Tranh cãi về quy định cấm robot hình người lên máy bay

Quyết định được đưa ra vào giữa tháng 5/2026, chỉ vài ngày sau khi sự xuất hiện của "Stewie", một mẫu robot hình người cao khoảng một mét, gây ra nhiều sự chú ý và xáo trộn trên một chuyến bay của hãng hàng không giá rẻ nước Mỹ.

Hành khách robot hình người bên cửa sổ và lý do an toàn bay

Theo báo cáo từ CBS News, robot hình người Stewie đã có một trải nghiệm bay thú vị khi được bố trí ngồi ở vị trí cạnh cửa sổ và ngắm nhìn những đám mây trôi qua. Chuyến đi này thu hút sự quan tâm lớn khi robot hình người liên tục thông báo với mọi người chung quanh rằng nó muốn chụp ảnh tự sướng cùng họ.

Chủ nhân của robot hình người là ông Aaron Mehdizadeh, giám đốc điều hành công ty phát triển robot The Robot Studio. Trước chuyến bay, ông đã cẩn thận mua một vé máy bay riêng biệt cho người bạn đồng hành đặc biệt này. Loại vé mà ông sử dụng vốn thường được các hãng hàng không cung cấp cho hành khách có nhu cầu vận chuyển những món đồ cần sự chăm sóc cẩn thận, chẳng hạn như váy cưới cồng kềnh hoặc các thiết bị dễ vỡ không thể ký gửi vào khoang hành lý.

Một đoạn video ghi lại toàn bộ hành trình cho thấy robot được điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo này đã tự động điều hướng đi qua nhà ga sân bay, tiến thẳng đến khu vực chờ và sau đó tự mình bước lên máy bay. Dù thể hiện sự phát triển ấn tượng của công nghệ, sự hiện diện của một robot giữa những hành khách bằng xương bằng thịt cũng đã gây ra một số phản ứng giật mình và sự bối rối nhất định, đặc biệt là đối với đội ngũ tiếp viên hàng không.

Việc một thiết bị máy móc tự do đi lại trong môi trường có độ an ninh cao như sân bay đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ. May mắn thay, chuyến bay sau đó vẫn diễn ra đúng như kế hoạch dự kiến mà không gặp trở ngại nào về mặt kỹ thuật. Để chuẩn bị cho chuyến đi này, ông Mehdizadeh đã chủ động thay thế và lắp đặt một viên pin có kích thước nhỏ hơn vào bên trong Stewie. Sự điều chỉnh này nhằm mục đích đảm bảo robot hình người có thể thuận lợi vượt qua các cổng kiểm tra an ninh mà không vi phạm các quy định về phòng chống cháy nổ.

Chính vì sự chuẩn bị kỹ lưỡng đó, ông Mehdizadeh tỏ ra vô cùng ngạc nhiên khi Southwest Airlines bất ngờ đưa ra lệnh cấm các robot tương tự lên máy bay ngay sau chuyến đi. Đại diện hãng hàng không giải thích với đài truyền hình rằng lệnh cấm này được dựa trên các nguyên tắc an toàn liên quan đến pin lithium-ion. Tuy nhiên, vị chuyên gia chế tạo robot này lập luận rằng viên pin ông lắp đặt có công suất và kích thước chỉ tương đương với những viên pin đang được sử dụng rộng rãi trong máy tính xách tay cá nhân, và hãng hàng không hoàn toàn không hề cấm hành khách mang máy tính xách tay lên cabin.

Lệnh cấm toàn diện đối với robot hình người và cả robot thú

Tuy nhiên, Stewie không phải là trường hợp duy nhất khiến các hãng hàng không phải đau đầu tìm cách xử lý. Trước đó, một sự cố khác liên quan đến robot hình người trên chuyến bay của Southwest Airlines đã xảy ra ngay từ đầu tháng 5/2026.

Sự cố này nghiêm trọng hơn nhiều khi nó gây ra sự chậm trễ kéo dài đối với lịch trình cất cánh của phi cơ. Cụ thể, công ty cho thuê thiết bị Elite Event Robotics đã cố gắng đưa một mẫu robot Unitree G1 lên khoang hành khách. Mẫu robot này có kích thước và trọng lượng đáng kể, đòi hỏi quy trình kiểm tra nghiêm ngặt hơn so với các thiết bị điện tử thông thường.

Tương tự như trường hợp của Stewie, một chỗ ngồi riêng cũng đã được đặt trước và thanh toán đầy đủ cho robot hình người này. Dù vậy, sau nhiều lần tranh luận qua lại giữa nhân viên hãng bay và hành khách, chuyến bay chỉ được phép cất cánh sau khi viên pin cung cấp năng lượng cho robot bị tịch thu hoàn toàn.

Lời giải thích được bộ phận an ninh đưa ra là trọng lượng của viên pin này vượt quá mức cho phép trong các quy định an toàn bay hiện hành của hãng. Việc mang một khối pin dung lượng quá lớn vào không gian kín trên cao luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ khó lường, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của hàng trăm con người.

Hệ quả từ những sự việc liên tiếp này là những quy định khắt khe và cứng rắn hơn. Giờ đây, các loại robot, bao gồm cả robot hình người và robot có hình dáng giống động vật, đã chính thức bị cấm hoàn toàn trên mọi chuyến bay do Southwest Airlines khai thác.

Quy định mới này áp dụng đối với mọi hình thức hiện diện trong cabin, từ việc mua một chỗ ngồi riêng biệt trên máy bay cho đến việc cất giữ chúng bên trong một kiện hành lý xách tay mang theo người. Các biện pháp này được thiết kế để đảm bảo an toàn tuyệt đối và tránh những rắc rối không đáng có làm ảnh hưởng đến trải nghiệm của những người khác.

Về phần mình, ông Mehdizadeh - chủ nhân của robot hình người Stewie - vẫn nuôi hy vọng rằng hãng hàng không sẽ sớm xem xét lại quyết định này trong tương lai.

Theo quan điểm của ông, các robot hình người nên được cấp phép đi lại bằng đường hàng không cùng với chủ nhân của chúng, miễn là chúng đáp ứng đầy đủ và nghiêm ngặt các quy định về an toàn hiện hành. Sự phát triển của công nghệ là không thể đảo ngược, và ngành giao thông vận tải có lẽ sẽ cần phải sớm tìm cách thích nghi với sự xuất hiện ngày càng phổ biến của những hành khách đặc biệt này.