Tránh xây dựng những 'đô thị đồng dạng', thiếu bản sắc

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình về dự án luật tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sáng 8-7. Ảnh: VIẾT CHUNG

Trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 8-7, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, theo định hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính, dự thảo luật bỏ quy định UBND cấp tỉnh phải trình HĐND cùng cấp thông qua quy chế quản lý kiến trúc trước khi ban hành; bỏ quy định phải có ý kiến thống nhất của Bộ Xây dựng đối với quy chế của các đô thị loại đặc biệt và đô thị trực thuộc Trung ương.

Đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: VIẾT CHUNG

Dự thảo luật bãi bỏ nhiều thủ tục là “rào cản” đối với người hành nghề kiến trúc. Cụ thể, bỏ quy định về sát hạch hành nghề kiến trúc và không yêu cầu thành lập hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề; giảm số lượng công việc thiết kế kiến trúc cần chứng chỉ hành nghề từ 7 loại xuống còn 2 loại, tập trung vào các công trình yêu cầu cao về an toàn và ảnh hưởng lớn đến không gian công cộng; bãi bỏ thủ tục công nhận chứng chỉ hành nghề đối với kiến trúc sư nước ngoài tại Việt Nam…

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo luật làm rõ tiêu chí nhận diện, đánh giá, bảo vệ công trình kiến trúc có giá trị như một loại hình văn hóa đặc thù, gắn với bảo tồn di sản vùng miền; lồng ghép yêu cầu về kiến trúc xanh, bền vững và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu trong công tác quản lý.

Tán thành quan điểm phân cấp, phân quyền khi cho ý kiến về dự án luật, song Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định lưu ý về năng lực không đồng đều của cấp cơ sở.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhận định, năng lực thực hiện ở cấp xã, phường hiện chưa đồng đều; trong khi một số địa phương có thể đáp ứng yêu cầu, nhiều nơi vẫn còn hạn chế. Việc phân cấp trong bối cảnh nhiều nhiệm vụ đang dồn về cơ sở và hơn 700 xã, phường còn trong diện có thể sắp xếp lại sẽ gây khó khăn cho quá trình triển khai.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề xuất không quy định giao thẳng nhiệm vụ cho cấp xã trong luật, mà giao cho cấp tỉnh quyết định phân cấp căn cứ vào điều kiện, năng lực từng địa phương. Trường hợp cấp xã không đáp ứng yêu cầu sau khi được phân cấp, cấp tỉnh có trách nhiệm thu hồi nhiệm vụ để thực hiện.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn góp ý hoàn thiện dự thảo luật. Ảnh: VIẾT CHUNG

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cũng đề nghị cần luật hóa khái niệm "kiến trúc bản địa đương đại", trên cơ sở kế thừa, thấu hiểu sâu sắc các giải pháp kiến trúc truyền thống, thay vì chỉ sao chép hình thức.

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, nếu không hiểu đúng bản chất, việc phát triển "kiến trúc bản địa đương đại" dễ dẫn đến áp dụng khiên cưỡng các chi tiết trang trí như mái ngói, hoa văn vào công trình hiện đại. Sự kế thừa cần thể hiện ở cách tổ chức không gian, sử dụng vật liệu địa phương và vận dụng kinh nghiệm truyền thống trong việc đón gió, lấy sáng của kiến trúc nhà xưa.

Nêu kinh nghiệm quản lý kiến trúc của các thành phố phát triển trên thế giới, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị tránh tình trạng hình thành các "đô thị đồng dạng" với những công trình giống nhau, thiếu bản sắc riêng.