Trạm Tấu: Đặt sinh kế và hạ tầng làm 'trục xoay' giảm nghèo bền vững

“Đo ni đóng giày” từng chính sách hỗ trợ

Thực hiện các chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) đạt hiệu quả cao nhất là bài toán đòi hỏi sự bám sát thực tiễn. Hiểu rõ điều đó, UBND xã Trạm Tấu đã tiến hành rà soát kỹ lưỡng nhu cầu thực tế tại từng thôn, đặc biệt nhắm vào các hộ còn khó khăn về nhà ở và thiếu điều kiện sản xuất.

Trên cơ sở phân tích rõ nguyên nhân nghèo, năng lực lao động cũng như hoàn cảnh kinh tế của mỗi gia đình, xã mới quyết định hình thức hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, chính quyền cơ sở cũng rà soát chi tiết từng công trình hạ tầng thiết yếu để đưa vào danh mục ưu tiên đầu tư phục vụ trực tiếp cho đời sống và sản xuất của bà con.

Đặc biệt, sau khi hợp nhất bốn xã Trạm Tấu, Pá Hu, Pá Lau và Túc Đán, địa bàn quản lý của địa phương hiện rộng tới 18 thôn với hơn 11.600 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm trên 95%. Trong bối cảnh địa hình chia cắt, dân cư phân tán và sản xuất nông nghiệp vẫn là nguồn thu nhập chủ yếu, việc lựa chọn đúng đối tượng và trúng nhu cầu chính là chìa khóa giúp Trạm Tấu tối ưu hóa nguồn lực hỗ trợ, tránh lãng phí.

Xã Trạm Tấu định hướng cho người dân chăn nuôi trâu, bò theo hướng hàng hóa

Đòn bẩy sinh kế: Chuyển dịch sang sản xuất hàng hóa

Xác định sinh kế là “gốc” của giảm nghèo bền vững, Trạm Tấu không dừng lại ở việc trợ giúp mang tính ngắn hạn mà tập trung hướng dẫn người dân thay đổi tư duy, chuyển sang sản xuất hàng hóa.

Tính đến cuối tháng 9 vừa qua, xã đã lập kế hoạch hỗ trợ 80 hộ dân nuôi bò cái sinh sản và giải quyết khó khăn về nhà ở cho 43 hộ. Các mô hình phát triển sản xuất trước khi triển khai đều được thẩm định khắt khe về điều kiện chăn nuôi cũng như năng lực chăm sóc và duy trì đàn vật nuôi của từng gia đình.

Song song với đó, địa phương triển khai phương án phát triển chăn nuôi trâu, bò theo hướng hàng hóa năm 2026 với 8 cơ sở, quy mô 40 con, dựa trên chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp của tỉnh tại Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND. Tại thôn Làng Tống, thông qua việc nắm bắt nguyện vọng của người dân, cấp ủy và chính quyền địa phương đã kịp thời đề xuất các mô hình chăn nuôi gia súc và trồng thảo quả phù hợp với thổ nhưỡng.

Bên cạnh đại gia súc, xã còn định hướng cho bà con phát triển các vật nuôi bản địa có lợi thế cạnh tranh cao như gà đen, lợn bản; đồng thời nghiên cứu mở rộng diện tích cây dược liệu. Các chính sách hỗ trợ sản xuất này được kết hợp đồng bộ với công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm và tạo điều kiện cho người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi.

Ông Nguyễn Văn Hòe, Chủ tịch UBND xã Trạm Tấu, chia sẻ: “Đối với địa bàn còn nhiều hộ nghèo như Trạm Tấu, chúng tôi xác định phải lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp với điều kiện của từng gia đình. Hộ có khả năng chăn nuôi thì hỗ trợ phát triển đàn vật nuôi; hộ khó khăn về nhà ở thì ưu tiên giải quyết nhu cầu nhà ở. Quan trọng là người dân sử dụng được nguồn lực hỗ trợ, duy trì sản xuất và từng bước có thu nhập ổn định”.

Khơi thông hạ tầng, tăng tốc giải ngân nguồn vốn

Song song với các mô hình sinh kế trực tiếp, Trạm Tấu tiếp tục coi hạ tầng giao thông và công trình phụ trợ là mảnh ghép không thể thiếu để thúc đẩy giao thương. Sau khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp, xã tập trung rà soát danh mục dự án, xác định nguồn vốn và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình chuyển tiếp, ưu tiên cho giao thông nông thôn và các hạng mục phục vụ sản xuất tại các thôn bản.

Trạm Tấu tiếp tục ưu tiên đầu tư giao thông nông thôn, sửa chữa các công trình phục vụ sản xuất, sinh hoạt và hoàn thiện những hạng mục hạ tầng thiết yếu tại các thôn.

Theo Nghị quyết số 40/NQ-HĐND ngày 11/8/2026 của HĐND tỉnh Lào Cai về điều chỉnh, phân bổ kế hoạch đầu tư công năm 2026, xã Trạm Tấu được phân bổ 3,667 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách trung ương. Nguồn lực này phục vụ cho việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Năm 2026, Trạm Tấu đặt mục tiêu kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 27,4%, tương đương với việc giúp 250 hộ thoát nghèo. Để cán đích chỉ tiêu này, chính quyền xã không chỉ chú trọng kết hợp đồng bộ các giải pháp sinh kế, tín dụng và đào tạo nghề, mà còn đặc biệt quan tâm giám sát các hộ mới thoát nghèo để ngăn ngừa nguy cơ tái nghèo.

Thời gian còn lại của năm, UBND xã tập trung theo sát tiến độ từng công trình, giám sát kết quả giải ngân và số hộ thực tế thụ hưởng chính sách. Việc kiểm tra hiệu quả chăn nuôi và khả năng duy trì sản xuất sau hỗ trợ được coi là thước đo quan trọng nhất.

Nhấn mạnh về quyết tâm của địa phương, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Hòe cho biết thêm: “Xã sẽ tập trung rà soát tiến độ từng công trình, dự án, tháo gỡ những khó khăn thuộc thẩm quyền và phối hợp với các cơ quan chuyên môn để đẩy nhanh việc thực hiện, giải ngân nguồn vốn. Đối với các mô hình sinh kế, chúng tôi sẽ tiếp tục kiểm tra, hướng dẫn để người dân duy trì sản xuất sau hỗ trợ. Mục tiêu của xã là nguồn lực đầu tư phải phát huy được hiệu quả, giúp người dân có việc làm, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững”.