Tranh chấp lãnh thổ Anh-Argentina: Tổng thống Milei hoan nghênh phản ứng của Mỹ, tung loạt hành động mạnh tay với London

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay, Washington đang xem xét lại lập trường lịch sử liên quan Malvinas/Falkland. (Nguồn: iStock)

Báo The Guardian đưa tin, trong bài phát biểu được phát sóng trên toàn quốc, ông Milei dẫn lại tuyên bố gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Washington đang xem xét lại lập trường lịch sử liên quan Malvinas/Falkland.

Trước đó cùng ngày, khi được kênh GB News của Anh hỏi liệu Mỹ có hỗ trợ London nếu xảy ra tranh chấp với Argentina về Malvinas/Falkland, ông Trump không cam kết sẽ đứng về phía Anh. Tổng thống Mỹ viện dẫn việc London không hỗ trợ Washington trong các hoạt động quân sự tại Iran, dù Mỹ từng đề nghị Anh điều tàu tham gia.

Khi được hỏi liệu Washington có đang xem xét lại lập trường về Malvinas/Falkland hay không, ông Trump trả lời: “Tôi luôn xem xét lại mọi lập trường. Đó chỉ là một trong nhiều lập trường”.

Phát biểu này được ông Milei coi là tín hiệu quan trọng, cho rằng Mỹ đang cân nhắc thay đổi chính sách vì Argentina là “đối tác đáng tin cậy, phù hợp với các giá trị phương Tây” và có thể trở thành đồng minh quan trọng trong những thập niên tới.

Mỹ hiện công nhận quyền quản lý trên thực tế của Anh đối với Malvinas/Falkland nhưng chưa đưa ra lập trường chính thức về chủ quyền đối với quần đảo. Khả năng Washington xem xét lại chính sách đã được đề cập từ tháng 4, khi hãng tin Reuters dẫn một email nội bộ của Lầu Năm Góc cho thấy, thay đổi lập trường về Malvinas/Falkland có thể là một trong những biện pháp gây sức ép đối với các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) không tham gia hoạt động quân sự tại Iran.

Cũng trong bài phát biểu, ông Milei đã công bố các biện pháp nhằm củng cố yêu sách chủ quyền của Argentina. Trước hết, Buenos Aires sẽ đẩy nhanh việc thực thi Đạo luật 26.659, theo đó áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với các công ty, cổ đông, giám đốc hoặc nhà cung cấp tham gia khai thác tài nguyên tại Malvinas/Falkland mà không được Argentina cho phép. Những đối tượng này có thể bị cấm hoạt động tại Argentina.

Biện pháp trên nhằm vào các dự án khai thác dầu khí tại khu vực quần đảo tranh chấp, đặc biệt là dự án Sea Lion tại lưu vực Bắc Malvinas/Falkland do công ty Israel Navitas Petroleum phối hợp với đối tác Anh Rockhopper Exploration triển khai.

Hai doanh nghiệp dự kiến bắt đầu khoan trong những tháng tới và hướng tới khai thác dầu từ năm 2028. Buenos Aires coi hoạt động này là khai thác tài nguyên trái phép trên vùng lãnh thổ mà Argentina tuyên bố chủ quyền.

Ông Milei cũng cho biết, chính phủ sẽ đệ trình lên Quốc hội dự luật về “Phòng thủ Chủ quyền quốc gia”, trong đó đề xuất thành lập Hội đồng An ninh quốc gia, tăng hình phạt đối với các hoạt động khai thác trái phép và thiết lập khuôn khổ bảo vệ cơ sở hạ tầng chiến lược.

Về quốc phòng, chính phủ Argentina ban hành sắc lệnh khẩn cấp tăng nguồn lực cho Bộ Quốc phòng, ưu tiên xây dựng một căn cứ hải quân tích hợp tại Tierra del Fuego, cực Nam đất nước, nhằm tăng cường hiện diện tại Nam Đại Tây Dương. Dự án này được khởi động trước khi ông Milei lên nắm quyền và bắt đầu xây dựng từ năm 2022.

Ông Milei cho rằng, Anh đang đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng về di cư, nhân khẩu và kinh tế, đồng thời nhận định Argentina có tương lai phát triển và sẽ chiếm ưu thế. Tổng thống Argentina cũng bác bỏ nguyên tắc tự quyết mà London viện dẫn để khẳng định chủ quyền đối với quần đảo.

Kết thúc bài phát biểu, ông Milei kêu gọi hệ thống chính trị và người dân đặt vấn đề bảo vệ chủ quyền Malvinas/Falkland lên trên những khác biệt chính trị và kinh tế, đồng thời khẳng định: “Malvinas là của Argentina”.

Về phía Anh, trong tuần này, đã tái khẳng định lập trường “lâu dài và không thay đổi”, cho rằng chủ quyền Malvinas/Falkland thuộc về Anh và quyền tự quyết của cư dân trên quần đảo là nguyên tắc hàng đầu. Trong cuộc trưng cầu ý dân năm 2013, 99,8% cư dân Falkland bỏ phiếu ủng hộ việc tiếp tục là lãnh thổ hải ngoại của Anh.

Yêu sách chủ quyền đối với Malvinas/Falkland tiếp tục là vấn đề nhạy cảm trong quan hệ Argentina-Anh. Hai nước từng giao tranh tại quần đảo này năm 1982. Gần đây, ông Milei gia tăng nhấn mạnh vấn đề Malvinas/Falkland trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ chính phủ suy giảm và ông dự kiến tìm kiếm nhiệm kỳ mới vào năm tới.

Một số nhà phân tích cho rằng việc khơi lại vấn đề này cũng có thể giúp chính phủ chuyển hướng sự chú ý khỏi những khó khăn trong nước.