Trăn trở Lao Bảo

Kinh tế sôi động nhưng giá trị tích lũy chưa cao

Trên địa bàn xã Lao Bảo hiện có 115 doanh nghiệp, 1.796 quầy quán, hộ kinh doanh dịch vụ, 248 xe vận tải và xe vận chuyển hành khách. Hoạt động xuất nhập khẩu, vận tải, dịch vụ kho bãi, trung chuyển hàng hóa... phát triển mạnh, tạo nguồn thu lớn cho ngân sách, doanh nghiệp và hộ kinh doanh, giải quyết việc làm cho người lao động. Kim ngạch xuất nhập khẩu qua CKQT Lao Bảo năm 2025 đạt 448 triệu USD. Thu ngân sách hơn 446 tỉ đồng.

Các loại hình kinh doanh khu vực cửa khẩu, tuyến phố đi bộ, các chợ, trung tâm thương mại, khách sạn, nhà hàng, dịch vụ ăn uống, vận tải hành khách, hàng hóa duy trì ổn định, đáp ứng tốt nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của Nhân dân. Giá trị sản xuất thương mại, dịch vụ, du lịch năm 2025 đạt 5.630 tỉ đồng, chiếm 73% cơ cấu kinh tế địa phương.

Chợ phiên biên giới Lao Bảo thu hút đông đảo người dân tham gia - Ảnh: N.T.H

Sự phát triển nhộn nhịp thương mại, dịch vụ qua CKQT Lao Bảo đang là “đầu kéo” nền kinh tế của địa phương này. Tuy nhiên, khi thương mại - dịch vụ chiếm tỉ trọng quá lớn, trong khi công nghiệp và nông nghiệp phát triển chưa tương xứng, nền kinh tế Lao Bảo dễ rơi vào trạng thái phụ thuộc. Thực tế cho thấy, khi thị trường khu vực thay đổi, chính sách thương mại có điều chỉnh thì hoạt động xuất nhập khẩu lập tức bị ảnh hưởng, nền kinh tế Lao Bảo chịu tác động rất rõ.

Hiện nay, cơ sở sản xuất trên địa bàn xã Lao Bảo vẫn ở quy mô nhỏ, giá trị gia tăng chưa cao, chưa hình thành được các chuỗi sản xuất-chế biến-tiêu thụ khép kín. Nông nghiệp dù có những điểm sáng như sản phẩm chuối đạt chuẩn OCOP 3 sao nhưng vẫn còn manh mún, thiếu tính liên kết.

Đáng chú ý là số lượng doanh nghiệp tăng nhanh, nhưng chất lượng và quy mô chưa thực sự tạo đột phá. Phần lớn doanh nghiệp là nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cá thể, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực dịch vụ. Điều này dẫn đến một nghịch lý: Kinh tế sôi động, nhưng giá trị tích lũy chưa cao. Đến nay, thu nhập bình quân đầu người xã Lao Bảo mới chỉ đạt 47,5 triệu đồng/năm. Nhiều hoạt động vẫn mang tính trung chuyển, hưởng lợi từ vị trí cửa khẩu hơn là từ năng lực nội tại.

Từ “trung chuyển” đến “tạo giá trị”

Lợi thế khu vực cửa khẩu là điều không thể phủ nhận. Nhưng muốn phát triển bền vững, Lao Bảo không thể chỉ dựa vào số chuyến hàng hóa đi qua. Để khai thác tối đa lợi thế vị trí chiến lược của Lao Bảo trong khu kinh tế cửa khẩu và trên trục Hành lang kinh tế Đông-Tây, xã Lao Bảo xác định đẩy mạnh đổi mới hoạt động thương mại, dịch vụ, logistics gắn với kinh tế cửa khẩu; phát triển du lịch gắn với hệ thống di tích lịch sử-văn hóa và sản phẩm nông nghiệp chủ lực.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Lao Bảo Lê Bá Cường, những năm qua, hoạt động thương mại, dịch vụ khu vực CKQT Lao Bảo khá nhộn nhịp, giải quyết nhiều việc làm và thu nhập cho lượng lớn cư dân biên giới. Tuy nhiên, cũng thẳng thắn nhìn nhận, doanh nghiệp trên địa bàn xã Lao Bảo nhiều nhưng chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ, khu vực sản xuất vẫn “lặng lẽ”.

“Thực tế đó đặt ra “bài toán” cần tái cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng cân bằng hơn, trong đó chú trọng phát triển công nghiệp chế biến, đặc biệt là chế biến nông - lâm sản, những sản phẩm đã có lợi thế như chuối, nông sản bản địa có thể vươn ra thị trường lớn. Song song với đó, định hình lại vai trò của kinh tế cửa khẩu theo hướng hiện đại hơn, không chỉ là điểm trung chuyển hàng hóa mà trở thành trung tâm logistics, dịch vụ giá trị gia tăng. Điều này đòi hỏi phải có quy hoạch dài hạn, thu hút các nhà đầu tư chiến lược, đồng thời nâng cấp hạ tầng đồng bộ; thúc đẩy chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh. Khi người dân, doanh nghiệp biết tận dụng nền tảng số để mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm, thì chính họ sẽ là lực đẩy quan trọng cho tăng trưởng”, ông Cường cho biết.

Kinh tế Lao Bảo đã có một giai đoạn tăng trưởng ấn tượng, tạo nền tảng quan trọng cho chặng đường phía trước. Nhưng để đi xa, Lao Bảo không thể chỉ dựa vào lợi thế vị trí địa lý sẵn có, mà cần chuyển từ “trung chuyển” sang “tạo giá trị”. Khi những đoàn xe container qua CKQT Lao Bảo “no hàng” cả hai chiều đi và về; khi hoạt động sản xuất sôi động nơi khu vực cửa khẩu, đó là cơ hội để vùng đất biên giới này bứt phá, khẳng định vị thế trong bức tranh phát triển chung của tỉnh.