Tránh tạo thêm tầng tuân thủ trong quản lý dữ liệu

Đại biểu chuyên trách Nguyễn Ngọc Việt cho biết, hiện Luật Dữ liệu, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật An ninh mạng và Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực. Hồ sơ dự án luật cũng thừa nhận các quy định về an ninh dữ liệu đang nằm ở nhiều luật khác nhau. Vì vậy, vấn đề cần làm rõ trước hết không phải là bổ sung bao nhiêu nghĩa vụ, mà là mỗi nghĩa vụ mới giải quyết khoảng trống nào mà pháp luật hiện hành chưa giải quyết được.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt nêu 3 vấn đề cần được quan tâm. Thứ nhất, cần xử lý dứt điểm bài toán liên luật. Một tập dữ liệu không nên vừa phải phân loại theo Luật Dữ liệu, vừa xác định cấp độ rủi ro theo Luật An ninh dữ liệu, lại tiếp tục chịu một hệ thống đánh giá khác theo pháp luật về an ninh mạng nếu các đánh giá này thực chất cùng kiểm tra một loại rủi ro.

Báo cáo thẩm tra đã đề nghị bảo đảm tính liên thông giữa các hệ thống phân loại và công nhận kết quả tương đương. Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ: “Một dữ liệu, một rủi ro, doanh nghiệp phải chứng minh bao nhiêu lần?”.

Thứ hai, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt cho rằng, những biện pháp có thể hạn chế quyền phải được quy định đầy đủ trong luật. Dự thảo Luật có các biện pháp như: Cưỡng chế kỹ thuật, đình chỉ, hạn chế chuyển dữ liệu ra nước ngoài, yêu cầu lưu trữ dữ liệu tại Việt Nam.

Theo đại biểu, Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã yêu cầu làm rõ trong luật các điều kiện áp dụng, phạm vi, thẩm quyền, thời hạn và cơ chế kiểm soát đối với những biện pháp này. Đây không phải là vấn đề kỹ thuật để giao hết cho nghị định.

“Quyền lực càng mạnh thì giới hạn của quyền lực càng phải rõ”, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt - đại biểu Quốc hội chuyên trách Đoàn Hà Nội. Ảnh: Như Ý

Thứ ba, theo đại biểu Nguyễn Ngọc Việt, cần nhìn chi phí tuân thủ như một vấn đề của an ninh dữ liệu. Đại biểu cho rằng, nếu doanh nghiệp phải trải qua nhiều lớp đánh giá, kiểm toán, chứng nhận, báo cáo, xin chấp thuận; trong khi doanh nghiệp nhỏ không đủ nguồn lực để đáp ứng các yêu cầu tuân thủ, hệ quả có thể là thị trường bị thu hẹp vào một số doanh nghiệp lớn.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã cảnh báo nguy cơ thủ tục kép và chi phí tuân thủ tăng đáng kể nếu các cơ chế này không được hợp nhất. Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ nguyên tắc: Một nội dung chỉ chứng minh một lần, kết quả hợp lệ phải được công nhận và tái sử dụng.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt khẳng định, an ninh dữ liệu là cần thiết, tuy nhiên, một đạo luật về dữ liệu chỉ thực sự có giá trị khi tăng cường an ninh mà không làm hệ thống pháp luật phức tạp hơn một cách không cần thiết; quản lý được rủi ro nhưng không quản lý bằng sự chồng chéo.