Tràn khí màng phổi ở trẻ nguy hiểm thế nào?

Tràn khí màng phổi là một tình trạng cấp cứu hô hấp có thể gặp ở cả người lớn và trẻ em. Khi trẻ được chẩn đoán mắc bệnh, nhiều phụ huynh không khỏi lo lắng bởi tình trạng này có thể diễn tiến nhanh, gây suy hô hấp và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời.

Các chuyên gia hô hấp cho biết, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi nghi ngờ là yếu tố quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

Nguyên nhân gây tràn khí màng phổi ở trẻ

Tràn khí màng phổi là tình trạng xuất hiện không khí trong khoang màng phổi - khoảng trống nằm giữa phổi và thành ngực. Bình thường, khoang này chỉ chứa một lượng rất nhỏ dịch, giúp phổi giãn nở thuận lợi khi hô hấp.

Khi không khí lọt vào khoang màng phổi và tích tụ ngày càng nhiều, áp lực trong khoang màng phổi tăng lên, khiến nhu mô phổi bị xẹp một phần hoặc hoàn toàn. Điều này làm giảm khả năng trao đổi oxy, gây khó thở và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng hô hấp.

Nếu lượng khí tiếp tục tăng mà không được xử trí kịp thời, người bệnh có thể rơi vào suy hô hấp cấp, sốc tuần hoàn, thậm chí tử vong.

Tràn khí màng phổi ở trẻ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó thường gặp ba nhóm chính:

Tràn khí màng phổi tự phát nguyên phát

Đây là tình trạng xảy ra khi các nang khí hoặc bóng khí bẩm sinh trong phổi bị vỡ, khiến không khí thoát vào khoang màng phổi. Trước đó, trẻ có thể hoàn toàn khỏe mạnh và không có bệnh lý hô hấp rõ ràng.

Tràn khí màng phổi tự phát thứ phát

Tình trạng này thường là biến chứng của các bệnh lý hô hấp như:

Lao phổi.
Hen phế quản.
Viêm phế quản phổi.
Áp xe phổi.
Dị vật đường thở.
Một số bệnh phổi mạn tính khác.

Khi nhu mô phổi bị tổn thương, nguy cơ rò khí vào khoang màng phổi sẽ tăng lên.

Tràn khí màng phổi do chấn thương

Nguyên nhân có thể là chấn thương vùng ngực gây rách nhu mô phổi hoặc đường thở. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể xảy ra trong quá trình cấp cứu hoặc hỗ trợ hô hấp, chẳng hạn như bóp bóng hoặc thở máy với áp lực cao, đặc biệt ở trẻ sơ sinh hoặc trẻ mắc bệnh phổi nặng.

Tràn khí màng phổi là một tình trạng cấp cứu hô hấp có thể gặp ở cả người lớn và trẻ em. Ảnh AI.

Dấu hiệu nhận biết tràn khí màng phổi

Triệu chứng của tràn khí màng phổi rất đa dạng, phụ thuộc vào lượng khí tích tụ trong khoang màng phổi, tốc độ xuất hiện và tình trạng bệnh lý nền của trẻ.

Đau ngực đột ngột

Đây là triệu chứng thường gặp. Trẻ có thể đột ngột đau một bên ngực, cơn đau tăng lên khi hít sâu hoặc ho. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, đặc biệt là trẻ nhỏ, triệu chứng đau ngực có thể không rõ ràng.

Khó thở

Đây là biểu hiện quan trọng nhất.

Khi phổi bị xẹp, trẻ có thể thở nhanh, thở gấp, cảm giác hụt hơi hoặc khó thở ngày càng tăng. Trường hợp nặng có thể xuất hiện tím môi, tím đầu chi hoặc suy hô hấp cấp, cần được cấp cứu ngay.

Choáng, sốc

Nếu lượng khí trong khoang màng phổi quá lớn, trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện:

Vã mồ hôi.
Da tái nhợt.
Mạch nhanh.
Huyết áp tụt.
Tay chân lạnh.
Kích thích hoặc lơ mơ.

Đây là những dấu hiệu cảnh báo tình trạng tràn khí màng phổi áp lực - một cấp cứu tối khẩn cấp cần được xử trí ngay lập tức.

Ngoài ra, trẻ có thể mệt nhiều, quấy khóc, bỏ bú hoặc giảm vận động tùy theo lứa tuổi.

Tràn khí màng phổi có nguy hiểm không?

Tràn khí màng phổi là bệnh lý rất nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời.

Khi lượng khí trong khoang màng phổi tăng nhanh, phổi bị chèn ép khiến quá trình trao đổi oxy suy giảm nghiêm trọng. Đồng thời, áp lực trong lồng ngực còn có thể chèn ép tim và các mạch máu lớn, làm giảm lượng máu trở về tim, gây tụt huyết áp và sốc.

Đặc biệt, trẻ nhỏ có dự trữ hô hấp kém hơn người lớn nên nguy cơ suy hô hấp và tử vong có thể xảy ra nhanh chóng nếu chậm trễ trong cấp cứu.

Vì vậy, phụ huynh tuyệt đối không nên chủ quan khi trẻ đột ngột đau ngực, khó thở hoặc có biểu hiện tím tái.

Điều trị và chăm sóc trẻ bị tràn khí màng phổi

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào mức độ tràn khí, nguyên nhân gây bệnh và tình trạng hô hấp của trẻ.

Với các trường hợp tràn khí ít, trẻ ổn định và không khó thở nhiều, bác sĩ có thể theo dõi kết hợp thở oxy để lượng khí tự hấp thu dần.

Nếu lượng khí nhiều hoặc trẻ suy hô hấp, bác sĩ có thể chỉ định chọc hút hoặc đặt ống dẫn lưu màng phổi nhằm giải phóng khí, giúp phổi nở trở lại.

Trong quá trình điều trị, trẻ cần được theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn, chức năng hô hấp và điều trị nguyên nhân gây bệnh nếu có.

Sau khi xuất viện, phụ huynh cần đưa trẻ tái khám đúng lịch hẹn, hạn chế để trẻ vận động gắng sức trong thời gian đầu. Đồng thời, cần theo dõi các dấu hiệu tái phát như đau ngực hoặc khó thở để đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi cần thiết.

Các chuyên gia khuyến cáo, việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách giúp đa số trẻ hồi phục hoàn toàn, giảm nguy cơ biến chứng và hạn chế tái phát trong tương lai.