Trẻ em Hoa Kỳ tập khởi nghiệp

Trẻ em Hoa Kỳ có cơ hội khởi nghiệp từ nhỏ qua chương trình Children’s Entrepreneur Market

Học khởi nghiệp từ… tiểu học

Sáng cuối tuần ở thành phố Watauga (tiểu bang Texas), tại công viên dành cho cộng đồng, hàng chục chiếc lều xanh, đỏ được dựng lên. Không phải hội chợ thương mại của người lớn mà là Children’s Entrepreneur Market - phiên chợ khởi nghiệp do chính trẻ em điều hành. Với mức phí 20 USD cho mỗi quầy, các em nhỏ tự chuẩn bị sản phẩm, dựng quầy, định giá, chào hàng và tính toán lợi nhuận. Mặt hàng vô cùng đa dạng từ vòng tay tự làm, xà phòng thủ công, đồ chơi 3D, mô hình LEGO, origami đến dịch vụ bán nước chanh, vẽ mặt, xịt tóc màu... Tất cả đều do trẻ vận hành dưới sự quan sát của phụ huynh nhưng không ai làm giúp các em, tạo cho đám trẻ sự tự tin hơn. Hoạt động “chợ khởi nghiệp” được tổ chức gần như quanh năm và luôn thu hút đông đảo các gia đình tham gia.

Chị Priya, một phụ huynh gốc Ấn Độ sống tại đây chia sẻ: “Con trai tôi trước đây khá nhút nhát, nhưng từ khi tự đứng bán sản phẩm của mình, cháu tự tin hơn rất nhiều. Cháu học được cách giao tiếp, tính tiền và chịu trách nhiệm với lựa chọn của chính mình. Là một phụ huynh gốc châu Á, tôi nhận ra rằng những trải nghiệm thực tế như thế này quan trọng không kém điểm số trong trường học”.

Không chỉ xuất hiện ở các thành phố lớn, mô hình chợ khởi nghiệp cho trẻ em tại Hoa Kỳ còn lan rộng đến nhiều cộng đồng nhỏ ở địa phương. Đó cũng là lý do mà khi tôi đăng ký tham gia chương trình thì đều đặn nhận được email thông báo về các sự kiện lớn, nhỏ tương tự gần nơi mình sinh sống.

Mới đây, khi biết Children’s Entrepreneur Market thông báo tham gia “Douglas Railroad Days” tại tiểu bang Wyoming - một sự kiện thường niên lớn của bảo tàng đường sắt Douglas Railroad Museum, tôi cũng theo dõi chương trình cho con gái mình học tập. Phiên chợ diễn ra xuyên trưa đã quy tụ hàng trăm “tiểu thương nhí” với nhiều hoạt động vui chơi bổ trợ. Đây là dịp để trẻ không chỉ bán hàng mà còn hiểu cách vận hành một nền kinh tế thu nhỏ, từ trưng bày, tiếp thị, giao tiếp, thương lượng đến quản lý dòng tiền. Để quầy hàng ấn tượng hơn, thu hút thêm nhiều khách đến mua hàng, nhiều trẻ đã huy động đủ các vật dụng trang trí, thậm chí mang cả thú cưng đến để trưng bày.

Gây quỹ - trách nhiệm xã hội được gieo mầm từ nhỏ

Không chỉ tiếp cận với các hoạt động kinh doanh kiếm lợi nhuận, nhiều hoạt động tại trường và các hội nhóm còn giúp trẻ em ở Hoa Kỳ hiểu hơn về trách nhiệm xã hội của mình.

Một buổi tối lạnh, cô bé lớp 6, con gái tôi khoác áo ấm, cầm bảng kê và tờ rơi chương trình bán bánh cookie gây quỹ cho đội hợp xướng của trường, gõ cửa từng nhà hàng xóm để chào hàng. Thấy một học sinh gốc châu Á dù tay tê cóng vì lạnh vẫn nở nụ cười và tự hào với công việc của mình, nên hầu hết các gia đình đều đặt một vài hộp ủng hộ tinh thần. Các hộp bánh “thu tiền trước, giao hàng sau” sẽ được cháu mang đến các gia đình trước Giáng sinh sau khi nhận từ trường và số tiền kiếm được sẽ được đưa vào quỹ hoạt động của đội hợp xướng trong năm 2026.

Có lẽ, đây không chỉ là một hoạt động gây quỹ mà còn là sự dũng cảm, kỹ năng giao tiếp, cách trẻ học được rằng cộng đồng luôn sẵn sàng giúp đỡ khi các bạn biết chủ động và nỗ lực cố gắng.

Không chỉ trẻ em bản xứ, nhiều em nhỏ gốc Việt tại Hoa Kỳ cũng hòa nhập nhanh chóng và mạnh mẽ vào các hoạt động gây quỹ - một phần quan trọng của văn hóa giáo dục ở đất nước này. Bên cạnh việc khởi nghiệp tại các “Children’s Entrepreneur Market”, các em còn tham gia những chương trình cộng đồng nổi tiếng như Girl Scouts và Scouting America, nơi việc bán bánh quy, bỏng ngô hay các sản phẩm thủ công không chỉ để gây quỹ mà còn rèn luyện kỷ luật, sự tự tin và tinh thần phục vụ cộng đồng.

Chị Phạm Lan, phụ huynh một bé gái Việt Nam đang sinh hoạt Scouting Americatại Texas chia sẻ: “Ở đây, con tôi không chỉ học kỹ năng kinh doanh mà còn học được cách phục vụ cộng đồng, trân trọng đồng tiền và biết cảm ơn mọi sự giúp đỡ. Tôi xem đó là bài học sống quý giá”.