Trật tự đô thị sau 23h: Nhốn nháo sau ca cắm chốt

Hàng quán lấn chiếm lòng đường, vỉa hè phố Phan Văn Trường. Ảnh: Công Trình

Lấn chiếm tràn lan, tiềm ẩn nhiều hệ lụy

Về đêm, nhiều tuyến phố trên địa bàn Thủ đô không còn sự yên tĩnh vốn có mà rơi vào cảnh lộn xộn, mất trật tự. Sau 23h là thời điểm các tổ công tác quản lý trật tự đô thị kết thúc ca cắm chốt cố định trong ngày. Lợi dụng khoảng trống này, hoạt động chiếm dụng không gian công cộng để kinh doanh dịch vụ ăn uống lại tái diễn.

Theo phản ánh của người dân, sau 23h, các tuyến đường trong khu đô thị Nam An Khánh (xã An Khánh) nhanh chóng biến thành điểm kinh doanh ăn uống nhộn nhịp. Bàn ghế nhựa được kê tràn ra vỉa hè, xuống lòng đường, hàng chục xe máy dựng ngổn ngang chiếm trọn một phần diện tích lưu thông của các phương tiện, tạo thành nút thắt giao thông nguy hiểm.

Tại các ngõ nhỏ, sân chơi khu tập thể cũ thuộc địa bàn phường Thanh Xuân, thực trạng tương tự cũng diễn ra. Khảo sát tại khu tập thể Thanh Xuân Bắc cho thấy, các hộ kinh doanh căng bạt sát mép đường để buôn bán. Diện tích vỉa hè và sân chơi công cộng bị chiếm dụng bởi các dãy bàn ghế, tủ kính chứa thực phẩm.

Tình trạng chiếm dụng lòng đường, vỉa hè để buôn bán lúc đêm muộn cũng xuất hiện phổ biến ở nhiều tuyến phố khác, như: Thiên Hiền, Phan Văn Trường, Trần Vỹ, Nguyễn Khang, khu vực ven hồ Hạ Đình… Hoạt động này diễn ra công khai, biến những không gian dành cho người đi bộ và phương tiện lưu thông thành các tụ điểm kinh doanh ăn uống ngoài trời tự phát.

Việc biến lòng đường, vỉa hè thành hàng quán ăn đêm đang kéo theo nhiều hệ lụy ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân sinh. Trước hết là nguy cơ mất an toàn giao thông. Về đêm muộn, tầm nhìn của người tham gia giao thông bị hạn chế, trong khi đây là khung giờ các loại xe tải chở vật liệu xây dựng bắt đầu lưu thông với tốc độ cao. Việc thực khách ngồi ăn uống sát mép đường cùng lượng lớn phương tiện dừng đỗ tại các khúc cua khuất khiến nguy cơ va chạm luôn thường trực. Người đi bộ bị tước đoạt lối đi trên vỉa hè, buộc phải đi xuống lòng đường, rất mất an toàn.

Bên cạnh đó, vấn đề ô nhiễm tiếng ồn và môi trường khu dân cư cũng trở nên nhức nhối. Tiếng nói cười, cụng ly và tiếng xe máy rồ ga từ các quán ăn đêm kéo dài liên tục đến 1 - 2h sáng, ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ của hàng trăm hộ dân xung quanh. Cùng với đó, sau mỗi đêm buôn bán, lượng lớn rác thải sinh hoạt như: Túi nilon, hộp xốp, thức ăn thừa cùng nước thải dầu mỡ bị đổ thẳng xuống rãnh thoát nước, khiến vỉa hè bốc mùi hôi thối vào sáng hôm sau, đồng thời gây tắc nghẽn hệ thống thoát nước đô thị. Hơn thế, việc tập trung đông người tụ tập ăn uống, sử dụng rượu bia lúc đêm khuya tại các quán vỉa hè cũng là mầm mống phát sinh nhiều vụ mâu thuẫn xô xát, gây mất an ninh trật tự.

Khó khăn trong quản lý và giải pháp căn cơ

Trước thực trạng vi phạm trật tự đô thị tái diễn về đêm, đại diện chính quyền địa phương và lực lượng chức năng tại các địa bàn đều thừa nhận những khó khăn trong quá trình quản lý và duy trì trật tự lâu dài.

Liên quan đến những vi phạm trong khu đô thị Nam An Khánh, đại diện Công an xã An Khánh cho biết, do hạ tầng khu vực chưa được bàn giao về cho chính quyền địa phương quản lý nên việc kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm gặp nhiều khó khăn. Hiện nay, các lực lượng chức năng đã có văn bản đôn đốc chủ đầu tư triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm trật tự đô thị trong khu vực, đồng thời bàn giao hạ tầng về cho chính quyền địa phương quản lý.

Về vấn đề này, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Cầu Giấy Vũ Trung Kiên chia sẻ, đối với những vi phạm trật tự đô thị trên địa bàn, quan điểm của chính quyền cơ sở là xử lý nghiêm để tạo sức răn đe. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là khi lực lượng chức năng rút đi, vi phạm lại tiếp tục tái diễn.

Thực tế tại các địa bàn khác như các phường Thanh Xuân, Khương Đình cũng cho thấy kịch bản tương tự. Hàng quán chỉ tạm thu dọn đồ đạc khi thấy lực lượng chức năng tới kiểm tra, nhưng ngay sau khi lực lượng này rời đi, bàn ghế lại nhanh chóng được bày tràn ra lòng đường, vỉa hè. Do lực lượng mỏng, địa bàn rộng, trong khi các đợt ra quân chỉ mang tính thời điểm khiến việc duy trì trật tự đô thị ban đêm rơi vào vòng luẩn quẩn.

Theo PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng, để giải quyết triệt để tình trạng lấn chiếm lòng đường, hè phố sau 23h đêm, giải pháp then chốt hiện nay là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ giám sát, trích xuất dữ liệu camera an ninh đô thị để tiến hành xử phạt nguội đối với các cơ sở cố tình tái phạm nhiều lần. Hình thức xử phạt này sẽ giải quyết được bài toán thiếu hụt nhân lực cắm chốt trực tiếp vào khung giờ đêm muộn.

Đồng thời, thành phố cần siết chặt kỷ cương công vụ bằng việc gắn trách nhiệm của người đứng đầu địa bàn với kết quả quản lý trật tự đô thị, đưa tiêu chí này vào đánh giá thi đua hằng năm. Bên cạnh biện pháp xử phạt, việc nghiên cứu quy hoạch các tuyến phố ẩm thực đêm tập trung có kiểm soát chặt chẽ về an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và thời gian hoạt động là hướng đi căn cơ. Cách làm này vừa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng thực tế của người dân, vừa giữ vững kỷ cương văn minh đô thị cho Thủ đô.