trung Quốc.

M.P